การยกเว้นค่าผ่านทางพิเศษ ในช่วงเทศกาลวันหยุดยาวอย่างเช่น ปีใหม่ หรือสงกรานต์ กลายเป็นธรรมเนียมปฏิบัติต่อๆ กันมา

ล่าสุด กระทรวงคมนาคม ประกาศยกเว้นค่าผ่านทางของทางพิเศษบูรพาวิถี ทางพิเศษกาญจนาภิเษก (บางพลี-สุขสวัสดิ์) และทางพิเศษฉลองรัช ในช่วงเทศกาลสงกรานต์ พ.ศ. 2567 

ล่าสุด ครม.มีมติรับทราบตามข้อเสนอรายงานของกระทรวงคมนาคม

1. ย้อนหลังไป ตั้งแต่ช่วงเทศกาลสงกรานต์ ปี 2553 จนถึงปี 2566 กระทรวงคมนาคมมีแนวทางดำเนินการในการแก้ไขปัญหาการจราจรติดขัดของทางพิเศษบูรพาวิถี

โดยในช่วงเทศกาลสงกรานต์ พ.ศ. 2566 กำหนดให้ไม่มีการจัดเก็บค่าผ่านทางพิเศษ ตั้งแต่วันที่ 11 เมษายน 2566 เวลา 00.01 น. ถึงวันที่ 17 เมษายน 2566 เวลา 24.00 น. ในส่วนของทางพิเศษกาญจนาภิเษก (บางพลี -สุขสวัสดิ์)

โดยไม่มีการจัดเก็บค่าผ่านทางพิเศษของทางสายดังกล่าว เช่นเดียวกับทางพิเศษบูรพาวิถี

ระบุว่า เป็นสายทางที่ต่อเนื่องกันเพื่อระบายการจราจรแก้ไขปัญหาการจราจรติดขัด รวมทั้งเป็นการอำนวยความสะดวก และรวดเร็วในการเดินทางของประชาชนให้ดียิ่งขึ้น

2. มาปีนี้ เมื่อวันที่ 5 มีนาคม 2567 รัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคมมีข้อสั่งการในการประชุมเตรียมความพร้อมการดำเนินการตามแผนการอำนวยความสะดวกและความปลอดภัยรองรับการเดินทางของประชาชนช่วงเทศกาลสงกรานต์ พ.ศ. 2567 ของกระทรวงคมนาคม

มอบหมายให้การทางพิเศษแห่งประเทศไทย ไปพิจารณาการยกเว้นการจัดเก็บค่าผ่านทางพิเศษของทางพิเศษฉลองรัช โดยขอให้เร่งพิจารณา หากเป็นไปได้ขอให้ดำเนินการให้ทันในช่วงเทศกาลสงกรานต์ พ.ศ. 2567

การทางพิเศษแห่งประเทศไทยประสานกับเจ้าหน้าที่กรมทางหลวงพิเศษระหว่างเมือง กรมทางหลวง เกี่ยวกับกำหนดการยกเว้นค่าธรรมเนียมการใช้ยานยนต์บนทางหลวงพิเศษของกรมทางหลวงในช่วงเทศกาลสงกรานต์ พ.ศ. 2567 ได้รับแจ้งว่า กรมทางหลวงจะกำหนดให้มีการยกเว้นค่าธรรมเนียมการใช้ยานยนต์บนทางหลวงพิเศษหมายเลข 7 และทางหลวงพิเศษหมายเลข 9 ตั้งแต่วันที่ 11 เมษายน 2567 เวลา 00.01 น. ถึงวันที่ 17 เมษายน 2567 เวลา 24.00 น.

คณะกรรมการการทางพิเศษแห่งประเทศไทยได้มีมติในคราวประชุมครั้งที่ 3/2567 เมื่อวันที่ 26 มีนาคม 2567 เห็นชอบการกำหนดอัตราค่าผ่านทางพิเศษของทางพิเศษบูรพาวิถี ทางพิเศษกาญจนาภิเษก (บางพลี-สุขสวัสดิ์) และทางพิเศษฉลองรัช ในช่วงเทศกาลสงกรานต์ พ.ศ. 2567 ไม่มีการจัดเก็บค่าผ่านทางพิเศษของทางพิเศษดังกล่าว ตั้งแต่วันที่ 11 เมษายน 2567 เวลา 00.01 น. ถึงวันที่ 17  เมษายน 2567 เวลา 24.00 น.

