ปวดท้องเฉียบพลันในเด็กเป็นปัญหาที่พบบ่อย ส่วนใหญ่มักไม่มีสาเหตุรุนแรงและไม่ต้องการการรักษาอย่างรีบด่วน แต่มีส่วนหนึ่งที่เกิดจากสาเหตุที่เป็นอันตรายและต้องได้รับการรักษาอย่างรีบด่วน

สาเหตุของอาการปวดท้องเฉียบพลัน ที่พ่อแม่ควรทราบ

1. สาเหตุที่ไม่รุนแรง

• การติดเชื้อไวรัสหรือแบคทีเรียในกระเพาะอาหารและลำไส้ พบบ่อยที่สุด เด็กจะมีอาการปวดท้องร่วมกับท้องเสีย อาเจียน และอาจมีไข้ร่วมด้วย
• ท้องผูก เนื่องจากผนังลำไส้ถูกยืดขยายจากอุจจาระปริมาณมากที่สะสมในลำไส้
• การติดเชื้อต่างๆ เช่น ไข้เลือดออก การติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ ไข้หวัดใหญ่ หรือโรคติดเชื้อทางเดินหายใจอื่นๆ

2. สาเหตุรุนแรง ต้องรีบรักษาอย่างเร่งด่วน

• ไส้ติ่งอักเสบ พบบ่อยในเด็กวัยเรียนจนถึงวัยรุ่น มักเริ่มปวดจากบริเวณสะดือแล้วค่อยๆ ปวดมากขึ้นจนต้องเดินงอตัว และต่อมาจะปวดบริเวณท้องด้านล่างขวา เด็กจะมีไข้ อาเจียน เบื่ออาหารร่วมด้วย
• ลำไส้กลืนกัน มักพบในเด็กเล็ก เด็กจะร้องไห้มากเป็นพักๆ เพราะปวดท้อง มีอาเจียน ท้องอืด  ไม่ยอมกิน บางรายถ่ายอุจจาระเป็นมูกเลือด
• ตับอ่อนอักเสบ มักพบในเด็กวัยเรียนขึ้นไป เด็กจะปวดท้องมากบริเวณกลางหน้าท้อง ร่วมกับอาเจียน บางรายอาจมีประวัติถูกกระแทกบริเวณหน้าท้องอย่างแรงก่อนมีอาการปวดท้อง

เมื่อไรควรรีบนำเด็กไปพบแพทย์อย่างรีบด่วน

• ปวดท้องรุนแรง โดยเฉพาะอย่างยิ่งบริเวณท้องด้านล่าง
• ไข้สูงร่วมกับอาเจียนหลายครั้งจนเพลีย
• อาเจียนเป็นเลือดหรือมีสีเขียว
• ถ่ายอุจจาระเป็นเลือด
• ไม่ยอมดื่มน้ำหรือกินอาหาร ปัสสาวะน้อยผิดปกติ
• ซึมหรือการรับรู้ลดลง

อ.นพ.คริษฐ์ เพ็งสะและ

สมาคมกุมารเวชศาสตร์ทางเดินอาหารและตับแห่งประเทศไทย

และราชวิทยาลัย/สมาคมกุมารแพทย์แห่งประเทศไทย