เรื่องที่ว่า จีนห้ามกัมพูชา มิให้ใช้อาวุธทันสมัยที่ได้มาจากจีนในการโจมตีประเทศไทยจริงหรือไม่?

เป็นข้อถกเถียงกันต่างๆ นานา

แต่ประเด็นที่สำคัญกว่านั้น คืออะไร?

1. เริ่มจากรายงานข่าวว่า เมื่อวันที่ 4 ส.ค.2569 พลโท ธีรนันท์ นันทขว้างเจ้ากรมข่าวทหารบก ได้พบกับพลตรี จาง หลินหง ผู้ช่วยทูตทหาร สาธารณรัฐประชาชนจีนประจำประเทศไทย พร้อมคณะ

ระบุว่า ทั้งสองฝ่ายได้หารือเกี่ยวกับความสัมพันธ์ทางการทหารระหว่างกองทัพบกของทั้งสองประเทศ โดยเฉพาะเรื่องที่รัฐบาลจีนส่งมอบรถถัง, เรือตรวจการณ์ และยุทโธปกรณ์ให้กัมพูชาจำนวนมาก สร้างความกังวลให้กับฝ่ายไทย

รายงานข่าวบางส่วน ระบุว่า “...พลตรี จาง หลินหง ผู้ช่วยทูตทหารของจีน ได้กล่าวแสดงความห่วงใยต่อสถานการณ์ความขัดแย้งระหว่างไทยกับกัมพูชา โดยกล่าวว่าไทยและกัมพูชาเป็นเพื่อนบ้านกันมาอย่างยาวนาน การแสวงหาทางออกร่วมกันโดยสันติเป็นสิ่งที่ควรยึดถือ ขณะเดียวกัน ไทยกับจีนก็เป็นพันธมิตรที่แน่นแฟ้นระหว่างกันพร้อมทั้งแสดงความโปร่งใสและจริงใจต่อไทย โดยเน้นย้ำว่า จีนไม่มีส่วนเกี่ยวข้องใดๆเกี่ยวกับการส่งมอบอาวุธเพื่อใช้ในการปฏิบัติการทางทหารของกัมพูชาในช่วงที่มีการปะทะระหว่างไทย-กัมพูชา โดยอาวุธที่กัมพูชาได้รับไปเป็นการส่งมอบตามข้อตกลงที่จีน-กัมพูชาได้ทำไว้ก่อนหน้านี้

ผู้ช่วยทูตทหารของจีน ยืนยันการให้ความสำคัญกับความสัมพันธ์อันดีกับไทย พร้อมแจ้งว่า ได้กำชับถึงแนวทางการใช้ยุทโธปกรณ์กับกัมพูชา ว่าไม่ให้มีการนำมาใช้ในพื้นที่บริเวณแนวชายแดนไทย-กัมพูชา...”

2. หลังจากนั้น สื่อกัมพูชาหลายสำนัก อาทิ Khmer Times, Fresh News และ Kampuchea Thmey รายงานไปในทิศทางเดียวกัน โดยอ้างคำยืนยันของเจ้าหน้าที่กัมพูชาว่า ผู้ช่วยทูตทหารจีนประจำประเทศไทยไม่เคยกล่าวข้อความดังกล่าว

รายงานข่าวของสื่อเขมร ยังระบุว่า หลังตรวจสอบกับสถานเอกอัครราชทูตจีนแล้ว ไม่พบว่าฝ่ายจีนได้แจ้งหรือกำชับกัมพูชาไม่ให้ใช้อาวุธที่ผลิตจากจีนบริเวณชายแดนแต่อย่างใด

พนมเปญโพสต์อ้างว่า เจ้าหน้าที่ของจีนระบุว่า “ผู้ช่วยทูตทหารของจีนในกรุงเทพฯ ไม่ได้พูดเช่นนั้น ตรงกันข้ามกับสิ่งที่กองทัพไทยเผยแพร่สู่สาธารณะ ฝ่ายจีนเพียงแต่ยืนยันถึงความมุ่งมั่นในการส่งเสริมสันติภาพ การเจรจา และความสัมพันธ์ที่ดีกับประเทศเพื่อนบ้าน”

“..สิ่งที่ผู้แทนฝ่ายจีนกล่าวในการหารือ คือ การย้ำจุดยืนของจีนที่สนับสนุนการแก้ไขปัญหาด้วยสันติวิธี การเจรจา และการรักษาความสัมพันธ์อันดีระหว่างประเทศเพื่อนบ้าน โดยไม่มีการกล่าวถึงข้อห้ามการใช้อาวุธจีนตามที่ฝ่ายไทยระบุ”

3. แน่นอนว่า เรื่องแบบนี้ ย่อมไม่มีทางที่จีนจะออกมาชี้แจงยืนยันอย่างหนึ่งอย่างใดอย่างเป็นทางการ

