“การบินไทย เราถือว่าเป็นทูตที่ดีทางวัฒนธรรมที่ช่วยโปรโมทประเทศไทยมาเป็นระยะเวลายาวนาน 60 ปี ผ่านการทุ่มเททำงานของคนจำนวนมาก จากรุ่นสู่รุ่น ไม่ว่าจะเป็นพนักงานต้อนรับบนเครื่องบิน นักบิน วิศวกร ช่าง พนักงานภาคพื้น รวมทั้งพนักงานในส่วนงานอื่นๆ ของการบินไทย

ผมเองก็หวังเช่นเดียวกับคนไทยทุกคนว่า การช่วยเหลือให้การบินไทยได้เข้าสู่กระบวนการฟื้นฟูภายใต้คำสั่งศาล จะช่วยให้การบินไทยสามารถกลับมาเป็นสายการบินที่มีความแข็งแกร่งได้อีกครั้ง ขอบคุณมากครับ” - พลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี

1. การบินไทยกำลังจะเดินไปสู่การเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ ในขวบปีที่ 60 ขององค์กร

ไม่ใช่การล้มละลาย ไม่ใช่การล้มหายตายจาก แต่เป็นการผ่าตัดใหญ่ ปรับโครงสร้างหนี้ ปรับเปลี่ยนโครงการสร้างการบริหารบริษัทขนานใหญ่ ฟื้นฟูกิจการผ่านกระบวนการศาลยุติธรรม เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการดำเนินธุรกิจให้สามารถแข่งขันได้ในโลกยุคใหม่

ประโยคสำคัญจากปากนายกฯ ลุงตู่ ที่ต้องขีดเส้นใต้ คือ

“ผมอยากให้พวกเราทุกคนได้กลับไปคิดดูว่า เรามีการบินไทยเพื่ออะไร ในช่วงที่ผ่านมา การบินไทยควรจะเป็นองค์กรที่ช่วยสร้างชื่อเสียง และรายได้ให้กับคนไทย และมีความสามารถในการแข่งขัน มีความเข้มแข็งในตัวเอง อันนี้คือพื้นฐานการตัดสินใจของผม และนำสู่การพิจารณาใน ครม. ในวันนี้ครับ

วันนี้ถึงเวลาแล้วนะครับ ที่เราจะต้องกล้า ที่จะเข้าสู่กระบวนการฟื้นฟูโดยการยื่นขอเข้ากระบวนการต่อศาล ได้มีการหารือกันอย่างรัดกุมในรายละเอียดต่างๆ ทั้งหมด

โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ในช่วงเวลานี้ เป็นเวลาที่ประเทศไทยและทั้งโลกกำลังเผชิญวิกฤติ รายได้ของทุกคนกำลังหายไป กับหายนะจากโควิด เราก็จำเป็นจะต้องรักษาเงินตราของประเทศไทยเอาไว้ เพื่อใช้ช่วยเหลือพี่น้องประชาชน ในช่วงเวลาข้างหน้าต่อจากนี้ ในการช่วยเหลือทั้งเกษตรกรที่กำลังทุกข์ยาก ผู้ประกอบการSME ต่างๆ ที่กำลังเผชิญกับวิกฤติทางธุรกิจ หรือช่วยเหลือคนหาเช้ากินค่ำผู้ประกอบอาชีพอิสระ หรือประชาชนทั่วไปที่ทำงานหนักอยู่ในขณะนี้เพื่อจะมีเงินมาเลี้ยงดูครอบครัวของตัวเอง รัฐบาลต้องมองอย่างรอบคอบ ในทุกมิติ

...ผมเองรู้สึกว่า การที่ผมตัดสินใจให้เข้าสู่กระบวนการฟื้นฟูนั้น โดยไม่ปล่อยให้การบินไทยต้องเข้าสู่สถานะล้มละลาย ซึ่งมันอาจจะทำให้พนักงานมากกว่า 2 หมื่นคน ต้องถูกลอยแพ พวกเราทุกคนคงไม่อยากให้เกิดเหตุการณ์เช่นนั้นเกิดขึ้นนะครับ เพราะฉะนั้น รัฐบาลก็ยืนยันว่าจะสนับสนุนในการดำเนินการดังกล่าวอย่างเต็มที่ เพื่อจะให้การบินไทยยังสามารถดำเนินกิจการต่อไปได้ แม้ไม่ได้รับเงินจากรัฐบาล ผมจึงอนุญาตให้การบินไทยเข้าไปอยู่ภายใต้การคุ้มครองของศาลและเข้าสู่กระบวนการฟื้นฟูภายใต้คำสั่งของศาล ซึ่งศาลจะแต่งตั้งมืออาชีพเข้ามาช่วยบริหารจัดการการฟื้นฟูการบินไทย

