การเคลื่อนไหวของนายปิยบุตร แสงกนกกุล เลขาธิการคณะก้าวหน้า และผู้นำจิตวิญญาณนักการเมืองพรรคส้ม ในการเสนอข้อคิดเห็นผ่านเฟซบุ๊กส่วนตัวเมื่อวันที่ 23 พฤษภาคมที่ผ่านมาให้มีการ“ยกเลิกคณะองคมนตรี” ถือได้ว่าเป็นการแสดงเจตนารมณ์ชัดเจนของนักการเมืองปีกนี้ ที่ต้องการจะล้มล้างการปกครองระบอบประชาธิปไตยที่มีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุขให้บรรลุผลสำเร็จให้จงได้

เจตนารมณ์ดังกล่าวที่ว่านี้ ไม่ใช่การกล่าวหาลอยๆแต่พิจารณาและยืนยันได้จากคำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญเมื่อวันที่ 31 มกราคม 2567 หรือ “คำวินิจฉัยศาลรัฐธรรมนูญที่ 3/2567”ในการสั่งยุบพรรคก้าวไกลอันเนื่องมาจากการเสนอร่างกฎหมายแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112 ที่มีเนื้อหาเป็นการลดทอนคุณค่าสถาบันพระมหากษัตริย์ และพรรคก้าวไกลใช้เป็นนโยบายในการหาเสียงเลือกตั้ง

ดังที่คำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญระบุว่า“มีเจตนาเซาะกร่อน บ่อนทำลายสถาบันพระมหากษัตริย์เป็นเหตุให้ชำรุด ทรุดโทรม เสื่อมทราม หรืออ่อนแอลง นำไปสู่การล้มล้างการปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุขในที่สุด”

เมื่อการเคลื่อนไหวเรื่องการแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112 มีข้อจำกัด โดยศาลรัฐธรรมนูญ สั่งให้นักการเมืองพรรคส้ม “เลิกการกระทำเลิกการแสดงความคิดเห็น การพูด การเขียน การโฆษณาและการสื่อความหมายวิธีอื่น เพื่อให้มีการยกเลิกประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112”

ด้วยเหตุนี้ประเด็นการเคลื่อนไหวของนายปิยบุตร แสงกนกกุล ที่เคยเสนอความเห็นในการแก้ไขรัฐธรรมนูญหมวดพระมหากษัตริย์ ในสมัยที่ยังเป็นเลขาธิการพรรคก้าวไกลโดยมีประเด็นเรื่อง“ยกเลิกองคมนตรี”อยู่ด้วย จึงมิอาจคิดเป็นอย่างอื่นได้ และก็เป็นการเคลื่อนไหวที่ต่อเนื่องมาจากกรณี“9 องคมนตรี”ซึ่งพรรคประชาชนได้โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊ก “พรรคประชาชน - People’s Party”เมื่อวันที่ 20 พฤษภาคมที่ผ่านมา ว่า“รัฐบาลกำลังกระทำการมิบังควร เสี่ยงละเมิดหลักการประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์เป็นประมุข”

พรรคประชาชน อ้างในโพสต์ดังกล่าวว่า การที่องคมนตรี 9 คน ประกอบด้วย นายพลากร สุวรรณรัฐ,พล.อ.อ.ชลิต พุกผาสุข, พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา, พล.อ.ดาว์พงษ์ รัตนสุวรรณ, พล.อ.ไพบูลย์ คุ้มฉายา, พล.ร.อ.พงษ์เทพ หนูเทพ, พล.อ.เฉลิมชัย สิทธิสาท, พล.อ.อ.จอม รุ่งสว่าง และนายเศรษฐพุฒิ สุทธิวาทนฤพุฒิได้เข้าร่วมสังเกตการณ์และรับฟังแนวทางการรับมือปัญหาภัยแล้งและสถานการณ์“เอลนีโญ” ของกองบัญชาการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยแห่งชาติ โดยมีนายอนุทิน ชาญวีรกูล เป็นประธานในที่ประชุม เมื่อวันที่ 19 พฤษภาคม 2569 นับเป็นเรื่องที่รัฐบาลกำลังกระทำการมิบังควร และเสี่ยงละเมิดหลักการประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข

