เกิดกระแสวิพากษ์วิจารณ์บานปลายไปไกล...

จากกรณีขุดค้นพบพระพุทธรูปใหญ่ ที่ริมแม่น้ำโขง เมืองต้นผึ้ง แขวงบ่อแก้ว สปป.ลาว

ด้านหนึ่ง สงสัยว่า จะเป็นพระจัดทำขึ้นใหม่

บ้างผูกเรื่องไปถึงขนาดว่า จะมีขบวนการ นำไปฝังไว้ เพื่อสร้างสตอรี่เป็นพระโบราณหรือไม่?

อีกด้านหนึ่ง เชื่อแน่ว่า เป็นพระเก่าแต่โบราณ

อธิบายว่า พื้นที่ตรงนั้น เป็นเมืองเก่า เคยเป็นวัด และองค์พระก็เป็นงานศิลป์ของโบราณแน่นอน ฯลฯ

ตัวอย่าง ข้อมูลและความคิดเห็นของแต่ละด้านความคิด

1. คุณพยุงศักดิ์ อัครเกื้อกูล หรืออาจารย์ต๋อง ฉายา ครูบาทอง ระบุว่า ไม่ใช่พระอายุถึง 500 ปีแน่นอน

“ผม อาจารย์ต๋อง ฉายา ครูบาทอง

เรียนช่างกลโรงงาน

เรียนจบวิศวอุตสาหการ

เรียนวิชาโลหะวิทยา ผมเป็นลูกศิษย์ท่านอาจารย์ดร.ประกอบ บุญยงค์ เทพเจ้าแห่งวิชาโลหะวิทยาเมืองไทย ผู้แปลและแต่งตำราโลหะวิทยาคนแรกของประเทศไทย

ชีวิตนี้ ผมงมอยู่กับโลหะแทบทุกชนิดมาตั้งแต่เด็ก ยันแก่

โลหะผสม ที่มีทองแดงเป็นโลหะหลัก มีทองเหลือง มีอลูมินั่ม มีตะกั่ว มีดีบุกมีเงิน เป็นโลหะรองผสมลงไป เราเรียกโลหะชนิดนี้ว่า บรอนซ์

แต่ถ้าทองแดง ผสม ทองคำ เราเรียกโลหะชนิดนี้ว่า นาก ฝรั่งเรียก พิงค์โกลด์

บรอนซ์ จมดิน จมน้ำ นอนอยู่ใต้ดิน ไม่ถึง 100 ปี มันจะยุ่ย ผุ กร่อน ทะลุจนพรุนไปหมด ไม่มีเหลือเป็นองค์พระพุทธรูปสมบูรณ์แบบอย่างที่ขุดเจอนั่นหรอกครับ

แล้วนี่มันอะไรกันครับ พระโลหะ นอนแช่อยู่ใต้ดินที่ชุ่มน้ำใต้แม่น้ำ 500 ปี ขุดขึ้นมาสวยกริ๊บ รอยผุ รอยกัดกร่อน ซักรอยนึงก็ไม่มีให้เห็น !!! มึงจะบ้ารึไง ????

เอางี้ ถ้าพระพุทธรูป โลหะ องค์ที่คนลาวขุดเจอเมื่อวานมีอายุถึง 50 ปีนะ ไม่ต้อง ถึง 500 ปีหรอกนะ เอาแค่ 50 ปีพอ

ถ้าอายุถึง 50 ปีนะ กระผม อาจารย์ต๋องคนนี้ ยอมเอาใบปริญญาไปติดอวัยวะเพศหญิงของสุนัข ให้คุณสุนัขเขาวิ่งโชว์ใบปริญญาของกระผมรอบประเทศลาวเลยเอ๊า

กระผมขอท้าพิสูจน์เลยม่ะ ใครหน้าไหนก็ได้

กระผมท้านักวิชาการและวิศวกร นักโลหะวิทยา หมดทั้งประเทศลาวเลยเอ๊า !!!!

สรุป พระจริงมั้ย คบท. ขอตอบว่า ใช่ครับ พระจริงพระแท้แน่นอนครับ

แล้วอายุพระองค์นี้ถึง 500 ปีมั้ย คบท. คนนี้ ขอตอบว่า ไม่ถึงครับ

พระใหม่เอี่ยม พึ่งทำการหล่อมาได้ไม่ถึง 2 -3 เดือน มานี่เอง

แล้วมีคนมือดี เอามาฝัง สดๆ ใหม่ๆ เลย ครับพ้ม คบท. ฟันธงครับ

งานนี้ สร้างเรื่อง สร้างกระแส หวังหากินกับความโง่งมงายของผู้ไม่รู้ ผู้มืดบอด ครับผม”

นอกจากนี้ เจ้าตัวยังยืนยันซ้ำอีกว่า ไม่เชื่อ ว่าพระองค์นั้น จะมีอายุถึง 500 ปี

“กระผมไม่ได้บอกว่า นั่นไม่ใช่พระ กระผมไม่ได้พูดแบบนั้น

กระผมพูดว่า นั่นคือพระพุทธรูปของจริง แต่เป็นพระพุทธรูปทำขึ้นมาใหม่ อายุโลหะยังไม่ถึงปีด้วยซ้ำไป !!!

