กรณีเรือบรรทุกสินค้าพาณิชย์ของประเทศไทย 2 ลำแรก ได้รับการอำนวยความสะดวกให้สามารถเดินทางผ่านช่องแคบฮอร์มุซได้อย่างปลอดภัย นับเป็นผลงานที่มีนัยสำคัญ และปลดล็อกการแก้ปัญหาในสถานการณ์สงครามที่ยังไม่รู้วันจบได้ส่วนหนึ่ง อย่างไร

1. สถานทูตอิหร่านในกรุงเทพฯ โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊กว่า

“เราขอแจ้งให้ประชาชนชาวไทยทราบว่า ด้วยความร่วมมืออย่างใกล้ชิดระหว่างสองประเทศของเรา และรัฐสุลต่านโอมาน เรือไทยลำหนึ่งได้แล่นผ่านช่องแคบฮอร์มุซอย่างสงบสุข เราให้ความสำคัญกับมิตรภาพของเรา และจะไม่ลืมมิตรสหายของเรา”

2. นายกฯ อนุทิน ชาญวีรกูล และนายสีหศักดิ์ พวงเกตุแก้ว รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ แจ้งยืนยันว่า ทางไทยได้เจรจากับอิหร่าน อิหร่านตอบรับ และทางไทยได้แจ้งรายชื่อเรือของไทย 2 ลำ ได้แก่ เรือของบางจาก และของบริษัท SCG Chemical จะผ่านช่องแคบฮอร์มุซ จากนั้น ทราบว่า เรือของบางจากสามารถเดินเรือผ่านช่องแคบฮอร์มุซได้อย่างปลอดภัย ขณะนี้กำลังกลับไทย ส่วนอีกหนึ่งลำ ก็กำลังจะเดินทางกลับไทยอย่างปลอดภัยเช่นกันพร้อมขอบคุณทางการอิหร่านและโอมานที่ช่วยเข้าถึงเรือมยุรี นารี เร่งช่วยลูกเรือไทยอีก 3 คน ที่กำลังรอยืนยันสถานะล่าสุดต่อไป

3. บริษัทบางจากฯ ยืนยันว่า เรือขนน้ำมันดิบของบริษัทบางจากฯ ดังกล่าว ลอยค้างอยู่กลางอ่าวเปอร์เซียมาตั้งแต่วันที่ 11 มีนาคม ได้ผ่านช่องแคบฮอร์มุซได้อย่างปลอดภัยแล้ว กำลังแล่นอยู่ในมหาสมุทรอินเดีย และคาดว่าจะนำน้ำมันดิบมาส่งถึงไทยต้นเดือนเมษายนนี้

ส่วนทาง SCG Chemical ยังไม่มีการเปิดเผยข้อมูลว่าสินค้าในเรือเป็นอะไร คาดว่า เป็นแนฟทา (Naphtha) หรือโพรเพน (Propane) ซึ่งเป็นวัตถุดิบหลักที่ใช้ในการผลิตของโรงงานโอเลฟินส์ในกลุ่ม ธุรกิจเคมิคอลส์ (ผลิตภัณฑ์พวกพลาสติก)

4. แน่นอนว่า อิหร่าน ก็ต้องการใช้กรณีที่ตนเองอำนวยความสะดวกให้เรือไทยผ่านได้อย่างปลอดภัย เป็น “กรณีตัวอย่าง” ให้ประเทศต่างๆ ทั่วโลกได้เห็น

เพื่อประโยชน์ทางการเมืองของอิหร่านบนเวทีโลกด้วยเช่นกัน

สำนักข่าวรอยเตอร์สรายงานข่าว อ้างอิงบันทึกฉบับหนึ่งที่อิหร่านแจ้งกับคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติและองค์กรทางทะเลระหว่างประเทศว่า เรือที่ไม่ใช่เรือของศัตรูอาจสามารถล่องผ่านช่องแคบฮอร์มุซ ถ้ามีการประสานงานกับเจ้าหน้าที่อิหร่านก่อน