ผมเอง และพี่น้องประชาชนทุกคนก็คงคาดหวังเช่นเดียวกันว่า เมื่อมีมืออาชีพเข้ามาช่วยบริหารจัดการแล้ว การบินไทยจะสามารถกลับมาเป็นสายการบินแห่งชาติ ที่คนไทยเคยภาคภูมิใจ และกลับมาเป็นองค์กรที่ช่วยสร้างความรุ่งเรืองให้กับประเทศไทยได้ ด้วยวิธีการเช่นนี้ เป็นวิธีการเดียวที่การบินไทยจะยังสามารถดำเนินกิจการต่อได้ พนักงานของการบินไทยก็จะยังมีงานทำต่อไปในขณะเดียวกัน การปรับโครงสร้างของการบินไทยที่ควรจะทำสำเร็จมาตั้งนานแล้ว ก็จะเกิดขึ้นได้ด้วย ในการเข้าสู่มาตรการฟื้นฟูขณะนี้นะครับ นั่นคือการตัดสินใจของผมและเป็นทิศทางที่รัฐบาลจะยึดปฏิบัติกับกรณีของการบินไทย...”

2. นายจักรกฤศฏิ์ พาราพันธกุล รักษาการแทนกรรมการผู้อํานวยการใหญ่บริษัท การบินไทย จํากัด (มหาชน) เปิดเผยว่า คณะรัฐมนตรีได้มีมติเห็นชอบให้บริษัท การบินไทย จํากัด (มหาชน) ดําเนินการตามแผนฟื้นฟูธุรกิจภายใต้กระบวนการฟื้นฟูกิจการของศาลล้มละลายกลาง

“การเข้าสู่กระบวนการฟื้นฟูกิจการแม้จะเป็นการดําเนินการภายใต้พระราชบัญญัติล้มละลาย แต่ไม่ได้มีจุดมุ่งหมายในการเลิกหรือชําระบัญชีบริษัท หรือไม่ได้มุ่งหมายให้บริษัท ต้องตกเป็นบุคคลล้มละลายแต่อย่างใด ในทางตรงกันข้ามการเข้าสู่กระบวนการฟื้นฟูกิจการภายใต้กฎหมายในครั้งนี้ จะส่งผลให้บริษัท สามารถบรรลุวัตถุประสงค์ของแผนฟื้นฟูธุรกิจได้อย่างมีประสิทธิภาพตามขั้นตอนต่างๆ ซึ่งมีกฎหมายรองรับและให้ความคุ้มครองอย่างเป็นธรรมแก่ผู้ที่เกี่ยวข้องทุกฝ่าย ทั้งบริษัท ยังสามารถประกอบธุรกิจปกติต่อไปได้ตลอดระยะเวลาที่อยู่ในกระบวนการฟื้นฟูกิจการ ไม่ว่าจะเป็นการให้บริการขนส่งผู้โดยสารไปยังจุดหมายปลายทางของการบินไทยทั่วโลก หรือการขนส่งสินค้าไปรษณียภัณฑ์อย่างต่อเนื่อง ซึ่งจะดําเนินการควบคู่ไปกับการฟื้นฟูองค์กรเพื่อปรับปรุงประสิทธิภาพในการดําเนินงานและพัฒนาคุณภาพของผลิตภัณฑ์และการบริการให้ดียิ่งขึ้นต่อไป…”

3. จะว่าไปแล้ว หลังจากนี้ คนที่ควรจะต้องเหนื่อยมากเป็นพิเศษ เครียดมากเป็นพิเศษ คือ เจ้าหนี้การบินไทย

เพราะในขั้นตอนต่อไป หลังจากการบินไทยยื่นขอฟื้นฟูกิจการต่อศาลแล้ว เมื่อศาลรับไว้ บรรดาเจ้าหนี้ก็จะไม่สามารถไปตามทวงหนี้ หรือฟ้องยึดทรัพย์อะไรเอากับการบินไทยได้ โดยจะต้องเข้าไปร่วมเจรจา ปรับโครงสร้างหนี้กับการบินไทย อันจะนำไปสู่การจัดทำแผนฟื้นฟูกิจการ จะได้รับชำระหนี้อย่างไร เท่าใด เมื่อไหร่ จะต้องเป็นไปตามแผนฟื้นฟูซึ่งจะต้องผ่านการพิจารณาของศาล

เจ้าหนี้คงต้องทำใจว่า จะได้เงินคืนไม่ครบทั้งก้อน (แต่ดีกว่าไปไล่ฟ้องล้มละลาย)

เจ้าหนี้ทั้งหมด คงจะได้รับชำระหนี้ล่าช้าออกไปจากเดิม มากน้อยแตกต่างกันไป

เจ้าหนี้บางราย อาจจะได้หุ้นการบินไทยแทนเงินชำระหนี้ (แปลงหนี้เป็นทุน)

