คิดอยู่นานว่า จะแชร์ความเห็นกับผู้อ่านประเด็นสถานการณ์ที่เรือติดธงชาติไทยถูกกองกำลังปฏิวัติอิสลามอิหร่าน (IRGC) โจมตีใกล้ช่องแคบฮอร์มุซ เมื่อวันที่ 12 มีนาคม ดีหรือไม่ ซึ่งจนบัดนี้ยังไม่ทราบชะตากรรมลูกเรือไทยสามคน

หลังจากทบทวนอยู่นานว่า เขียนเรื่องนี้แล้วจะถูกคนไทยรักชาติตราหน้าว่าไม่เป็นปากเสียงปกป้องผลประโยชน์และชีวิตทรัพย์สินคนไทย แต่หลังรับข้อมูลจากหลายฝ่าย ตัดสินใจพูดความจริงกับคนไทย ถือว่าความจริงเป็นสิ่งไม่ตาย ถึงแม้คนพูดความจริงปากแตกเอาง่ายๆ ก็ตาม

ความจริงที่ว่า คือความสัมพันธ์จตุภาคี ระหว่างสหรัฐอเมริกา อิสราเอล อินเดีย และอิหร่าน ชาติเหล่านี้มีความสัมพันธ์กันอย่างไรในภาวะสงครามสหรัฐ-อิสราเอล รุกรานโจมตีทำลายอิหร่าน

อินเดียมีความสัมพันธ์ กับ สามประเทศสงครามอย่างไร ที่ผ่านมาอินเดียมีความสัมพันธ์ที่ดีกับสหรัฐ แต่อินเดียเป็นลูกค้าซื้อน้ำมันรายใหญ่จากอิหร่าน ที่ถูกคว่ำบาตรจากสหรัฐ ไม่ให้ซื้อขายหรือส่งออกน้ำมัน อินเดียจึงมีความซับซ้อนในความสัมพันธ์กับสหรัฐ และมันซับซ้อนมากกว่านั้น เมื่ออินเดียไปทำข้อตกลงความร่วมมือทางยุทธศาสตร์กับอิสราเอลซึ่งเป็นคู่อริสำคัญของอิหร่าน

นายนเรนทรา โมดี นายกรัฐมนตรีอินเดีย เดินทางเยือนอิสราเอล และเข้าพบ เบนจามิน เนทันยาฮู นายกรัฐมนตรีอิสราเอล วันที่ 25-26 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2569 (2026) เพื่อหารือเกี่ยวกับความร่วมมือทางยุทธศาสตร์ท่ามกลางสถานการณ์ตึงเครียดในตะวันออกกลาง แต่อินเดียยังไปเยือนอิสราเอลอย่างเป็นทางการ

หลายฝ่ายเอะใจว่า นายโมดีมีดีลลับอะไร กับเนทันยาฮูบ้างหรือไม่ หลายคนคิดว่าเป็นเรื่องความร่วมมือทางยุทธศาสตร์ความมั่นคงและการค้า จนกระทั่ง สหรัฐ-อิสราเอล ใช้เครื่องบินรบกว่า 150 ลำ เปิดฉากโจมตีทำลายอิหร่านทางอากาศ เช้าวันที่ 28 กุมภาพันธ์ สองวันหลังจากโมดีโอบกอด กับ เนทันยาฮู หลังจากนั้นสหรัฐสังหารผู้นำสูงสุดของอิหร่าพร้อมๆ กับใช้ขีปนาวุธยิงถล่มทำลายโรงเรียนสตรีสังหารนักเรียนชั้นประถม 164 คน และครู 34 คน

การกระทำโหดเหี้ยมของสหรัฐสร้างความโกรธแค้นแก่ IRGC และคนอิหร่านทั่วไป ทั้งสองฝ่ายเปิดฉากทำสงครามเวหาตอบโต้รุนแรงกันไปมา ดังที่ชาวโลกทั่วไปรู้เห็นว่ามันเป็นอันตรายและรุนแรงอย่างไร เมื่อฝ่ายอิหร่านประกาศปิดช่องแคบฮอร์มุซเส้นทางขนส่งน้ำมันสำคัญของโลก