พรรคประชาชนยกหลักการบังหน้าว่า “การปล่อยให้เกิดสภาวะเช่นนี้รังแต่จะสร้างความสับสนว่า ใครคือผู้บริหารประเทศตัวจริง ระหว่างผู้ที่ประชาชนเลือกเข้ามา หรือผู้ที่ไม่มีสถานะทางการเมืองโดยตรงแต่มีบทบาทในกระบวนการบริหารอย่างต่อเนื่อง”

ทั้งนี้ นัยสำคัญของคำว่า“ผู้ที่ไม่มีสถานะทางการเมืองโดยตรงแต่มีบทบาทในกระบวนการบริหารอย่างต่อเนื่อง” ที่พรรคประชาชนกล่าวถึงนั้น ก็ไม่ต่างจาก“ใบอนุญาตใบที่สอง”ที่นายปิยบุตร แสงกนกกุล มักจะใช้คำนี้มาสื่อแสดงถึง“สถาบัน” ซึ่งพรรคประชาชนได้ชี้ว่า “รัฐบาลคือฝ่ายที่ประชาชนเลือกเข้ามา มีหน้าที่ใช้อำนาจบริหารและต้องรับผิดชอบต่อความสำเร็จหรือล้มเหลวผ่านกลไกตรวจสอบของรัฐสภา ต่างจากองคมนตรีที่มีที่มาจากการแต่งตั้งตามพระราชอัธยาศัย และไม่มีกลไกที่จะต้องรับผิดชอบทางการเมืองหรือกฎหมายต่อสาธารณะ”

สรุปโดยไม่อ้อมค้อม ก็คือ พรรคประชาชนต้องการจะสื่อให้เห็นว่า การเข้าร่วมสังเกตการณ์ของ “9 องคมนตรี” ก็ไม่ต่างจากที่สถาบัน” ลงมา “ล้วงลูก” รัฐบาลโดยผ่านองคมนตรี ดังข้อความในแถลงการณ์ของพรรคประชาชนที่ว่า “องคมนตรีจึงต้องวางตัวอย่างระมัดระวังที่สุด ไม่ให้“คำแนะนำ” กลายสภาพเป็น “ข้อสั่งการ” โดยเฉพาะในประเด็นที่เกี่ยวข้องกับประชาชนนับล้าน ซึ่งสมควรเป็นหน้าที่และการตัดสินใจของฝ่ายบริหารที่จะต้องรับผิดชอบต่อประชาชนผู้เป็นเจ้าของอำนาจอธิปไตย”

ดังนั้น การเคลื่อนไหวของนายปิยบุตร แสงกนกกุล ที่เสนอยกเลิก“คณะองคมนตรี”จึงเป็นเรื่องเดียวกันกับที่พรรคประชาชนพูดถึง“9 องคมนตรี” ซึ่งนายปิยบุตรได้ระบุไว้จากการโพสต์ผ่านเฟซบุ๊กเมื่อวันที่ 23 พฤษภาคม 2569 โดยอ้าง“ดร.หยุด แสงอุทัย”ปรมาจารย์ทางนิติศาสตร์ของไทย-ว่า

“ถ้าจะพิจารณาตามหลักประชาธิปไตยโดยเคร่งครัด การมีคณะองคมนตรีสำหรับเป็นที่ปรึกษาพระมหากษัตริย์ย่อมจะไม่สอดคล้องกับหลักประชาธิปไตยนัก เพราะตามหลักประชาธิปไตย พระมหากษัตริย์ไม่ควรจะทรงมีที่ปรึกษาอย่างอื่นนอกจากคณะรัฐมนตรีซึ่งเข้ามาบริหารประเทศโดยความยินยอมของประชาชน แต่คณะองคมนตรีหาได้มาจากประชาชนไม่ โดยไม่ได้รับเลือกตั้งจากราษฎร คณะองคมนตรีจะถวายคำปรึกษาพระมหากษัตริย์ได้อย่างไรว่าราษฎรมีเจตจำนงอย่างไร”