ถ้าโลหะนอนอยู่ในพื้นดินแช่น้ำแบบนั้นตั้ง 500 ปี ป่านนี้ ยุ่ยสลายผุพัง เป็นรู เป็นหลุมจากการผุกร่อนไปทั้งองค์พระแล้ว

ไม่สวยกริ๊บไร้ร่องรอยแบบนี้หรอกครับ กระผมพูดแบบนี้...”

2. คุณ Kornkit Disthan โพสต์เฟซบุ๊ก อธิบายสนับสนุนว่าน่าจะเป็นพระเก่า ไม่ใช่ทำขึ้นใหม่

“...ไม่ได้เขียนซะนานเลย กะว่าจะเขียนตั้งแต่เขาเจอพระที่เมืองต้นผึ้งใหม่ๆ ก็ยังไม่มีเวลา

ตอนนี้เจอ “พระเจ้าตนหลวง” ขนาดใหญ่โตขุดได้จากริมโขง ใบหน้าทรวดทรงงามเสียจนผมว้าวในใจ

แต่เกิดวิวาทะเรื่อง “พระเก่าพระใหม่” ขึ้นมา บางคนก็ว่า “หน้าจีน” (เพราะคิดว่าจีนมีส่วนเนื่องจากแถวนั้นมี “นิคมจีน” อยู่ไม่ไกล)

ก่อนอื่น พระองค์ล่าสุดที่เจอนั้น หน้าไม่จีนหรอกครับ ถ้าคุ้นพุทธศิลป์ลาวก็จะรู้ว่าคล้ายไปทางพระลาว แต่บางท่านก็ว่าผสมเชียงแสน

ซึ่งแม้ว่าผมไม่ถนัดจะฟันธงเรื่องนี้ แต่โดย “ความรู้สึกส่วนตัว” คิดว่าออกไปทางพุทธศิลป์ลาว

ส่วนพระเก่า-พระใหม่ ตอนแรกผมก็เอะใจ

เพราะกะด้วยสายตาตอนแรกสงสัยว่า ทำไมองค์ใหญ่ขนาดนี้ถึงได้หล่อได้ตลอดองค์ ซึ่งต่างไปจากพระโบราณที่จะหล่อแยกเป็นชิ้นๆ แล้วต่อเป็นองค์ด้วยลิ่มบ้างหรือด้วยหมุดบ้าง

แต่ต่อมาได้เห็นชัดๆ ว่าพระที่เพิ่งขุดเจอนั้นเต็มไปด้วยรอยต่อและลิ่ม

ผมจึงเชื่อว่า “นี่ทำใหม่ยากแล้ว”

อีกทั้งพุทธศิลป์ขององค์นี้ งามหมดจดมาก

ทั้งฐานพระก็พิสดารเกินฝีมือช่างปัจจุบัน ผมจึงเชื่อว่า “ไม่ควรจะเป็นของใหม่”

เห็นแล้ว ผมนึกถึงพระโบราณที่ผมไปไหว้อยู่บ่อยๆ คือ “หลวงพ่อพระร่วงทองคำ” พระสมัยสุโขทัย ที่วัดมหรรณพาราม กรุงเทพฯ

เดิมท่านอยู่ศรีสัชนาลัย แต่ชะลอมาไว้เมืองหลวงในสมัยรัชกาลที่ 3

หลวงพ่อท่านขนาดน่าจะเท่ากับหลวงพ่อที่เจอที่ต้นผึ้ง ใหญ่เล็กกว่ากันไม่เกินศอก แต่ท่านหล่อจากทองคำเปล่งปลั่ง 60%

หลังจากที่ทางวัดเคลียร์พระวิหารอยู่หลายปีก่อน ผมค่อยเข้าไปดูหลังองค์ได้ จึงเห็นกับตาว่า องค์พระมีรอยต่อทั้งองค์ ที่ไหล่นั้นมีหมุดตอกไว้ รวมแล้ว 9 จุดรอยต่อ

ผมถ่ายภาพแล้วอธิบายไว้อย่างที่เห็นแหละครับ แต่นี่แค่ครึ่งองค์ รอยต่อกลางบั้นเอวนั้นยาวรอบเหมือนองค์ที่พบที่ต้นผึ้ง เพียงแต่ที่ต้นผึ้งต่อด้วยลิ่ม ที่กรุงเทพฯ ต่อด้วยหมุด

ส่วนเรื่องที่ว่าทำไมหลวงพ่อที่เจอที่ต้นผึ้งพระไม่ผุ อันนี้ตอบยาก เพราะไม่ถนัดโลหะวิทยา

