ช่วงนี้ลุงทรัมป์เดินสายไปโน่นมานี่  แต่ไม่ว่าจะไปไหนล้วนฝุ่นตลบ โดยเฉพาะทริปอังกฤษ คนอังกฤษต่อต้านลุงผมเป๋ถึงอกถึงใจมาก ตั้งแต่บอลลูนยักษ์เบบี้ทรัมป์ รูปปั้นทรัมป์นั่งบนโถส้วมพลางทวิตรัวๆ ที่หนักหนาสาหัสสุดๆ เห็นจะเป็นข้อความต้อนรับบนสนามหญ้าขนาดใหญ่ บริเวณสนามบินที่เครื่องบินท่านผู้นำอเมริกาจะร่อนลง ปรากฎข้อความทักทายแบบบริติชว่า “ออย ทรัมป์” หรือ “หวัดดี ทรัมป์”  พร้อมภาพอวัยวะเพศชายขนาดมหึมา   ตามมาด้วยข้อความว่า “โลกร้อนไม่ใช่เรื่องล้อเล่น แต่เป็นเรื่องจริง”

อาทิตย์ที่ผ่านมามีหลายประเด็นน่านำมาเล่าสู่กันฟังค่ะ  แต่ผู้เขียนเห็นว่ามีประเด็นหนึ่งที่ส่งผลกระทบทั่วโลก นั่นคือการออกกฎใหม่ในการขอวีซ่าเข้าอเมริกา  

เมื่อวันที่ 3 มิถุนายนที่ผ่านมานี้เอง ลุงแซมออกกฎเข้มแบบไม่แคร์สื่อ   บังคับให้ผู้ขอวีซ่าเข้าอเมริกา  แจ้งข้อมูลส่วนตัวเกี่ยวกับกิจกรรมต่างๆ ทางโซเชียลมีเดียทุกประเภทย้อนหลังไป 5 ปี  โดยให้ระบุรายละเอียดทุกช่องทางสื่อสารทางโซเชียลมีเดีย เช่น Facebook Google Instagram LinkedIn Twitter และ YouTube  แถมต้องให้รายละเอียดเกี่ยวกับการมีส่วนร่วมในการใช้บริการอินเทอร์เน็ตระหว่างประเทศที่สำคัญ เช่น Douban Tencent QQ และ Sina Weibo ของประเทศจีน

ทุกคนต้องทำตามกฎเข้มข้อนี้อย่างเข้มงวด ยกเว้นนักการทูตหรือข้าราชการเท่านั้นที่ไม่ต้องอยู่ภายใต้กฏนี้ คาดว่าจะมีผลกระทบต่อผู้ที่ยื่นขอวีซ่าเข้าอเมริกาปีละ 14.7 ล้านคน แบ่งเป็นผู้ยื่นขอวีซ่าชั่วคราว 14 ล้านคน และผู้ยื่นขอวีซ่าถาวร 710,000 คน

กระทรวงการต่างประเทศอเมริกาเปลี่ยนแบบฟอร์มการยื่นขอวีซ่า โดยเพิ่มการถามชื่อบัญชีโซเชียลมีเดีย  เบอร์โทรศัพท์ กิจกรรมการเดินทางระหว่างประเทศและประวัติการเนรเทศในระยะเวลา 5 ปี นอกจากนี้ผู้ขอวีซ่าจะต้องตอบคำถามว่าสมาชิกในครอบครัวมีส่วนเกี่ยวข้องกับกิจกรรมการก่อการร้ายหรือไม่

พวกหัวหมออาจจะคิดโกหกว่าตนไม่มีบัญชีโซเชียลมีเดียก็น่าจะเลี่ยงการตอบคำถามได้  แต่กระทรวงการต่างประเทศมะริกันขู่ฟ่อทันทีว่า การโกหกเกี่ยวกับกิจกรรมโซเชียลมีเดียจะมีผลต่อการตรวจคนเข้าเมืองสำหรับผู้ขอวีซ่า พูดง่ายๆ แบบบ้านๆคือ นอกจากจะไม่ให้วีซ่าแล้ว อาจโดนแขวนในแบล็คลิสต์นั่นเอง

ตาลุงผมเป๋โดนัลด์ ทรัมป์เสนอกฏนี้เป็นครั้งแรกเมื่อเดือนมีนาคมพ.ศ. 2561 นโยบายนี้เป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการ “ตรวจคัดกรองแบบเข้ม” ของรัฐบาล  สำหรับผู้อพยพย้ายถิ่นฐานและนักท่องเที่ยวทุกคน เล่นเอาชาวโลกด่าลุงแกเสียงขรมถมเถ  โดยเฉพาะสหภาพเสรีภาพพลเมืองอเมริกัน หรือ ACLU เพราะถือว่าเรื่องนี้เป็นการละเมิดเสรีภาพขั้นพื้นฐานอย่างร้ายแรง ขัดกับบทบัญญัติว่าด้วยสิทธิเสรีภาพตามรัฐธรรมนูญอเมริกัน