วันที่ 4 มีนาคม มีข่าวด่วนออกมาว่า กองทัพเรือสหรัฐจมเรือรบอิหร่านใกล้น่านน้ำศรีลังกา รายงานเบื้องต้นแจ้งว่าลูกเรืออิหร่านเสียชีวิต 80 คนและอีกร้อยกว่าคนยังสูญหาย โดยมีเรือยามชายฝั่งศรีลังกา ออกช่วยเหลือและค้นหา มีคำถามว่าทำไมเรือรบอิหร่านถูกยิงจมอย่างง่ายดาย

คำตอบคือเรือรบอิหร่านได้รับเชิญจากอินเดียเข้าร่วมสวนสนามซ้อมรบทางเรือซึ่งกองทัพสหรัฐก็ตอบคำเชิญเช่นกันแต่ยกเลิกนาทีสุดท้าย

การซ้อมรบและสวนสนามทางน้ำใช้เวลาสองอาทิตย์ เสร็จภารกิจเรือรบอิหร่านออกเดินทางกลับบ้านโดยไม่มีกระสุนหรือปืนประจำเรือ เนื่องจากว่า กติกาสากล ห้ามเรือซ้อมรบติดอาวุธและมีกระสุน

พีท เฮกเซธ รัฐมนตรีกลาโหมสหรัฐจึงคุยโวว่าตอร์ปิโดจากเรือดำน้ำสหรัฐยิงเรืออิหร่านจม ลูกเรือนับร้อยนาย“ตายเงียบ” และนี่เป็นการยิงตอร์ปิโดจมเรือศัตรูครั้งแรกในรอบ 50 ปี

การโจมตีเรือรบอิหร่านนอกพื้นที่ขัดแย้ง และไม่มีทางต่อสู้ สร้างความโกรธแค้นให้อิหร่าน และคลางแคลงใจสงสัยว่า สหรัฐสมรู้ร่วมคิดกับอินเดียหรือไม่ เรื่องนี้ไม่มีใครพูดตรงๆ ออกมาแต่ลึกๆ เชื่อว่าอิหร่านแค้นอินเดียมากและวางแผนแก้แค้นอินเดียเมื่อมีโอกาส

กองทัพเรือสหรัฐ จมเรือรบอิหร่าน จึงมีส่วนเกี่ยวพันเชื่อมโยงกันได้กับประเด็น IRGC ยิงเรือติดธงชาติไทยใกล้ช่องแคบฮอร์มุซ เมื่อวันที่ 11 มีนาคม เรือติดธงชาติไทยถูกโจมตี ในขณะที่เรือบรรทุกน้ำมันของจีน ผ่านไปได้ ทำให้คนไทยไม่พอใจเนื่องจากมีความเชื่อว่า ไทยมีความสัมพันธ์อันดีกับอิหร่านมายาวนาน เหมือนอิหร่านมีความสัมพันธ์กับจีน แต่ทำไมโจมตีเรือติดธงชาติไทย และปล่อยให้เรือติดธงชาติจีนผ่านไปได้

ความจริงเรือบรรทุกน้ำมันมาส่งให้ประเทศไทย เคยผ่านช่องแคบฮอร์มุซ มาได้หนึ่งลำตอนอิหร่านปิดช่องแคบฮอร์มุซใหม่ๆ ที่รายงานเวลานั้นว่า ยังมีเรือติดธงชาติไทยหนึ่งลำ ติดค้างอยู่ยังผ่านมาไม่ได้

จึงเกิดคำถามในใจว่า เรือติดธงชาติไทยที่ติดค้างอยู่นั้นเป็นเรือลำเดียวกันที่ถูกยิงหรือไม่ เมื่อใช้สติใคร่ครวญพิจารณาพบว่า เรือทุกลำต้องขออนุญาตผ่านช่องแคบฮอร์มุซจาก IRGC พร้อมรายละเอียดสินค้า ปลายทางของสินค้าและเจ้าของเรือเป็นใครชาติไหน