แต่ในโลกเรามีการพบประติมากรรมโลหะที่จมน้ำแล้วยังอยู่ดีไม่บุบสลายอยู่มากมาย แม้แต่ในไทยก็มีไม่น้อยเหมือนกัน

ผมว่า ผมจะไม่กล้าฟันธงอะไร เพราะยังไม่เห็นกับตา และยังไม่ได้ไปที่เกิดเหตุ แต่สิ่งหนึ่งที่ทำให้การค้นพบนี้มีน้ำหนักคือการพบ “เสาวิหาร” ที่มีลายปูนปั้นแบบล้านนาโบราณ

ก่อนที่จะพบเสานั้น มีการพบพระลอตแรกๆ ที่พบริมโขง ตอนแรกผมก็สงสัยว่า “คนในวงการปลอมพระเล่นตลกอะไรอีกหรือเปล่า?”

แต่พอเห็นเสาต้นนั้น กับพระธาตุเจดีย์ที่มีแผ่นจังโก (ทองแดงหุ้มพระธาตุ)ผมก็หมดสงสัย

อีกเรื่องที่น่าวิเคราะห์ก็คือ จุดที่พบนั้นคือจุดไหนในประวัติศาสตร์?

บางคนบอกว่า “นั่นคือดอนแท่น” สถานที่ตั้งวัดวาอารามสำคัญสมัยเชียงแสน

รวมถึงที่ตั้งของพระล้านตื้อ (ที่พบแต่พระเมาลีอันใหญ่โต และบางคนเริ่มโยงว่าพระใหญ่ที่ต้นผึ้งจะเป็นพระเจ้าล้านตื้อหรือเปล่า?)

แต่ที่ตั้งของดอนแท่นนั้นเป็นปริศนา แม้แต่คนท้องถิ่นก็ยังตกลงกันไม่ได้ นักวิชาการที่เขียนเรื่องพระเจ้าล้านตื้อยังได้แค่สันนิษฐาน

ผมคนนอกพื้นที่จึงได้แต่ฟังเขาวิเคราะห์ ไม่สามารถสู่รู้เกินผู้รู้ได้ แต่ก็ได้อ่านงานวิจัยชิ้นหนึ่งเรื่อง “ดอนแท่น ปริศนาที่เชียงแสน” โดย ฉัตรลดา สินธสอน ภัณฑารักษ์ชำนาญการพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ เชียงแสน (วารสารศิลปากร ปีที่ 57 ฉบับที่ 5) งานวิจัยนี้ไล่เลียงประวัติศาสตร์และการสันนิษฐานที่ตั้งของเกาะดอนแท่นได้รัดกุมดีมาก

ที่ดีมากอีกอย่าง คือ มีภาพแผนที่เก่าประกอบให้เห็นด้วยว่า เกาะดอนแท่นนั้นเคยอยู่กลางแม่น้ำโขง ตรงข้ามกับ สภ.อ.เชียงแสน แต่ตอนนี้หายไปแล้ว บางครั้งเรียกว่า “เกาะดอนแห้ง”

ส่วนจุดที่พบพระพุทธรูปที่ฝั่งต้นผึ้ง ผมกะดูแล้วควรจะเป็น “หาดเกาะหลวง”ในแผนที่นี้เป็นแค่หาดทราย ตอนนี้กลายเป็นเกาะจริงๆ ไปแล้ว

บางทีพระต่างๆ และพระวิหารเจดีย์ที่ขุดเจอ อาจจะเป็นส่วนหนึ่งของเกาะดอนแท่นก็ได้ แล้วกระแสน้ำพัดไปตกที่ฝั่งหาดเกาะหลวงที่แต่ก่อนอยู่ประชิดกัน

ช่วยกันวิเคราะห์ครับ เพราะผมก็ไม่รู้....”

3. นี่เป็นเพียงตัวอย่าง ความคิดเห็นทั้งสองด้านเท่านั้น

น่าเป็นห่วง บางความเห็นเลยเถิดไปไกล จนไม่เกี่ยวกับเรื่องพระพุทธรูป แต่ไปถึงการด้อยค่า ดูแคลน หรือถกเถียงกันเรื่องค่านิยม ซึ่งไม่ใช่เรื่องที่จะพิสูจน์ด้วยข้อมูลข้อเท็จจริง

ขณะนี้ การขุดค้นของทางลาว ซึ่งทางการเข้ามาดูแลด้วยนั้น ยังไม่แล้วเสร็จ

ควรติดตามหลังจากนี้ ว่าทางการลาวจะดำเนินการอย่างไร?

จะมีการพิสูจน์ทางโบราณคดีอย่างไร? จะอธิบายเรื่องราวประวัติศาสตร์ที่เกี่ยวข้องอย่างไร?

รอฟัง รอเรียนรู้อย่างเปิดใจกันสักนิด จะเกิดประโยชน์แก่ทุกฝ่าย

สารส้ม