4. เจ้าหนี้ของการบินไทย

4.1 กลุ่มสหกรณ์ออมทรัพย์

พบว่า ปัจจุบัน มีกลุ่มสหกรณ์ออมทรัพย์ 81 แห่ง ลงทุนหุ้นกู้การบินไทย รวมวงเงิน 42,229 ล้านบาท

โดยสหกรณ์ส่วนใหญ่ที่นำเงินไปลงทุนในหุ้นกู้ของการบินไทย จัดเป็นสหกรณ์ชั้นที่ 1 มีฐานะการเงินมั่นคง ใช้เงินทุนที่มาจากสมาชิกของตนเองเป็นหลัก เข้าไปลงทุนในการบินไทยมีสัดส่วนเฉลี่ย 3.6% ของสินทรัพย์

แต่มีสหกรณ์ 7 แห่ง ที่นำเงินเข้าไปลงทุนมากกว่า 10% ของสินทรัพย์รวม

ในแง่ของระยะเวลาไถ่ถอน หุ้นกู้ของการบินไทยที่ถือครองโดยสหกรณ์ออมทรัพย์ 21 แห่ง กำลังจะครบกำหนดไถ่ถอนในเดือนสิงหาคมและกันยายน 2563 คิดเป็นมูลค่า 1,117 ล้านบาท หาก บมจ.การบินไทย ไม่สามารถชำระหนี้คืนได้ตามกำหนดเวลา ตามกฎหมายสหกรณ์ทั้ง 21 แห่ง ต้องตั้งสำรองหนี้สงสัยจะสูญเต็มจำนวน

นายพิเชษฐ์ วิริยะพาหะ อธิบดีกรมส่งเสริมสหกรณ์ ให้สัมภาษณ์เว็บข่าว “ไทยพับลิก้า” ว่า

“การชำระหนี้คืนไม่น่าจะมีปัญหา แต่ถ้าบมจ.การบินไทย ไม่สามารถคืนเงินได้ตามเวลาที่กำหนด นายทะเบียนสหกรณ์ก็จะใช้อำนาจในการผ่อนคลายเกณฑ์สำรองหนี้สงสัยจะสูญให้กับสหกรณ์นั้นๆได้”

4.2 เจ้าหนี้ก้อนใหญ่

ในงบการเงินของบริษัท การบินไทย สิ้นสุด ณ วันที่ 31 ธ.ค.2562 พบว่ามีหนี้สิน 244,899 ล้านบาท

หนี้ส่วนใหญ่ เป็นหนี้ค่าเช่า-ซื้อเครื่องบิน หนี้ค่าซ่อมบำรุงเครื่องบิน หนี้เงินกู้ระยะสั้น หนี้เงินกู้ระยะยาว เจ้าหนี้การค้า และผลประโยชน์ตอบแทนพนักงาน อาทิ

เงินกู้ยืมภายในประเทศจากธนาคารพาณิชย์ต่างๆ 10,873 ล้านบาท

เงินกู้ยืมจากต่างประเทศ สกุลเงินยูโร ผ่านกระทรวงการคลัง 11,977 ล้านบาท(กระทรวงการคลังทำสัญญาเงินกู้กับต่างประเทศ และกระทรวงการคลังได้ให้บริษัทกู้ยืมต่อในสกุลเงินยูโร)

เงินกู้จากธนาคารเพื่อการส่งออกและนำเข้าแห่งประเทศไทย สกุลเงินเยน เป็นเงิน 437 ล้านบาท

สัญญาเช่าเครื่องบินโดยมีสิทธิเลือกที่จะซื้อได้กับสถาบันการเงินต่างประเทศและในประเทศ 21 แห่ง คงเหลือเครื่องบิน 32 ลำ เป็นภาระหนี้สินภายใต้เงื่อนไขสัญญาเช่าทั้งสิ้นที่มีกำหนดจ่ายในระหว่างปี 2563-2573 รวม 50,110 ล้านบาท

หนี้สินระยะยาว ค่าซ่อมแซมและบำรุงอากาศยาน 14,022 ล้านบาท ฯลฯ

แน่นอนว่า บรรดาเจ้าหนี้ทั้งหลายต้องเตรียมเข้าไปนั่งในวงเจรจาปรับโครงสร้างหนี้กับการบินไทย เพื่อตกผลึกให้เป็นแผนฟื้นฟูกิจการ ตามกระบวนการศาลต่อไป

โดยระหว่างดำเนินการในขั้นตอนศาลนั้น การบินไทยสามารถดำเนินกิจการต่างๆ ต่อไปอย่างต่อเนื่อง ฝ่ายเจ้าหนี้จะไปฟ้องร้องเรียกคืนหนี้หรือไปร้องอายัด-ยึดทรัพย์สินใดๆ ของการบินไทยมิได้

สารส้ม