“กล่องเสียง” ทำหน้าที่เป็นทางผ่านของอากาศตอนหายใจ ป้องกันการสำลักสิ่งแปลกปลอมต่างๆ เช่น น้ำ อาหาร ตกลงไปในหลอดลม และควบคุมการเปิด-ปิดเส้นเสียง ช่วยให้เราสามารถเปล่งเสียงออกมาเป็นภาษาได้ โรคหรือพยาธิสภาพที่เกิดขึ้นบริเวณกล่องเสียง ผู้ป่วยมักจะมาพบแพทย์ด้วยอาการ “เสียงแหบ” ซึ่งต้องมีการตรวจวินิจฉัยและให้การรักษาต่อไป

สาเหตุของอาการเสียงแหบ

เสียงแหบเกิดได้จากหลายสาเหตุ โดยสามารถแบ่งออกได้เป็นความผิดปกติทางกายวิภาค (anatomical abnormality) และความผิดปกติทางหน้าที่ (functional abnormality)(1)

สาเหตุที่พบได้บ่อย ได้แก่ การติดเชื้อทางเดินหายใจส่วนต้น (กล่องเสียงอักเสบเฉียบพลัน)(1) สาเหตุอื่นๆ ที่อาจพบได้ ได้แก่ โรคที่บริเวณเส้นเสียงจากพฤติกรรมการใช้เสียงที่ผิดวีธี (ตุ่มที่เส้นเสียง ถุงน้ำที่เส้นเสียง), เนื้องอก  (มะเร็งกล่องเสียง, หูดที่กล่องเสียง), โรคทางระบบประสาท (เส้นเสียงเป็นอัมพาต, กล้ามเนื้อเส้นเสียงหดเกร็ง), กรดไหลย้อน, เกิดตามหลังการใส่ท่อช่วยหายใจ หรือเกิดตามหลังการผ่าตัดบางประเภท เช่น การผ่าตัดต่อมไทรอยด์และต่อมพาราไทรอยด์, การผ่าตัดหัวใจและทรวงอก, การผ่าตัดกระดูกสันหลังส่วนคอ, และการผ่าตัดทางระบบประสาทและฐานกะโหลกศีรษะ เป็นต้น

เส้นเสียง

เสียงแหบแบบไหนที่ควรต้องพบแพทย์?

โดยส่วนใหญ่ หากเป็นสาเหตุที่มาจากการติดเชื้อ หรือการใช้เสียงเยอะ/ใช้เสียงผิดวิธี โดยที่ไม่มีรอยโรคที่บริเวณเส้นเสียง อาการมักจะกลับมาเป็นปกติภายใน 1-3 สัปดาห์

หากมีอาการเสียงแหบติดต่อกันเกิน 4 สัปดาห์ ผู้ป่วยที่ประกอบอาชีพที่ต้องใช้เสียงมาก เช่น นักร้อง นักแสดง พิธีกร ครู หรือในกรณีที่มีสัญญาณเตือนบางอย่างร่วมกับเสียงแหบ ได้แก่ ไอเป็นเลือด, กลืนลำบาก/กลืนเจ็บ, หายใจหอบเหนื่อย, ก้อนที่คอ, เบื่ออาหาร/น้ำหนักลด, ประวัติการใส่ท่อช่วยหายใจ, การผ่าตัดที่มีแผลบริเวณลำคอ, ประวัติสูบบุหรี่ ควรเข้ารับการตรวจเพื่อหาสาเหตุ ส่องกล้องประเมินกล่องเสียงโดยโสต ศอ นาสิกแพทย์ และเข้ารับการรักษาต่อไป

ติ่งเนื้อที่เส้นเสียง

วิธีดูแลตัวเองเบื้องต้นเมื่อมีอาการเสียงแหบ

ดื่มน้ำให้เพียงพอ อย่างน้อยวันละ 2 ลิตรต่อวัน (6-8 แก้วต่อวัน) ลด หรือ งดการใช้เสียง ปรับเปลี่ยนสภาพห้องให้มีความชุ่มชื้น เช่น การใช้เครื่องทำความชื้น หลีกเลี่ยงการกระแอมหรือการไอที่มากเกินไป  งดสูบบุหรี่ งดรับประทานเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์และคาเฟอีน งดรับประทานยาบางชนิด ที่อาจะลดความชุ่มชื้นของเยื่อบุภายในช่องคอ เช่น ยาแก้แพ้ (antihisatmines), ยาลดบวมเยื่อบุจมูก (decongestants) เป็นต้น

มะเร็งกล่องเสียง

References:ฉันทิชา โชติกวณิชย์. (2564). เสียงแหบ. ใน ภาวิน เกษกุล, จีระสุข จงกลวัฒนา, โชคชัย เมธีไตรรัตน์ (บก.), โรคหู คอ จมูก สำหรับนักศึกษาแพทย์และแพทย์เวชปฏิบัติทั่วไป เล่ม 2. (น. 705-718). สำนักพิมพ์ศิริราช.Stachler RJ, Francis DO, Schwartz SR, et al. Clinical Practice Guideline: Hoarseness (Dysphonia) (Update). Otolaryngol Head Neck Surg. 2018;158(1_suppl):S1-S42. Cooper L,  Quested RA. Hoarseness: An approach for the general practitioner. Aust Fam Physician. 2016;45(6):378-381.

นพ.พัฒน์วรงค์ ลิมป์ธีระกุล

ภาควิชาโสต ศอ นาสิกวิทยา

คณะแพทยศาสตร์วชิรพยาบาล มหาวิทยาลัยนวมินทราธิราช