ขอเปลี่ยนบรรยากาศจากเรื่องของศาสนาฮินดู มาเล่าเรื่องของอียิปต์โบราณ ที่ผมขอนำท่านผู้อ่านไปสู่ยุคที่ยังเป็นปริศนาในหลายๆเรื่องแม้จนทุกวันนี้

ยุค อามาร์นา(AMARNA) ครับ

(ภาพด้านข้างของ ฟาโรห์ อัคเคนนาเตน หรือ อาจจะเป็นของ พระนางเนเฟอร์ตีติ ที่ให้อารมณ์ที่น่าลึกลับ ชวนพิสวงได้มาก - ขอบคุณเจ้าของภาพ)

นักประวัติศาสตร์ให้น้ำหนักความสำคัญกับประวัติศาสตร์ยุคนี้มาก  จนกระทั่งพิพิธภัณฑ์ไคโร(เก่า) ได้จัดห้องแสดงวัตถุโบราณของยุคนี้เป็นพิเศษ

เป็นยุคที่มีเสน่ห์ทั้งในแง่ประวัติศาสตร์ และ  ศิลปะ  ผมสนุกทุกครั้งที่ได้นำชมให้คณะของไวท์ เอเลแฟนท์ ทราเวล เอเยนซี่  

(แผนที่แสดงที่ตั้งของเมืองหลวงเก่าของอียิปต์โบราณ)

อียิปต์โบราณมีการย้ายเมืองหลวงอยู่หลายครั้ง  ครั้งแรกลงหลักปักฐานที่เมืองเมมฟิส(MEMPHIS) เมื่อประมาณ 5 พันปีที่แล้ว  อยู่ห่างจากกรุงไคโรประมาณ 20 กิโลเมตรเศษ   จากนั้นก็ย้ายลงมาทางใต้ อยู่ที่เมืองลักซอร์(LUXOR)ในปัจจุบัน ประมาณเกือบ 4 พันปีที่แล้ว ซึ่งนักประวัติศาสตร์มักจะเรียกชื่อเมืองนี้ว่า ธีบส์(THEBES)  ตามชื่อที่ชาวกรีซโบราณเรียกกัน

จากนั้น  เมืองหลวงก็ถูกย้ายไปอยู่ที่เมืองอเล็กซานเดรีย(ALEXANDRIA) ทางเหนือสุดริมทะเลเมดิเตอร์เรเนียน เมื่อประมาณ 2300 ปีที่แล้ว  ซึ่งเป็นเมืองหลวงสุดท้ายของอียิปต์โบราณก่อนที่จะย้ายมาอยู่ที่ไคโรจนทุกวันนี้  

แต่ประวัติศาสตร์ช่วงสั้นๆช่วงหนึ่ง ประมาณ 17 ปี ในยุคอาณาจักรใหม่ที่ไม่ค่อยมีใครพูดถึงนัก  อียิปต์โบราณมีเมืองหลวงอยู่ที่เมือง อามาร์นา(AMARNA)  ห่างจากเมืองลักซอร์ขึ้นไปทางเหนือประมาณ 400 กิโลเมตร  

(อาเมนโฮเทป ที่ 3)

ประวัติศาสตร์ในยุค อามาร์นา ยังไม่ค่อยชัดเจนนัก  เนื่องจากการขุดค้นเมืองโบราณอามาร์นา ยังไม่คืบหน้าเท่าไร่นัก  และ  เมืองอามาร์นา มีอายุสั้นมาก จึงไม่เหลือหลักฐานทางโบราณคดีให้คนรุ่นหลังได้ศึกษาสักเท่าไหร่นัก  

แต่ไม่แน่ว่า  ในอนาคตอาจจะพบหลักฐานมากกว่านี้ก็ได้  

(อาเมนโฮเทป ที่ 3 หรือ อัคเคนนาเตน)

แต่เท่าที่รู้เคร่าๆก็คือ  เมืองอามาร์นา สถาปนาโดย ฟาโรห์ อาเมนโฮเทป ที่ 4 (AMENHOTEP IV) หรืออีกพระนามหนึ่งก็คือ อัคเคนนาเตน (AKHENATEN)

ชื่อทั้งสองดังกล่าว  มีความหมายแฝงที่สำคัญยิ่งของประวัติศาสตร์อียิปต์โบราณ

อาเมนโฮเทป ที่ 4 เป็นโอรสของ อาเมนโฮเทป ที่ 3 ซึ่งหากพิจารณาตามสำนึกแห่งจริยธรรมของยุคปัจจุบัน   ทั้งสองน่าจะต้องมีความสัมพันธที่ดีต่อกันฉันพ่อลูก

แต่ไม่ใช่

(วิหารลักซอร์ ซึ่งทั้ง อาเมนโฮเทป ผู้พ่อและลูก ต่างก็มีส่วนในการสร้างต่อเติมด้วยกันทั้งคู่)

ทั้งสองดูเหมือนจะมีความขัดแย้งอย่างร้าวลึกในเรื่องความเชื่อทางศาสนา  จนนำไปสู่การล้างผลาญกันอย่างดุเดือด

ความขัดแย้งดังกล่าว  อาจจะถือได้ว่าเป็นความขัดแย้งแบบถอนรากขุดโคนกันเลยทีเดียว เสมือนเป็นการปฎิวัติเปลี่ยนแปลงการปกครอง  ซึ่งก่อให้เกิดผลกระทบอย่างหนักหน่วง และ กว้างขวาง

เพราะในยุคก่อนหน้าฟาโรห์ อาเมนโฮเทป ที่ 4  ชาวอียิปต์นับถือเทพเจ้าจำนวนมากมาย(POLYTHEISM) จนแทบจะนับไม่ถูก  โดยมีนักบวชเป็นผู้ผูกขาดอำนาจ และ สิทธิในการติดต่อ  และ  การจัดการพิธีกรรมในการบวงสรวงต่อเทพเจ้าอียิปต์แต่เพียงผู้เดียว

จะว่าไป   นักบวชเหล่านี้  ก็เหมือนวรรณะพราหมณ์ของฮินดู  เพียงแต่ไม่ปรากฎหลักฐานชัดเจนว่า  อียิปต์โบราณได้แบ่งชนชั้นอย่างเคร่งครัด แบบของฮินดูหรือไม่

แต่ที่แน่ๆก็คือ  ในสถานการณ์ดังกล่าว  นักบวชอียิปต์โบราณจึงเป็นผู้ทรงอิทธิพลอย่างยิ่งในแวดวงชั้นสูงของอียิปต์

ซึ่งผมจะได้เล่าต่อในตอนต่อไป  เกี่ยวกับเรื่อง อามาร์นา

พบกันใหม่สัปดาห์หน้าครับ

ท่านที่ต้องการอ่านบทความ “ซอกซอนตะลอนไป” ย้อนหลังทั้งหมด 6 ปี  สามารถไปที่ www.whiteelephanttravel.co.th    แล้วไปที่ blog  “ซอกซอนตะลอนไป” ได้ครับ