รายงานข่าวของรอยเตอร์ส เกี่ยวกับบันทึกของอิหร่านที่ส่งถึงสหประชาชาติ มีขึ้นไม่นานหลังจากสถานทูตอิหร่านประจำประเทศไทย ในช่วงเย็นวันอังคาร (24 มี.ค.) แจ้งข่าวดีว่ามีเรือไทยลำหนึ่งแล่นผ่านช่องแคบฮอร์มุซออกมาอย่างปลอดภัย สืบเนื่องจากความเป็นมิตรภาพและความสัมพันธ์อันดีระหว่าง 2 ชาติ

ในบันทึกของกระทรวงการต่างประเทศอิหร่าน ได้ส่งถึง 15 ชาติสมาชิกคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ และ อันโตนิโอ กูเตอร์เรส เลขาธิการใหญ่แห่งสหประชาชาติ เมื่อวันอาทิตย์ (22 มี.ค.) ก่อนมีการส่งเวียนต่อไปยัง 176 ชาติสมาชิกขององค์กรทางทะเลระหว่างประเทศ อันเป็นหน่วยงานเกี่ยวกับการขนส่งทางเรือของสหประชาชาติ ที่มีสำนักงานใหญ่ในลอนดอน มีหน้าที่รับผิดชอบกำหนดกฎระเบียบด้านความปลอดภัยและสวัสดิภาพของการเดินเรือขนส่งระหว่างประเทศและป้องกันมลพิษ

“เรือที่ไม่ใช่เรือของศัตรูในนั้น รวมถึงเรือที่เป็นของหรือเกี่ยวข้องกับรัฐอื่นๆ ที่ไม่มีส่วนร่วมหรือสนับสนุนพฤติกรรมแห่งการรุกรานอิหร่าน และปฏิบัติตามอย่างครบถ้วนต่อกฎระเบียบด้านความปลอดภัยและความมั่นคงที่ประกาศใช้ อาจได้ประโยชน์จากการล่องผ่านอย่างปลอดภัยผ่านช่องแคบฮอร์มุซ ภายใต้การประสานงานกับเจ้าหน้าที่อิหร่านที่มีอำนาจ”

“อิหร่านใช้มาตรการที่จำเป็นและมาตรการที่ได้สัดส่วน เพื่อป้องกันพวกผู้รุกรานและบรรดาผู้สนับสนุนของพวกเขาจากการใช้ประโยชน์ช่องแคบฮอร์มุซ ในการเดินหน้าปฏิบัติการที่เป็นปรปักษ์กับอิหร่าน”

5. “เก๋าเกม เหลี่ยมการทูตไทย เบื้องหลัง “อิหร่าน” เปิดทางเรือไทยผ่านฮอร์มุซ”

เพจ Thailand FACT Today เล่าว่า

“ก่อนหน้านี้ มีเสียงวิพากษ์วิจารณ์ว่า กระทรวงการต่างประเทศไทย “อ่อนเกินไป” เมื่อเลือกใช้ท่าทีที่ดูเหมือน “เบา” หลังเรือพาณิชย์ไทยถูกยิงบริเวณช่องแคบฮอร์มุซ

แต่ในมุมของนักยุทธศาสตร์ นี่ไม่ใช่ความอ่อนแอ

หากคือ “จังหวะเปิดเกม” เพื่อสร้างทางเลือกที่ดีที่สุดให้ประเทศ

เพราะในเวลานั้น ช่องแคบฮอร์มุซกำลังเผชิญความตึงเครียดสูง เรือจำนวนมากไม่สามารถเดินทางผ่านได้ และในนั้น “มีเรือไทยรวมอยู่ด้วย”

เหตุการณ์เรือไทยถูกยิง จึงไม่ได้เป็นเพียง “วิกฤต” แต่กลายเป็น “แต้มต่อ” ในการเปิดโต๊ะเจรจา

ประเทศไทยใช้จังหวะนี้ คุยกับอิหร่าน เพื่อสื่อสาร 2 เรื่องสำคัญพร้อมกัน

ประการแรก เรียกร้องความรับผิดชอบต่อเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น

ประการที่สอง เปิดประเด็นการ “ขอความร่วมมือ” ในการให้เรือสัญชาติไทยสามารถผ่านช่องแคบฮอร์มุซได้อย่างปลอดภัย

น้ำหนักทางการทูต จึงถูกจัดวางอย่างมีชั้นเชิง

“ลดแรงปะทะในเรื่องหนึ่ง”