เพราะจีนย่อมต้องการรักษาความสัมพันธ์ที่ดีไว้ ทั้งกับไทยและกัมพูชา

4. ไม่ต้องเชื่อใคร แต่ลองมองในมุมจีน

มุมมองที่น่าสนใจจากเพจ การทูตและการทหาร Military & Diplomacy ระบุว่า

“ความฉลาดของจีน

พูดถึงเรื่องที่มีการอ้างว่าจีนห้ามไม่ให้กัมพูชาใช้อาวุธยุทโธปกรณ์บางอย่างในการปะทะกับไทย

ซึ่งส่วนตัวผมเห็นด้วยเพราะมีอาวุธผลิตในจีนหลายอย่างที่กัมพูชายังไม่ได้นำมาใช้จริง เช่น จรวดหลายลำกล้อง PHL-03 ระบบป้องกันภัยทางอากาศ KS-1Cปืนใหญ่อัตตาจร SH-1 เป็นต้น

อาวุธหนักที่กัมพูชาใช้ในการปะทะกับไทยเมื่อปีที่แล้ว ส่วนใหญ่ยังเป็นอาวุธรุ่นเก่าที่กัมพูชามีใช้งานมานานแล้ว รวมทั้งอาวุธที่จัดหาจากยุโรปตะวันออก เช่น จรวดหลายลำกล้อง RM-70 และรถรบทหารราบ BMP-1 ของอดีตเชโกสโลวาเกีย รถถัง T-55 และรถหุ้มเกราะล้อยาง BTR-60 ที่จัดหาจากคลังเก่าของยูเครนตั้งแต่สมัยปะทะกันเมื่อ ค.ศ. 2011 นู่นเลย เป็นต้น

ส่วนอาวุธใหม่ผลิตในจีน ที่กัมพูชานำมาใช้จำนวนมากจริงๆ มีแค่จรวดหลายลำกล้อง Type-90B ซึ่งเป็นจรวดตระกูลเดียวกับ BM-21 และ RM-70 เท่านั้น

เนื่องจากอาวุธยุทโธปกรณ์รุ่นใหม่ๆ ไม่ว่าของค่ายไหนก็ตาม ล้วนมีราคาแพง กัมพูชาไม่มีงบประมาณพอจะจัดหาด้วยตัวเองได้ ไม่อย่างนั้นที่ผ่านมาคงไม่ใช้แต่จรวดหลายลำกล้อง BM-21 หรือรถถัง T-55 เป็นหลัก

ขณะที่อาวุธรุ่นใหม่ๆ ของจีนที่หลายคนมองว่าจีนให้ฟรีนั้น ความจริง คือ กัมพูชายกฐานทัพเรือเรียมให้จีนเป็นข้อแลกเปลี่ยนครับ ส่งผลให้จีนมีอิทธิพลควบคุมการใช้งานอาวุธเหล่านี้ได้

ทีนี้สงครามรัสเซีย-ยูเครนที่ยืดเยื้อมาเกือบ 5 ปีแล้ว ทำให้อาวุธค่ายโซเวียตในคลังสำรอง ทั้งของรัสเซีย ยูเครน และประเทศยุโรปตะวันออก ที่เคยอยู่ในองค์การสนธิสัญญาวอร์ซอ (Warsaw Pact)ล้วนถูกนำออกมาใช้จนร่อยหรอลงไปมาก

หมายความว่า ลูกค้าต่างประเทศที่ต้องการจัดหาอาวุธรุ่นเก่ามือสองของค่ายโซเวียตนั้น ก็จะมีตัวเลือกน้อยลงไปด้วย

ด้วยเหตุนี้ ถ้ากัมพูชานำอาวุธค่ายโซเวียตและยุโรปตะวันออก เช่น รถถัง T-55 รถรบทหารราบ BMP-1 จรวดหลายลำกล้อง RM-70 ฯลฯ มาใช้ปะทะกับไทย แล้วถูกทหารไทยทำลายไป โดยที่ประเทศผู้ผลิตอาวุธเหล่านี้ไม่มีสต๊อกมาขายทดแทนให้ เพราะส่งไปละลายที่ยูเครนหมดแล้ว กัมพูชาก็จะเหลือตัวเลือกผู้ผลิตอาวุธหลักๆ แค่จีนเท่านั้น

ทั้งอาวุธรุ่นเก่าราคาถูก ที่กัมพูชาพอจะจัดหาได้เอง และอาวุธรุ่นใหม่ราคาแพงที่ต้องแลกด้วยฐานทัพหรือสัมปทานโครงสร้างพื้นฐานต่างๆ จีนก็จะมีอิทธิพลครอบงำกองทัพกัมพูชาอย่างสมบูรณ์

ถ้ากัมพูชาทำอะไรไม่ถูกใจจีน จีนก็แค่ไม่ส่งอะไหล่หรือกระสุนให้ กองทัพกัมพูชาก็หมดสภาพครับ

กล่าวโดยสรุป การที่จีนไม่ยอมให้กัมพูชาใช้อาวุธยุทโธปกรณ์บางอย่างของจีนในการปะทะกับไทย มุมหนึ่งก็เป็นประโยชน์ต่อจีน เพราะทำให้กัมพูชาต้องนำอาวุธโซเวียตและยุโรปตะวันออกมาใช้งานเป็นหลักนั่นเอง