เล่นกันแบบนี้ บรรดาท่านทูตทั้งหลายในประเทศใหญ่น้อยทั่วโลก เลยต้องเล่นบทลูกขุนพลอยพยัก อย่างในประเทศไทย ทิมโมธี เอ็ม. แชลเรอร์ กงสุลใหญ่ สถานเอกอัครราชทูตสหรัฐอเมริกาประจำประเทศไทยยืนยันว่าเป็นเรื่องจริง  แถมบอกอีกด้วยว่าการขอข้อมูลโซเชียลมีเดียของผู้ยื่นคำร้องขอวีซ่าเข้าสหรัฐอเมริกา ไม่เป็นการละเมิดสิทธิส่วนบุคคล เพราะเป็นข้อมูลที่อยู่ในสาธารณะ  ดังนั้นผู้ขอวีซ่าในไทยทุกคนจะต้องถูกสอบถามเรื่องนี้  ไม่ว่าจะเป็นผู้ขอวีซ่านักท่องเที่ยว วีซ่าชั่วคราว วีซ่านักศึกษา หรือวีซ่าถาวรสำหรับคนที่จะไปอยู่อเมริกาแบบถาวร อย่างวีซ่าคู่สมรสและวีซ่าคู่หมั้นโดนหมด  ทุกคนจะต้องตอบคำถามเพิ่มเติมที่เกี่ยวกับการใช้โซเชียลมีเดียทั้งสิ้น

ผู้เขียนนึกย้อนไปถึงสมัยที่ยื่นเรื่องของวีซ่ามาอเมริกา ตอนนั้นก็ถือว่าขอยากขอเย็นแล้ว มาเจอกฎเหล็กแบบนี้คงหืดขึ้นคอ จำได้ว่าตอนนั้นต้องเตรียมเอกสารเป็นปึกใส่แฟ้มไปอย่างดี แสดงหลักฐานมากมาย และต้องไปรอเข้าคิวตั้งแต่ตีห้า  วันที่ไปสัมภาษณ์วีซ่านั้น เจอคุณป้าจากปักษ์ใต้คนหนึ่ง มายืนรอวีซ่าเช่นกัน เพราะลูกสาวที่แต่งงานกับอเมริกันคลอดลูก และอยากให้คุณป้าไปเยี่ยม หลังจากผู้เขียนเดินเรื่องเสร็จและกำลังจะกลับบ้าน เห็นคุณป้ายืนร้องไห้โฮๆ น้ำตาไหลพรากแบบไม่อายใคร ถามดูจึงรู้ว่าทางสถานทูตไม่ยอมให้วีซ่าคุณป้าไปเยี่ยมลูกสาว จึงได้แต่ถอนใจแล้วปลอบโยนไปตามสมควร

จะว่าไปแล้วอเมริกันไม่มีหลักการอะไรนักหรอก แม้จะมีการบัญญัติในรัฐธรรมนูญหรือกฎหมายต่างๆ นานาเรื่องสิทธิเสรีภาพ แต่พอถึงเวลาหนึ่งก็เปลี่ยนแปลงได้ พลิ้วได้ตามวาระ เรื่องแบบนี้เคยเกิดมาก่อนหน้านี้แล้ว

หลังเหตุการณ์ 9/11 คนอเมริกันกลัวการก่อการร้ายอย่างชนิดที่เรียกว่า “ขี้ขึ้นสมอง” หวาดระแวงมุสลิมลามไปจนถึงคนอินเดียและแขกซิกซ์ อะไรก็ตามที่โพกผ้า มะริกันประสาทหลอนหมด นึกว่าเป็นพวกกลุ่มก่อการร้าย  ฝ่ายรัฐบาลอเมริกันก็หวาดระแวงพอกัน จึงเกิดโครงการสอดแนมพลเมืองตนเองในชื่อโครงการปริซึมสมัยรัฐบาลจอร์จ บุช เมื่อปี  ค.ศ. 2007

ไอ้โครงการที่ว่านี่เรียกง่ายๆ คือ “ถ้ำมองส่องพลเมือง”  เพราะให้สิทธิ์ในการดักฟัง บันทึก เก็บข้อมูลทางโทรศัพท์ และทางอินเตอร์เนตของพลเมืองอเมริกันทั้งประเทศ  หน่วยงานที่มีอำนาจในการนี้คือ สำนักความมั่นคงแห่งชาติหรือเอเอสเอ  หน่วยสืบราชการลับหรือซีไอเอ และสำนักงานสอบสวนกลางหรือเอฟบีไอ สามารถเจาะเข้าสู่เครือข่ายคอมพิวเตอร์ขนาดใหญ่ในอเมริกา เพื่อเปิดทางให้เจ้าหน้าที่ไปค้นข้อมูลส่วนตัวทุกประเภท ซึ่งหน่วยงานที่ว่านี้ทำได้อย่างเสรีโดยไม่ต้องขอหมายศาลเลยด้วยซ้ำ

ต่อมาสภาคองเกรสรับลูกด้วยการออกรัฐบัญญัติที่เรียกว่า “รัฐบัญญัติรักชาติ” หรือ  Patriot Act เพื่อเดินหน้าในเรื่องการดักฟังและละเมิดเสรีภาพขั้นพื้นฐานของพลเมืองอเมริกัน ภายใต้เหตุผลเรื่องความปลอดภัยแห่งชาติ

เห็นไหมล่ะว่าลุงแซมพลิกลิ้นได้ตลอดเวลา แม้กระทั่งกับพลเมืองของตนเอง  ภาพพจน์ที่สร้างอย่างสะสวยทำให้ชาวโลกหลงเคลิ้มกับเสรีภาพแบบอเมริกัน แต่ในเวลาเดียวกันก็ละเมิดสิทธิและเสรีภาพของคนในประเทศ  ยิ่งการออกกฎใหม่เรื่องวีซ่า ยิ่งอดที่จะนึกถึงท่อนสุดท้ายของเพลงชาติอเมริกันไม่ได้

O say does that star-spangled banner yet wave

O'er the land of the free and the home of the brave

โอ้ ธงดาราประดับผืนนั้นยังคงสะบัดพลิ้ว

เหนือดินแดนแห่งอิสรภาพและแผ่นดินแห่งความกล้าหาญ