เพื่อ “เพิ่มน้ำหนักในเรื่องที่สำคัญกว่า”

เพราะหากวันนั้น ไทยเลือกใช้ถ้อยคำรุนแรง หรือเดินเกมเผชิญหน้า โอกาสในการเจรจาเพื่อเปิดเส้นทางเดินเรือ แทบจะไม่เกิดขึ้นเลย

ในเชิงปฏิบัติ การเรียกร้องความรับผิดชอบ ถูกดำเนินการในระดับที่เหมาะสม ใช้รองปลัด กต. ดำเนินการ

ขณะที่ “การขอความร่วมมือเชิงยุทธศาสตร์” ถูกยกระดับไปสู่การพูดคุย ระหว่างรัฐมนตรีต่างประเทศของทั้งสองประเทศ

นี่คือการจัดลำดับความสำคัญ และใช้ “เครื่องมือทางการทูต” อย่างแม่นยำ

ผลลัพธ์ล่าสุดปรากฏชัด เมื่อเรือน้ำมันของไทยสามารถเดินทาง ผ่านช่องแคบฮอร์มุซได้สำเร็จ โดยฝ่ายอิหร่านให้การรับประกันความปลอดภัย พร้อมแสดงท่าทีต้องการรักษาความสัมพันธ์กับไทย

ทั้งหมดนี้สะท้อนว่า การทูตไม่ใช่เรื่องของอารมณ์ แต่คือ “ศิลปะของการเลือกจังหวะ”

บางครั้ง การถอยเพียงครึ่งก้าว อาจทำให้ประเทศก้าวไปข้างหน้าได้ไกลกว่าเดิมหลายเท่า...”

6. ทัพหน้าความหวัง

คุณพีระชาติ อินตา นำเสนอบทวิเคราะห์ ระบุว่า

“...เรือบรรทุกน้ำมันลำนี้คือทัพหน้าความหวัง

ยืนยันครับว่าเรือลำที่อยู่ในข่าวคือ #เรือบรรทุกน้ำมันดิบ ของกลุ่มบางจากจริงครับ ข้อมูลล่าสุดระบุว่าเรือลำนี้เพิ่งผ่าน #จุดยุทธศาสตร์ที่อันตรายที่สุดในโลก อย่างช่องแคบฮอร์มุซมาได้อย่างปลอดภัยเมื่อคืนวันที่ 24 มีนาคมที่ผ่านมา ภายใต้การประสานงานระดับรัฐบาลระหว่างไทยกับมิตรประเทศอย่างอิหร่านและโอมาน ตอนนี้เรือกำลังวิ่งฉิวอยู่ในมหาสมุทรอินเดีย มุ่งหน้ากลับสู่โรงกลั่นในบ้านเราแล้ว ตามที่สำนักข่าวทั่วประเทศรายงานจริงครับ

สำหรับปริมาณน้ำมันดิบที่บรรทุกมานั้น โดยปกติเรือขนาดนี้จะบรรทุกได้ประมาณ #80ล้านถึง 160 ล้านลิตร ต่อเที่ยวครับ โดยมีกำหนดถึงไทยคือ #ต้นเดือนเมษายนนี้ แต่พี่น้องต้องเข้าใจก่อนว่าน้ำมันที่มาถึงเป็นน้ำมันดิบ ต้องเข้ากระบวนการกลั่นก่อนอีกประมาณ 7-10 วัน ดังนั้นน้ำมันจากเรือลำนี้จะเริ่มกระจายเข้าสู่หัวจ่ายในปั๊มให้เราได้เติมกันจริงๆ ก็ช่วง #กลางเดือนเมษายน หรือช่วงสงกรานต์พอดีครับ ถือเป็นข่าวดีที่จะมาเติมเต็มสต็อกในช่วงที่มีการเดินทางสูงที่สุดของปี

#ไม่ใช่ลำเดียวแต่เป็นการเปิดทางครั้งสำคัญ

พี่น้องครับ หลายคนกังวลว่าลำเดียวจะเอาอยู่ไหม ผมบอกเลยว่าเรือของบางจากลำนี้คือ #ตัวเปิดเกม ครับ