ความเชื่อส่วนตัวคิดว่า IRGC รู้ข้อมูลทั้งหมดว่า เรือที่กักไว้มีจุดหมายปลายทางไปอินเดีย และเจ้าของเรือเป็นใคร IRGC ซึ่งยิงเรือที่พยายามผ่านช่องแคบฮอร์มุซโดยไม่เตือนล่วงหน้ามาแล้ว 14 ลำ แต่สำหรับเรือติดธงชาติไทย IRGC เตือนแล้วยังขัดขืนจึงถูกยิง

และเมื่อได้อ่านข้อมูลของศาสตราจารย์ ดร.กมลชนกสุทธิวาทนฤพุฒิ คณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ผู้เชี่ยวชาญเรื่องพาณิชย์นาวี จึงได้เข้าใจถ่องแท้ว่า เรือถูกยิงลำนั้นเป็นเรือที่ติดธงไทย แต่แท้จริงแล้วเป็นเรือของบริษัทอินเดีย Precious shippingไม่ใช่ของคนไทยเลย และมุ่งหน้าไป ท่าเรือ Kandla ประเทศอินเดีย ไม่ได้มาไทยนะ

อิหร่านขายน้ำมันให้อินเดียมาเนิ่นนาน โดยใช้เงินรูปีของอินเดีย ไม่ได้ใช้เงินดอลลาร์นะครับ แต่ คำถามคือ นายกรัฐมนตรีโมดี ของอินเดีย ไปกอดผู้นำอิสราเอลหรือไม่เรือรบอิหร่านที่ไม่มีอาวุธ ไปร่วมงานสวนสนามในอินเดีย แล้วออกมาถูกเรือดำน้ำของกองทัพเรือสหรัฐอเมริกายิงทำลายจนจม มีทหารเรืออิหร่านเสียชีวิตมากมายนั้น อินเดียมีส่วนรู้เห็นหรือไม่

..ข่าวแจ้งว่าอินเดียนิ่งเฉย ไม่ยอมช่วยเหลือเรืออิหร่านที่กำลังจะจม กลายเป็นเรือของศรีลังกาไม่ดูดายและเข้าไปช่วย

พฤติกรรมของโมดี นายกรัฐมนตรีของอินเดียก็อาจจะทำให้อิหร่าน ไม่พอใจ เมื่อเรือของอินเดีย แค่ติดธงไทย แต่ไม่ใช่เรือของไทย จะแล่นผ่านช่องแคบฮอร์มุซอิหร่านจึงไม่ยอม แต่เมื่อเตือนแล้วยังฝืนแล่นต่อไป เพราะคิดว่าเรือติดธงไทย IRGC ก็เลยต้องยิงเพื่อปราม ไม่ให้ห่ามมากเกินไป

ในวงการพาณิชย์นาวี การติดธงชาติว่าเป็นเรือสัญชาติใด กับประเทศที่เป็นเจ้าของเรือที่แท้จริง เป็นคนละเรื่องกันนะครับ

จึงมั่นใจว่า ผู้อ่านเข้าใจสถานการณ์ตาม ที่ ดร.กมลชนก พยายามอธิบาย เพื่อดำรงไว้ซึ่งความสัมพันธ์อันดีงามระหว่างไทยกับอิหร่าน ที่มีมายาวนานกว่า 420 ปี ถึงวันนี้คนไทยเชื้อสายอิหร่าน ที่สืบทอดกันมา ตั้งแต่ก่อนสมัยพระนารายณ์ ยังคงมีบทบาทสำคัญในสังคมไทย

สำหรับชีวิตและทรัพย์สินลูกเรือคนไทย เจ้าของเรือที่ดึงดันสั่งให้กัปตันเรือฝ่าฝืนคำสั่งห้ามของกองกำลังพิทักษ์อิสลามอิหร่าน จนเกิดโศกนาฏกรรมก็ต้องเยียวยาชดใช้ให้ครอบครัวผู้สูญเสีย

สุทิน วรรณบวร