ในสัปดาห์นี้ หลายคนรู้จัก และได้ยินคำว่า “ฮอร์มุซ” ช่องแคบๆ ระหว่างอิหร่านและโอมานกว้างเพียง 21 ไมล์ ถูกปิดตัวลง ยังผลให้เศรษฐกิจโลกทั้งใบเสมือนถูกจับเป็นตัวประกัน

ฮอร์มุซ คือ “ช่องแคบ” (Strait of Hormuz)แต่นี่เป็นผู้กุมชะตาไปยัง “วงกว้าง” เพราะเปรียบได้ดุจ “เส้นเลือดใหญ่” ที่หล่อเลี้ยงอุตสาหกรรมโลกเป็นศูนย์กลางการส่งออก เป็นหมุดหลักที่นำพลังงานจากตะวันออกกลางไปหล่อเลี้ยงโลก และไม่ใช่เป็นเพียงแค่แหล่งน้ำมันอย่างที่หลายคนเข้าใจ

เมื่อพูดถึงช่องแคบ ฮอร์มุซ สิ่งแรกที่นึกถึงคือน้ำมันและก๊าซ ซึ่งเป็นเรื่องที่เข้าใจได้ เพราะพลังงานส่วนใหญ่ของโลกผ่านเส้นทางเดินเรือนี้ แต่ยังมีวัตถุดิบอีกชนิดหนึ่งที่พึ่งพาเส้นทางนี้มากกว่าที่คิด นั่นก็คือ อะลูมิเนียม

2 ทศวรรษที่ผ่านมา ภูมิภาคอ่าวเปอร์เซียได้กลายเป็นศูนย์กลางการผลิตระดับโลกที่สำคัญ โดยกลุ่มประเทศความร่วมมืออ่าวเปอร์เซีย (GCC) ผลิตอะลูมิเนียมมากกว่า 8% ของโลกเพิ่มขึ้นจาก2.7 ล้านตัน เป็นมากกว่า 6 ล้านตันต่อปี อะลูมิเนียมมากกว่า 5 ล้านตัน ไหลผ่านช่องแคบฮอร์มุซทุกปีเท่ากับว่าปัญหาจะไม่ใช่แค่เรื่องพลังงานเท่านั้น แต่จะลุกลามไปยังภาคอุตสาหกรรมอย่างรวดเร็ว

สิ่งนี้ทำให้ห่วงโซ่อุปทานมีความเชื่อมโยงกันอย่างมาก การหยุดชะงักเป็นเวลานานจะส่งผลกระทบต่อการผลิต การแปรรูป และการผลิตสินค้าไปพร้อมๆ กัน เพราะปัญหาคือตลาดอะลูมิเนียมมีความเปราะบางอยู่แล้ว เวลานี้ จีนชะลอการเติบโตของการผลิตเนื่องจากข้อจำกัดด้านกำลังการผลิตของปักกิ่ง ในยุโรป, การถอนโลหะจากรัสเซียออกจากตลาด, การปิดโรงถลุงโมซาลในประเทศโมซัมบิก และปัญหาที่โรงงานกรุนดาร์ตังกิ ในไอซ์แลนด์ยิ่งทำให้ปริมาณอุปทานลดลงไปอีก

การปิดกั้นช่องแคบฮอร์มุซเป็นเวลานานจะส่งผลให้พลังงานมีราคาแพงขึ้น ซึ่งเป็นปัจจัยที่ทำให้โรงไฟฟ้าหลายแห่งในตะวันตกต้องปิดตัวลงในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา โดย อุตสาหกรรมของยุโรป นี่จะเป็นผลเสียทั้งสองด้าน คือ มีโลหะให้ใช้น้อยลงไปอีก บวกกับต้นทุนพลังงานสูงขึ้น ห่วงโซ่ของการพุ่งรบกันจะกระทบไปในทุกระดับ หลักใหญ่เราเห็นคือ น้ำมันกลายเป็นภาระ และอาจส่งให้อำนาจกลายเป็นอัมพาต

ยิ่งไปกว่านั้นก็คือ กองทัพต้องเดินด้วยท้องปัจจัยสำคัญคือ “อาหาร” ซึ่งกลุ่มประเทศอ่าวอาหรับนำเข้าอาหารของอิหร่านถึง 85% และธัญพืชมากกว่า90% ในประเทศที่มีอุณหภูมิในฤดูร้อนสูงถึง 50 องศาเซลเซียส และปริมาณน้ำฝนเฉลี่ยต่อปีแทบเป็นศูนย์ การทำเกษตรกรรมขนาดใหญ่จึงไม่เคยเป็นและไม่เคยใช่ทางเลือกที่เหมาะสม

ในสภาวะปกติ ทุกวันจะมีเรือ 138 ลำ แล่นผ่านช่องแคบฮอร์มุซ เพื่อขนส่งอาหาร สำหรับ คูเวต บาห์เรน กาตาร์ และอิรัก ไม่มีเส้นทางอื่น ถึงแม้ว่ารัฐบาลชาติเหล่านี้ จะกล่าวว่า พวกเขามีเงินสำรองฉุกเฉินเพียงพอสำหรับหลายเดือน แต่อย่าลืมว่าหลายเดือนนั้นไม่ใช่ตลอดไป หากสงครามนี้กินเวลา4-5 สัปดาห์ตามที่ ทรัมป์ ประกาศ และช่องแคบยังคงปิดอยู่ ความมั่นคงทางอาหารของอ่าวนี้ จะเริ่มสั่นคลอนกว่าราคาน้ำมันเสียอีก

ผู้คนต่างเรียกวิกฤตนี้ว่า “วิกฤตน้ำมัน” แต่เส้นทางเดินเรืออย่างฮอร์มุซนั้น มีอะไรมากกว่าพลังงานมาก.....อาหาร, ยา และสิ่งของจำเป็นพื้นฐานคือ อาทิ เมื่อจุดยุทธศาสตร์สำคัญถูกปิดลง ผลกระทบที่แท้จริงมักจะปรากฏให้เห็น

เราจะรู้สึกได้ที่ปั๊มน้ำมัน เราจะรู้สึกได้ที่ร้านขายของชำ เราจะรู้สึกได้ในบิลค่าไฟฟ้า ไม่ว่าคุณจะอยู่ที่นิวยอร์ก, มอสโก, โอคลาโฮมา, อาบูดาบี, ลิเวอร์พูล, มุมไบ หรือ วัดไผ่ล้อม เมื่อราคาน้ำมันพุ่งสูงขึ้น โลกทั้งใบก็จะแพงขึ้นในชั่วข้ามคืน คนส่วนใหญ่จะไม่เข้าใจจนกว่า จะเจอมันบนโต๊ะอาหาร