เพราะตามข้อมูลทางการระบุว่ายังมีเรือไทยลำอื่นและเรือสินค้าพันธมิตรที่กำลังรอการเคลียร์ทางตามกันมาติดๆ

โดยเฉพาะเรือในเครือผู้ค้าน้ำมันรายใหญ่ที่จอดรอคิวอยู่บริเวณอ่าวโอมาน ซึ่งคาดว่าจะทยอยแล่นผ่านช่องแคบออกมาได้ตามลำดับหลังจากที่ไทยเจรจาขอ “ช่องทางพิเศษ” ได้สำเร็จครับ

ถ้าถามว่าพอต่อลมหายใจประเทศไทยไหม ?

ผมฟันธงจากตัวเลขจริงเลยว่า #เพียงพอแน่นอนครับ

เพราะปัจจุบันกรมธุรกิจพลังงานยืนยันว่าเรามีน้ำมันสำรองรวมทั้งประเทศ (ทั้งที่อยู่ในคลังและระหว่างทาง) ใช้ได้นานถึง #104 วัน แม้ความต้องการใช้ดีเซลในช่วงสัปดาห์ที่ผ่านมาจะพุ่งสูงจากการที่พี่น้องกังวลจนรีบไปเติมกัน แต่ตอนนี้สถานการณ์เริ่มนิ่ง และรัฐบาลได้สั่งผ่อนผันให้รถขนส่งน้ำมันวิ่งได้ 24 ชั่วโมงเพื่อเร่งกระจายน้ำมันให้เต็มหน้าปั๊มเรียบร้อยแล้วครับ

#ช่องทางจัดซื้ออื่นและการปรับตัวของรัฐ

ตอนนี้เราไม่ได้นั่งรอแค่น้ำมันจากฮอร์มุซอย่างเดียวครับ เพื่อลดความเสี่ยงจากการพึ่งพาจุดปะทะ รัฐบาลและโรงกลั่นได้งัดแผนสำรองออกมาใช้ทันที

#กระจายแหล่งนำเข้า ไทยเริ่มขยับสัดส่วนการซื้อน้ำมันจาก #สหรัฐอเมริกา และ #แอฟริกาตะวันตก เพิ่มขึ้น รวมถึงการนำเข้าจากเพื่อนบ้านอย่างมาเลเซียและอินโดนีเซีย เพื่อลดการพึ่งพาตะวันออกกลางที่กำลังเดือด

#เร่งการผลิตในภูมิภาค มีการเพิ่มการรับซื้อน้ำมันและก๊าซจากพื้นที่พัฒนาร่วมไทย-มาเลเซีย และเร่งแผนสำรวจในอ่าวไทยเพื่อสร้างความมั่นคงในระยะยาว

#มาตรการอัดฉีดหน้าปั๊ม มีการสั่งการให้โรงกลั่นเร่งกำลังการผลิตเต็มสูบ เพื่อให้มั่นใจว่าช่วงสงกรานต์ที่พี่น้องจะเดินทางกลับบ้าน น้ำมันจะ #ไม่ขาดมือ แม้ราคาตลาดโลกจะยังทรงตัวอยู่ในระดับสูงก็ตามครับ

สรุปสั้นๆ ให้พี่น้องสบายใจครับว่า “น้ำมันไม่ขาด แต่ราคาอาจจะตึงตัว”

เรือบางจากลำนี้ คือสัญญาณที่ดีว่าเรายังเจรจากับเจ้าของพื้นที่ได้อย่างลงตัว ทำให้กระแสพลังงานยังไหลเวียนเข้าประเทศได้อยู่ครับ สงกรานต์นี้พี่น้องเดินทางได้หายห่วง แต่ก็อย่าลืมวางแผนการใช้พลังงานให้คุ้มค่าที่สุดด้วยนะครับ

ที่สำคัญที่สุดคือการรับข่าวสารครับ พี่น้องต้องใช้วิจารณญาณให้มาก อย่าไปหลงเชื่อข่าวลือที่สร้างความตระหนกจนเกินเหตุ...” - พีระชาติ อินตา

