เมื่อวันที่ 15 มิ.ย.ที่ผ่านมา สำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน (สตง.) ได้เผยแพร่รายงานการตรวจสอบการระบายข้าวตามโครงการรับจํานําข้าวเปลือกของรัฐบาล ปีการผลิต 2554/55-2556/57 ยุครัฐบาลยิ่งลักษณ์

ปรากฏอยู่ในเว็บไซต์ทางการของ สตง.

เอกสารความยาว 7 หน้า สรุปสาระสำคัญที่สาธารณชนควรรู้ ลำดับความได้ดังต่อไปนี้

1) รายงานฯ ระบุว่า รัฐบาลยิ่งลักษณ์อนุมัติกรอบวงเงินในการดําเนินงานโครงการรับจํานําข้าวเปลือก ตั้งแต่ปีการผลิต 2554/55 ปี 2555 ปี 2555/56 และปี 2556/57 รวมทั้งสิ้น 1,470,698.22 ล้านบาท การดําเนินงานโครงการดังกล่าวทําให้รัฐบาลมีปริมาณข้าวในคลังสินค้าจํานวนมาก จึงต้องดําเนินการระบาย สตง.ได้ตรวจสอบการระบายข้าว ปีการผลิต 2554/55-2556/57 ด้วยวิธีขายแบบรัฐต่อรัฐ (G to G) และขายเป็นการทั่วไปให้กับผู้ประกอบการในประเทศ เพื่อให้ทราบถึงผลการดําเนินงานและปัญหาอุปสรรคข้อขัดข้องที่เกิดจากการดําเนินงาน

2) ข้อตรวจพบที่ 1 การระบายข้าวด้วยวิธีเจรจาขายแบบรัฐต่อรัฐ (G to G) มีระบบการควบคุมภายในที่ยังไม่มีความรัดกุม และเพียงพอ

จากการตรวจสอบสัญญาซื้อขายข้าวแบบรัฐต่อรัฐในเทอม Ex-warehouse จํานวน 7 ฉบับ ปริมาณรวม 18.268 ล้านตัน พบว่า ระบบการควบคุมภายในยังไม่มีความรัดกุมและเพียงพอ อาทิ

สัญญาซื้อขายบางฉบับ มีรายละเอียดเงื่อนไขสําคัญในบางรายการแตกต่างจากผลการเจรจาซื้อขายตามที่ประธานอนุกรรมการพิจารณาระบายข้าวได้ให้ความเห็นชอบ

สัญญาซื้อขายจํานวน 4 ฉบับ มีการแก้ไขรายละเอียดเงื่อนไขสําคัญเกี่ยวกับชนิดข้าว ปริมาณข้าว ระยะเวลาการรับมอบ และวิธีการชําระเงิน บางเรื่องเป็นการแก้ไขในสาระสําคัญ ได้แก่ ชนิดข้าวและปริมาณข้าว

การควบคุมการเบิกจ่ายข้าวในสัญญาซื้อขายบางฉบับไม่เป็นไปตามเงื่อนไขที่กําหนด โดยพบว่า กรมการค้าต่างประเทศได้มีการลงนามในสัญญาซื้อขายกับ GUANGDONGSTATIONARY & SPORTING GOODS IMP. & EXP. CORP. (GSSG IMP. & EXP. CORP.) จํานวน 2 ฉบับ โดยสัญญาฉบับที่ 2 กําหนดเงื่อนไขให้ผู้ซื้อต้องรับมอบข้าวชนิดเดียวกันกับในสัญญาฉบับแรกตามจํานวนที่กําหนดก่อน จึงจะสามารถขอรับมอบข้าวชนิดเดียวกันในสัญญาฉบับที่ 2 ได้ เนื่องจากราคาตกลงซื้อขาย
ของสัญญาฉบับที่ 2 ต่ำกว่าสัญญาฉบับแรก แต่ปรากฏว่า เพียงวันที่ 31 พฤษภาคม 2557 ผู้ซื้อมีการขอรับมอบข้าวตามสัญญาฉบับที่ 2 ในขณะที่ยังรับมอบข้าวชนิดเดียวกันตามสัญญาฉบับแรกไม่ครบตามจํานวนที่กําหนด ทําให้รัฐสูญเสียเงินรายได้ที่ต่ำกว่าที่ควรได้รับไม่น้อยกว่า 789.38 ล้านบาท

