โรคหัวใจ เป็นสาเหตุสำคัญของการเสียชีวิตอันดับต้น ๆ ประชากรทั่วโลก รวมทั้งคนไทย หลายคนเข้าใจว่าโรคหัวใจมักเกิดขึ้นกับผู้สูงอายุ โดยเฉพาะโรคที่เป็นปัญหาหลักในปัจจุบัน คือโรคหลอดเลือดหัวใจตีบ แต่ในความเป็นจริงโรคหัวใจสามารถเกิดได้กับคนทุกวัย โดยเฉพาะผู้ที่มีปัจจัยเสี่ยง เช่น โรคความดันโลหิตสูง เบาหวาน ไขมันในเลือดสูง การสูบบุหรี่ ภาะน้ำหนักเกิน หรือมีประวัติคนในครอบครัวเป็นโรคหัวใจตอนอายุน้อย การสังเกตอาการที่อาจจะเป็นสัญญาณเตือน และการพบแพทย์ในระยะแรก จะช่วยลดความรุนแรงของโรคและเพิ่มโอกาสในการรักษาได้อย่างมีประสิทธิภาพ

 ตัวอย่างของอาการดังกล่าว

1.อาการเจ็บหรือแน่นหน้าอก อาการเจ็บ แน่น หรือรู้สึกเหมือนมีของหนัก กดทับบริเวณกลางหน้าอก โดยเฉพาะเมื่อออกแรงหรือมีความเครียด และอาการดีขึ้นเมื่อพัก หรือบางครั้งอาการเจ็บจากโรคหัวใจ ไม่ได้เกิดเฉพาะที่หน้าอก แต่อาจร้าวไปที่แขนซ้าย ไหล่ คอ กราม หรือแผ่นหลัง โดยเฉพาะเมื่อเกิดร่วมกับอาการแน่นหน้าอก ถือเป็นสัญญาณสำคัญของโรคหลอดเลือดหัวใจตีบ หากอาการเป็นเฉียบพลันและรุนแรง นานเกิน 20 นาที หรือไม่ทุเลาเมื่อพัก ควรรีบไปโรงพยาบาลทันที

2.อาการเหนื่อยง่ายผิดปกติ หรือหายใจลำบากอาการหอบเหนื่อยขณะออกแรง หากทำกิจกรรมที่เคยทำได้ตามปกติ เช่น ขึ้นบันได หรือเดินระยะสั้น แต่กลับเหนื่อยมากกว่าปกติ หรือ อาการเหนื่อยขณะพัก รวมถึงการนอนราบแล้วหายใจไม่สะดวก อาจเป็นสัญญาณของโรคหัวใจได้หลายชนิด เช่น ภาวะหัวใจล้มเหลว โรคลิ้นหัวใจตีบหรือรั่วขั้นรุนแรงมาก หรือ โรคกล้ามเนื้อหัวใจ เป็นต้น

3. อาการใจสั่น หรือหัวใจเต้นผิดจังหวะหากรู้สึกว่าหัวใจเต้นเร็ว เต้นแรง เต้นไม่สม่ำเสมอ หรือมีอาการวูบ หน้ามืดร่วมด้วย ควรไปพบแพทย์

4. อาการเวียนศีรษะ วูบ หน้ามืด หรือหมดสติอาการเหล่านี้อาจเกิดจาก หัวใจเต้นผิดจังหวะ หรือการสูบฉีดเลือดไปเลี้ยงสมองไม่เพียงพอ จำเป็นต้องได้รับการตรวจหาสาเหตุ

5. อาการบวม ที่ขาหรือเท้า หรือท้องบวมหากมีอาการบวมที่ขาทั้งสองข้าง ร่วมกับอาการเหนื่อยง่าย อาจเกิดจากมีการคั่งของน้ำในร่างกาย นำไปสู่ภาวะหัวใจล้มเหลว

6. อาการคลื่นไส้ จุกแน่นท้อง หรืออาหารไม่ย่อย ร่วมกับอาการเจ็บหน้าอกบางครั้งภาวะกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดอาจมีอาการคล้ายโรคกระเพาะอาหารหรือโรคกรดไหลย้อน ทำให้ผู้ป่วยมาพบแพทย์ล่าช้า หากมีอาการร่วมกับอาการแน่นหน้าอก เหงื่อออก หรือเหนื่อยหอบ ควรรีบไปโรงพยาบาล

การป้องกันโรคหัวใจ เริ่มได้ตั้งแต่วันนี้

การดูแลสุขภาพหัวใจสามารถทำได้ด้วยการรับประทานอาหารที่มีประโยชน์ ลดอาหารหวาน มัน เค็ม ให้ออกกำลังกายสม่ำเสมอ ควบคุมน้ำหนัก งดสูบบุหรี่ จำกัดการดื่มแอลกอฮอล์ นอนหลับให้เพียงพอ และตรวจสุขภาพเป็นประจำ โดยเฉพาะผู้ที่มีปัจจัยเสี่ยง นอกจากนี้ควรการรู้จักสัญญาณเตือนของโรคหัวใจ และรีบเข้ารับการรักษาเมื่อมีอาการผิดปกติ จะสามารถลดความรุนแรงของโรค ลดโอกาสเกิดภาวะแทรกซ้อน และเพิ่มโอกาสในการกลับมามีคุณภาพชีวิตที่ดีได้

ศาสตราจารย์ แพทย์หญิงนิธิมา รัตนสิทธิ์

อายุรแพทย์โรคหัวใจ

คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล และ ราชวิทยาลัยอายุรแพทย์แห่งประเทศไทย