นอกจากนั้น นายปิยบุตร แสงกนกกุล ยังระบุด้วยว่า “การยกเลิกคณะองคมนตรียังช่วยประหยัดลดงบประมาณแผ่นดินที่ต้องใช้สำหรับเงินเดือน ค่าตอบแทน รถยนต์ประจำตำแหน่ง สิ่งอำนวยความสะดวก หรือค่าบริหารจัดการจิปาถะ ได้อีกด้วย” และเห็นว่า “ในกรณีที่กษัตริย์ต้องการปรึกษาหารือเรื่องการบริหารราชการแผ่นดินหรือพระราชกรณียกิจ ก็ให้คณะรัฐมนตรีรับหน้าที่ดังกล่าว เพราะคณะรัฐมนตรีมีอำนาจหน้าที่ในการบริหารราชการแผ่นดินและบังคับบัญชาสั่งการข้าราชการและเจ้าหน้าที่ของรัฐในกระทรวง ทบวง กรม และหน่วยงานของรัฐต่างๆ ได้ ย่อมทราบดีถึงข้อมูลการบริหารราชการแผ่นดินทั้งปวง เมื่อนายกรัฐมนตรีมาจากความเห็นชอบของสภาผู้แทนราษฎรที่มาจากการเลือกตั้ง ย่อมตระหนักรู้ถึงความต้องการของประชาชนและตอบสนองความต้องการของประชาชนได้ตรงเป้า”

และที่สำคัญอีกประการหนึ่ง นายปิยบุตรแสงกนกกุล ชี้ว่า “การกำหนดให้มีคณะองคมนตรีทำหน้าที่ให้คำปรึกษากษัตริย์ ทำให้เกิดความซ้ำซ้อนกับภารกิจของคณะรัฐมนตรี โดยเฉพาะอย่างยิ่ง หากคณะองคมนตรีมีความเห็นไม่ตรงกับคณะรัฐมนตรี ก็อาจนำมาซึ่งความขัดแย้งระหว่างกษัตริย์กับคณะรัฐมนตรีได้ ด้วยเหตุผลที่กล่าวมาทั้งหมดนี้ คณะรัฐมนตรีย่อมเหมาะสมกับการเป็นที่ปรึกษาของกษัตริย์ในเรื่องการบริหารราชการแผ่นดินและพระราชกรณียกิจ สอดคล้องกับหนึ่งในสิทธิสามประการที่กษัตริย์มีอยู่ตามธรรมเนียมประเพณี”

จะอะไรก็ตามแต่ การเสนอให้มีการยกเลิก“คณะองคมนตรี” ในมุมมองของฝ่าย“อนุรักษ์”นั้น มีความเห็นต้องตรงกับ“คำวินิจฉัยศาลรัฐธรรมนูญที่ 3/2567” ว่า“มีเจตนาเซาะกร่อน บ่อนทำลายสถาบันพระมหากษัตริย์เป็นเหตุให้ชำรุด ทรุดโทรม เสื่อมทราม หรืออ่อนแอลง” เพราะ“คณะองคมนตรี” ตามที่รัฐธรรมนูญ 2560 มาตรา 10วรรคสอง บัญญัติไว้นั้น ก็คือ“คณะองคมนตรีมีหน้าที่ถวายความเห็นต่อพระมหากษัตริย์ในพระราชกรณียกิจทั้งปวงที่พระมหากษัตริย์ทรงปรึกษา และมีหน้าที่อื่นตามที่บัญญัติไว้ในรัฐธรรมนูญ”

ถ้าหากเป็นภาษาชาวบ้านก็หมายถึง การคิดที่จะให้มีการยกเลิก“คณะองคมนตรี” ก็เท่ากับบังอาจคิดการใหญ่ที่จะ“ตัดมือตัดเท้า”ให้ง่อยเปลี้ยเสียขา”กันเลยทีเดียว !

รุ่งเรือง ปรีชากุล