การกําหนดคลังสินค้าเพื่อจ่ายข้าว ไม่เป็นไปตามเงื่อนไขสัญญาซื้อขาย ฯลฯ

3) ข้อตรวจพบที่ 2 การระบายข้าวด้วยวิธีขายเป็นการทั่วไปให้กับผู้ประกอบการในประเทศยังดําเนินการได้ต่ำกว่าปริมาณข้าวตามประกาศเชิญชวนและไม่สอดคล้องกับการจัดการคลังสินค้าที่ดี

ประธานอนุกรรมการพิจารณาระบายข้าวได้อนุมัติให้จําหน่ายข้าวด้วยวิธีขายเป็นการทั่วไปให้กับผู้ประกอบการในประเทศ จนถึงวันที่ 31 พฤษภาคม 2557 ได้จํานวนทั้งสิ้นเพียง 4.320 ล้านตัน

ทําให้มีต้นทุนในการบริหารคลังสินค้าและการเก็บรักษาที่เพิ่มสูงขึ้นตามระยะเวลาการเก็บรักษาซึ่งคลังสินค้าหรือไซโลจํานวน 122 แห่ง มีค่าเช่าคลังจนถึงวันที่ 31 พฤษภาคม 2557 ประมาณ 499.34 ล้านบาท

และยังมีค่าใช้จ่ายในการเก็บรักษาด้านอื่นๆ เช่น ค่ารมยาอบยาค่าผู้ตรวจสอบคุณภาพข้าว ค่าเบี้ยประกันสินค้า เป็นต้น ซึ่งเป็นต้นทุนหรือค่าใช้จ่ายที่จะส่งผลต่อการขาดทุนของโครงการที่อาจจะเพิ่มขึ้นได้โดยมีสาเหตุสําคัญเนื่องจากผู้ประกอบการค้าข้าวขาดความเชื่อมั่นในเรื่องคุณภาพข้าว

4) ข้อสังเกตที่ 1 ดอกผลที่เกิดจากการเก็บรักษาเงินรับชําระค่าข้าวจากการขายข้าวแบบรัฐต่อรัฐ (G to G) ตามโครงการรับจํานําข้าวเปลือกของรัฐบาล ยังไม่มีแนวทางดําเนินการนําส่งดอกผลดังกล่าว

ณ วันที่ 21 พฤศจิกายน 2557 เป็นเงินประมาณ 85.91 ล้านบาท

5) ข้อสังเกตที่ 2 ตัวแทนที่ได้รับแต่งตั้งจากผู้ซื้อตามสัญญาซื้อขายข้าวแบบรัฐต่อรัฐ (G to G) ในเทอม Ex-warehouse
บางรายมีสถานะเลิกดําเนินกิจการ

จากการตรวจสอบสถานะนิติบุคคลของบริษัทที่เป็นตัวแทนของผู้ซื้อจํานวน 4 แห่ง ซึ่งยังดําเนินการชําระเงินและรับมอบข้าว
ไม่ครบถ้วนตามสัญญาซื้อขาย พบว่า บริษัทที่เป็นตัวแทนของผู้ซื้อจํานวน 2 แห่ง ได้เลิกดําเนินกิจการแล้ว

โดยบริษัทที่เป็นตัวแทนของ Haikou Liangyunlai Cereals and OilsTrading Co.,Ltd. มีการชําระเงินและรับมอบข้าวแล้วเพียงร้อยละ 5.07 ของปริมาณข้าวตามสัญญาซื้อขาย

และบริษัทที่เป็นตัวแทนของ Hainan Land Reclamation Commerce and Trade Group Co.,Ltd. มีการชําระเงินและรับมอบข้าวแล้วประมาณร้อยละ 78.38 ของปริมาณข้าวตามสัญญาซื้อขาย

6) ทั้งหมด เป็นการสรุปสาระสำคัญเชิงลึกจากการตรวจสอบของสำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน (สตง.) และมีการนำเสนอรายงานเผยแพร่สู่สาธารณชน ผ่านเว็บไซต์ของทางการ

นับเป็นข้อมูลสาธารณะที่ประชาชนเจ้าของเงินภาษีอากร ในฐานะผู้มีส่วนได้เสีย พึงได้รับทราบโดยทั่วกัน

ส้ารสม