และเมื่ออาวุธเหล่านี้ถูกกองทัพไทยทำลาย

ต่อไป กองทัพกัมพูชาก็จะเหลือแต่อาวุธผลิตในจีน

ต้องพึ่งพาจีนในการรักษาขีดความสามารถความพร้อมรบของกองทัพ อย่างสมบูรณ์”

5. พูดง่ายๆ ถ้ามองในมุมจีน จะเห็นว่า จีนเป็นฝ่ายได้ประโยชน์ จากการบีบ หรือห้าม หรือมีเงื่อนไข ทำให้กัมพูชาต้องใช้เฉพาะอาวุธรุ่นเก่าๆ ในการสู้รับกับประเทศไทย

เพราะสุดท้าย จะทำให้กัมพูชาต้องตกอยู่ใต้การพึ่งพาจีนเบ็ดเสร็จมากขึ้นกว่าเดิม

ประการสำคัญ ข้อเท็จจริงก็ปรากฏว่า ในช่วงสู้รบที่ผ่านมา กัมพูชาก็ใช้แต่อาวุธรุ่นเก่าๆ ไม่มีการใช้อาวุธทันสมัย รุ่นใหม่ที่ได้จากจีน แต่อย่างใด

6. กองทัพไทยพร้อมรบ ไม่ว่าเขมรใช้อาวุธจีนหรือไม่

เมื่อวันที่ 10 สิงหาคม 2569 พล.อ.อ.ประภาส สอนใจดี ผู้ช่วยผู้บัญชาการทหารอากาศ และผู้อำนวยการศูนย์ข่าวสารสถานการณ์ไทย-กัมพูชา JIC ลงพื้นที่ตรวจเยี่ยมกองกำลังป้องกันชายแดนจันทบุรี-ตราด (กปช.จต.) บ้านท่าเส้น-บ้านหนองรีพร้อมมอบสิ่งของบำรุงขวัญแบะกำลังใจเจ้าหน้าที่

พล.อ.อ.ประภาส กล่าวถึงกรณีอาวุธจีนในมือกัมพูชา จะใช้กับไทยหรือไม่ อย่างไร?

“ไม่เป็นไร

จะใช้ ไม่ใช้ก็แล้วแต่

เราพร้อม

เพราะเขามาพูดกับเราว่า ไม่ให้ใช้

แต่เข้าใจได้ว่าแต่ละคนอยู่ประเทศไหน พูดเอาใจประเทศนั้น เพื่อให้เขาทำงานในหน้าที่ตัวเองได้มากมาย

แต่ไม่ต้องกลัว เราพร้อม ไม่ว่าจะใช้หรือไม่ใช้

ผมพูดกับกองกำลังป้องกันชายแดนเสมอ ขอให้มั่นใจว่ากองทัพไทยพร้อมปกป้อง พร้อมดูแล อะไรก็ตามมีแนวโน้ม มีสิ่งบ่งชี้ทำร้ายคนไทย ทหารไทย เราพร้อมดำเนินการก่อนแน่นอน เพื่อหยุดยั้งตรงนั้น

...พล.ร.ต.อุดม คุยกับผมว่า มีคนชักปืนขึ้นลำกล้องเรียบร้อย ต้องรอให้เขายิงเราก่อนหรือไม่ เราถึงจะยิงตอบโต้ได้ ท่านบอกว่า ไม่ หากมีอะไรภัยคุกคามเราจัดการก่อนแน่นอน” - พล.อ.อ.ประภาส กล่าว

สรุป ไทยเรามีอาวุธยุทโธปกรณ์ พร้อม และทันสมัยกว่ากัมพูชามาก (เป็นอาวุธจากหลากหลายชาติ ทันสมัยยิ่งกว่า รวมทั้งอาวุธจากจีนก็มีด้วย)

ประเด็นสำคัญ คุณภาพของทหาร และระบบการรบ ซึ่งสำคัญไม่แพ้ “ตัวอาวุธ”

ทหาร คือ ผู้ทำการรบในสนามรบ ไทยเรามีทักษะ มีขวัญกำลังใจเหนือกว่ามาก

ระบบการรบ หมายถึง ระบบสั่งการ ประเมินสถานการณ์ ประสานงานระหว่างหน่วยรบต่างๆ เพื่อประสิทธิภาพสูงสุดในการสู้รบ ไทยเรามีความทันสมัย ประสานงานระหว่างหน่วยรบต่างๆ อย่างมีประสิทธิภาพ ไฮเทค จนได้รับการยอมรับในระดับสากลจากการสู้รบรอบที่ผ่านมา

ยิ่งกว่านั้น พลังอำนาจของประเทศชาติ ทั้งอำนาจทางการเมือง เศรษฐกิจ สังคมงบประมาณ ฯลฯ ไทยเราเหนือกว่ากัมพูชาอย่างเทียบไม่ได้

สารส้ม