(ต่อจากสัปดาห์ที่แล้ว)

3.ปัจจัยซ้ำเติม (Perpetuating factors) มักพบในรายที่มีภาวะหูอักเสบเรื้อรัง คือปัจจัยที่ส่งเสริมให้การอักเสบหรือการติดเชื้อยังคงอยู่และไม่หายไป การเปลี่ยนแปลงสภาพภายในช่องหูไปอย่างถาวร เช่น การบวมหรือขยายขนาดของต่อมและนื้อเยื่อในช่องหู และรอบๆ ช่องหู มีหินปูนหรือผังผืดมายึดเกาะ ทำให้ไม่สามารถคืนกลับสภาพเดิมได้ นอกจากนี้การอักเสบของหูชั้นกลางและหูชั้นในก็เป็นปัจจัยซ้ำเติมให้มีการอักเสบของหูชั้นนอกได้ด้วยเช่นกัน

4.ปัจจัยโน้มนำ (Predisposing factors) หรือปัจจัยเสี่ยงที่อาจทำให้เกิดภาวะหูอักเสบได้ง่ายกว่าปกติคือความอับชื้นภายในช่องหูซึ่งมีความแตกต่างกันในแต่ละสายพันธุ์ สุนัขพันธุ์หูปรก หรือมีใบหูที่ใหญ่ที่พับลงมาปิดช่องหู เช่น โกลเด้น รีทรีฟเวอร์ ค๊อกเกอร์สแปเนียลบาสเซ๊ตฮาวด์ รวมถึงสายพันธุ์ที่มีขนในช่องหูหนาแน่นเช่น พุดเดิ้ลชิสุห์ สายพันธุ์ที่มีช่องหูตีบแคบ เช่น ไชนีสชาเป่ยนอกจากนี้สุนัขที่ชอบว่ายน้ำ หรือในช่วงฤดูที่มีความร้อนและความชื้นสูงก็สามารถเป็นสิ่งโน้มนำที่ให้เกิดภาวะหูอักเสบได้ง่ายกว่าปกติด้วยเช่นกัน

@การตรวจวินิจฉัย 

สัตวแพทย์จะทำการวินิจฉัยจากประวัติ อาการที่แสดงออก รวมถึงการตรวจร่างกายสัตว์อย่างละเอียดโดยอาจมีการจับคลำใบหูและช่องหู อาจมีการใช้กล้องส่องหู (Otoscope) ส่งเข้าไปในช่องหู และเก็บตัวอย่างเซลล์ ขี้หูหรือหนองในช่องหูไปส่องตรวจใต้กล้องจุลทรรศน์ หรืออาจนำไปเพาะเชื้อ เพื่อตรวจหาเชื้อที่เป็นสาเหตุและยาปฏิชีวนะที่เหมาะสม

@การรักษา 

สัตวแพทย์อาจแนะนำให้มีการใช้ยาภายนอก เช่น น้ำยาล้างหูเพื่อล้างทำความสะอาด ลดความสกปรกจากขี้หูหรือหนองในช่องหู และยาหยอดเข้าไปในหู เพื่อลดอาการอักเสบ ลดการติดเชื้อ หรือยาอื่นๆ ขึ้นอยู่กับสาเหตุของอาการที่ตรวจพบ 

ขอเรียนย้ำว่า เจ้าของไม่ควรซื้อยาหยอดหูมาใช้เองโดยที่ยังไม่ได้ทำการตรวจให้ทราบสาเหตุโดยสัตวแพทย์ เนื่องจากมีความเสี่ยงให้เกิดภาวะการดื้อยาได้

@การป้องกัน 

เจ้าของควรหมั่นเช็ดทำความสะอาดใบหูและช่องหูด้วยน้ำยาล้างหูที่มีส่วนผสมของสารละลายขี้หูและสารช่วยระเหยแห้งเป็นประจำ ซึ่งท่านสามารถทำได้สัปดาห์ละ 1-2 ครั้งโดยเฉพาะในรายที่ชอบว่ายน้ำ หรืออาบน้ำแล้วมีความเสี่ยงเรื่องน้ำเข้าหู เพื่อลดความอับชื้นภายในช่องหู เป็นการลดปัจจัยโน้มนำ นอกจากนี้ควรหมั่นสังเกตพฤติกรรมหรืออาการผิดปกติข้างต้น ร่วมกับการสังเกตลักษณะของใบหูและช่องของรูหูว่ามีความผิดปกติ เช่น อาการบวมแดงมีคราบหนอง หรือเลือด หรือขี้หูเกรอะกรังหรือไม่ 

เมื่อท่านสังเกตพบความผิดปกติที่ได้เกริ่นมาทั้งหมดนี้แล้ว ควรนำสัตว์เลี้ยงไปพบสัตวแพทย์เพื่อทำการตรวจวินิจฉัยโดยเร็ว เพื่อลดการอักเสบและความเสียหายที่จะเกิดขึ้นของใบหูและช่องหู และเพื่อเป็นการจัดการสาเหตุหลักและสาเหตุแทรกซ้อนที่พบเช่น ภาวะภูมิแพ้ แพ้อาหาร ไรหูที่มีแบคทีเรียหรือยีสต์แทรกซ้อนก่อนที่จะสายเกินแก้นะครับ

หมอโอห์ม

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ นายสัตวแพทย์ ดร.ทิลดิสร์ รุ่งเรืองกิจไกร

ภาควิชากายวิภาคศาสตร์ ฝ่ายประชาสัมพันธ์และภาพลักษณ์องค์กร

คณะสัตวแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

เอกสารอ้างอิง

Miller WH, Griffin CE, Campbell KL. Muller and Kirk’s Small Animal Dermatology, ed 7, Missouri, 2012, Saunders, ELSEVIER.