7. ทีมไทยแลนด์ มีฝีมือ แม่นยำ กล้าหาญ

นายสันติสุข มะโรงศรี พิธีกรข่าว Top News ให้ความเห็นว่า

“พูดจริง ทำได้ ปัญหาที่เราไม่ได้ก่อ แต่ลงมือแก้ เพื่อชาติ

ตัดสินใจเจรจากับอิหร่าน คือ ความกล้าหาญ แม่นยำครับ

ผลลัพธ์ คือ เรือไทย 2 ลำแรกผ่านช่องแคบฮอร์มุซได้แล้ว

ไม่ใช่ทุกประเทศจะทำได้นะครับ แล้วถ้าเป็นรัฐบาลที่เลือกข้างสหรัฐ เราทำไม่ได้แน่ หรือพรรคส้มที่ประกาศเลิกการทูตแบบไผ่ลู่ลม ป่านนี้ เราเป็นคู่ขัดแย้งสงครามไปแล้วมั้งครับ

แต่ทีมไทยแลนด์เราทำได้ รัฐบาลอนุทินทำได้ เพราะอะไร

เพราะนโยบายเราชัดเจน ไม่ใช่คู่ขัดแย้งของใคร เราเป็นมิตรทั้งสหรัฐ อิสราเอล และอิหร่าน

อิสราเอลว่าเราไม่ได้ เพราะคนอิสราเอลอยู่ไทยกว่า 4 หมื่น (จากที่เดินทางมาปีละ 4 แสน)แล้วที่อิสราเอลก็มีแรงงานไทยเกือบแสนคน

สหรัฐก็ว่าเราไม่ได้ เพราะสหรัฐมีผลประโยชน์ในไทยมหาศาล สถานกงสุลเชียงใหม่ที่เพิ่งเปิดใช้นั่นเป็นหมื่นล้าน

ก่อนนี้ คุณสีหศักดิ์ต่อสายโทรศัพท์คุยรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศของอิหร่าน ขอให้ฝ่ายอิหร่านสนับสนุนภารกิจช่วยเหลือ 3 ลูกเรือไทย ที่ยังตกค้างอยู่บนเรือมยุรี นารีพร้อมหารือขออนุญาตให้เรือพาณิชย์ของไทย เดินเรือผ่านช่องแคบฮอร์มุซอย่างปลอดภัย

ก่อนนั้น คุณศุภจีเคยเสนอว่า หลายประเทศในตะวันออกกลางมีความต้องการสินค้าอาหารและวัตถุดิบเพิ่มขึ้น เป็นโอกาสของผู้ประกอบการไทย โดยเฉพาะสินค้าอาหารและอาหารแปรรูป เมื่อช่องแคบฮอร์มุซมีความเสี่ยง เป็นข้อจำกัดด้านการขนส่งสินค้า จึงเสนอให้พิจารณาหารือกับรัฐบาลอิหร่าน เพื่อเปิดโอกาสให้เรือสินค้าจากไทย หากเจรจาได้สำเร็จ ไทยจะสามารถส่งออกสินค้าอาหารและอาหารแปรรูปไปยังตลาดตะวันออกกลางได้มากขึ้น ขณะเดียวกันยังสามารถนำเข้าพลังงานหรือปุ๋ยจากภูมิภาคกลับมายังประเทศไทยได้ด้วย

เมื่อได้คนทำงานมืออาชีพ มีฝีมือ มีวิสัยทัศน์ และที่สำคัญ ผู้นำระดับนายกฯอนุทิน กล้าตัดสินใจ แม่นยำ

เราทำได้ครับ

ปล. ลุ้นลูกเรือไทย 3 คนครับ งานนี้ อิหร่าน จับมือโอมาน เปิดปฏิบัติการร่วมตามคำขอของไทยโดยตรง ตอนนี้เข้าถึงเรือมยุรี นารีแล้ว รอติดตามอัปเดตครับ”

ผลงานโบแดงแบบนี้ คนไทยทุกฝ่ายที่ไม่ใช่ด้อมการเมืองฝ่ายแค้น ควรจะสนับสนุน ให้กำลังใจ นำพาประเทศฝ่าฟันมรสุมสงครามที่เราไม่ได้ก่อ แต่ต้องได้รับผลกระทบรุนแรงครั้งนี้ไปให้ได้

และรอดไม่พอ เราต้องรุ่งเรืองด้วย

สารส้ม