3. ไม่มีของฟรี

การทางพิเศษแห่งประเทศไทยจัดทำข้อมูลการวิเคราะห์ผลกระทบต่อรายได้ที่ไม่ได้เรียกเก็บ และประโยชน์ที่จะได้รับโดยรวมจากการไม่มีการจัดเก็บค่าผ่านทางพิเศษของทางพิเศษบูรพาวิถี ทางพิเศษกาญจนาภิเษก (บางพลี-สุขสวัสดิ์) และทางพิเศษฉลองรัช ในช่วงเทศกาลสงกรานต์ พ.ศ. 2567 

พบว่า การทางพิเศษแห่งประเทศไทย จะไม่ได้รับรายได้ในช่วงเทศกาลสงกรานต์ พ.ศ. 2567 ระหว่างวันที่ 11 เมษายน 2567ถึงวันที่ 17 เมษายน 2567 รวม 7 วัน ซึ่งจะมีปริมาณจราจรมาใช้ทางพิเศษประมาณ 3,413,998 คัน

คิดเป็นรายได้ประมาณ 139,893,271 บาท (139 ล้านบาท)

รายละเอียดข้อมูล ปรากฏดังนี้

ทางพิเศษบูรพาวิถี ระหว่างวันที่ 11 เมษายน 2567 ถึงวันที่ 17 เมษายน 2567

พบข้อมูล ดังตารางนี้

ทางพิเศษกาญจนาภิเษก (บางพลี- สุขสวัสดิ์)  ระหว่างวันที่ 11 เมษายน 2567 ถึงวันที่ 17 เมษายน 2567

พบข้อมูล ดังตารางนี้

ทางพิเศษฉลองรัช  ระหว่างวันที่ 11 เมษายน 2567 ถึงวันที่ 17 เมษายน 2567

พบข้อมูล ดังตารางนี้

4. ชั่งน้ำหนัก ผลได้กับผลเสีย

กระทรวงคมนาคม รายงานว่า การยกเว้นค่าผ่านทางพิเศษของทางพิเศษบูรพาวิถี ทางพิเศษกาญจนาภิเษก  (บางพลี-สุขสวัสดิ์) ทางพิเศษฉลองรัช ในช่วงเทศกาลสงกรานต์ พบว่า

ประโยชน์ ผลประโยชน์ที่ประเทศชาติ และการทางพิเศษแห่งประเทศไทยจะได้รับ นอกเหนือจากผลประโยชน์ที่ประเมินเป็นมูลค่าเงินได้ (VOC Saving, VOT Saving) ยังมีผลประโยชน์ที่ไม่สามารถประเมินเป็นมูลค่าเงินได้

ได้แก่ ความสะดวก รวดเร็ว ปลอดภัยต่อผู้ใช้ทางพิเศษ และลดมลพิษทางอากาศบริเวณหน้าด่านเก็บค่าผ่านทางพิเศษ อีกทั้งเป็นการแก้ไขปัญหาการจราจรบนทางพิเศษช่วงเทศกาลที่มีประชาชนเดินทางเป็นจำนวนมาก และเป็นการแสดงถึงความรับผิดชอบของการทางพิเศษแห่งประเทศไทย ที่มีต่อประชาชนเพื่อให้เกิดเป็นภาพลักษณ์ที่ดีของหน่วยงาน และเป็นการประชาสัมพันธ์ให้ประชาชนมาใช้ทางพิเศษทั้ง 3 สายทาง มากยิ่งขึ้น

ส่วนผลกระทบ คือ การทางพิเศษแห่งประเทศไทย ไม่ใด้รับรายได้ในช่วงเทศกาลสงกรานต์ 7 วัน เป็นรายได้ประมาณ 139,893,271 บาท

แต่จะได้ผลประโยชน์ตอบแทนทางด้านเศรษฐกิจประเมินเป็นมูลค่าเงิน ประมาณ 165,539,297 บาท

โดยกระทรวงคมนาคมรายงานว่า ประกอบด้วยมูลค่าจากการประหยัดค่าใช้จ่ายจากการใช้รถ (Vehicle Operating Cost Saving : VOC Saving) 60,943,757 บาท และมูลค่าจากการประหยัดเวลาในการเดินทาง (Value of Time Saving : VOT Saving) 104,595,540 บาท

รวมเป็นเงินประมาณ 165,539,297 บาท (165 ล้านบาท)

นั่นจึงสรุปว่าคุ้มค่าที่จะงดเก็บค่าผ่านทาง

5. ของฟรี ใครก็ชอบ นักการเมืองก็ได้หน้า แต่คุ้มค่าจริงมั้ย?

น่าสังเกตว่า ผลกระทบ คือ รายได้ที่หายไป 139 ล้านบาทนั้น เป็นตัวเลขที่ประเมินจากจำนวนรถ เป็นข้อมูลที่จับต้องคาดการณ์ได้ชัดเจน

เมื่อเทียบกับผลประโยชน์จากการประหยัดค่าใช้จ่ายจากการใช้รถ (Vehicle Operating Cost Saving : VOC Saving) 60ล้านบาท และมูลค่าจากการประหยัดเวลาในการเดินทาง (Value of Time Saving : VOT Saving) 104 ล้านบาท จะประเมินมูลค่าแท้จริงชัดเจนแน่นอนได้น้อยกว่า

ยกเว้นเก็บค่าผ่านทางมอเตอร์เวย์ ใครๆ ก็ชอบ แต่โลกนี้ไม่มีของฟรี

สารส้ม