เมื่อวานนี้ ราชกิจจานุเบกษา เผยแพร่ประกาศ คณะกรรมการ กบง. ลดราคาดีเซลณ โรงกลั่น ลิตรละ 2 บาท มีผลวันนี้ (9 เม.ย. 2569)

1. ลดราคาน้ำมันดีเซล ณ โรงกลั่นลงลิตรละ 2 บาท

ราชกิจจานุเบกษา เผยแพร่ ประกาศคณะกรรมการบริหารนโยบายพลังงาน

เรื่อง การปรับลดราคา ณ โรงกลั่น สำหรับน้ำมันดีเซลหมุนเร็ว

ระบุว่า โดยที่สถานการณ์ความขัดแย้งในตะวันออกกลางระหว่างสหรัฐอเมริกา อิสราเอล และอิหร่าน ได้ส่งผลกระทบโดยตรงต่อห่วงโซ่อุปทานน้ำมันเชื้อเพลิงในตลาดโลก และยังไม่มีแนวโน้มจะคลี่คลายในเร็ววัน ทำให้ราคาน้ำมันดิบและราคาน้ำมันสำเร็จรูปมีความผันผวนเป็นอย่างมาก กระทบต่อระดับราคาน้ำมันเชื้อเพลิงภายในประเทศ และเพิ่มภาระค่าครองชีพของประชาชนและต้นทุนการประกอบธุรกิจ

เพื่อประโยชน์ในการแก้ไขและป้องกันการขาดแคลนน้ำมันเชื้อเพลิงคณะกรรมการบริหารนโยบายพลังงานได้มีมติในการประชุมครั้งที่ 2/2569 เมื่อวันที่ 7 เมษายน 2569 เห็นชอบให้ปรับลดราคา ณ โรงกลั่น สำหรับน้ำมันดีเซลหมุนเร็ว ลดลง 2.00 บาทต่อลิตร

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา 3 (1) แห่งพระราชกำหนดแก้ไขและป้องกันภาวะการขาดแคลนน้ำมันเชื้อเพลิง พ.ศ. 2516 และข้อ 3 (1) แห่งคำสั่งนายกรัฐมนตรี ที่ 15/2562 เรื่องกำหนดมาตรการเพื่อแก้ไขและป้องกันภาวะการขาดแคลนน้ำมันเชื้อเพลิง ลงวันที่ 4 ตุลาคม 2562

คณะกรรมการบริหารนโยบายพลังงาน จึงออกประกาศปรับลดราคา ณ โรงกลั่น สำหรับน้ำมันดีเซลหมุนเร็ว ดังต่อไปนี้

(1) ราคา ณ โรงกลั่น สำหรับน้ำมันดีเซลหมุนเร็ว บี 0 ลดลง 2.00 บาทต่อลิตร

(2) ราคา ณ โรงกลั่น สำหรับน้ำมันดีเซลหมุนเร็วธรรมดา บี 7 ลดลง 2.00 บาทต่อลิตร

(3) ราคา ณ โรงกลั่น สำหรับน้ำมันดีเซลหมุนเร็ว บี 20 ลดลง 2.00 บาทต่อลิตร

ทั้งนี้ ตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

ประกาศ ณ วันที่ 8 เมษายน พ.ศ. 2569

ลงนามโดย นายวัฒนพงษ์ คุโรวาท ผู้อำนวยการสำนักงานนโยบายและแผนพลังงาน

2. เมื่อวันที่ 7 เม.ย.2569 นายเอกนัฏ พร้อมพันธุ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน นำประชุมคณะกรรมการบริหารนโยบายพลังงาน (กบง.) และมีมติไปแล้วนั่นเอง

สืบเนื่องจากผลการศึกษาของคณะกรรมการศึกษาความเหมาะสมในการกำหนดต้นทุนราคาน้ำมันเชื้อเพลิง (คตร.) ที่ตั้งขึ้นตามคำสั่งนายกฯ อนุทิน ชาญวีรกูล

นายเอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง เป็นประธาน

กรรมการ คตร. ก็มีทั้งคุณศุภจี รมว.พาณิชย์ คุณเอกนัฏ รมว.พลังงาน และผู้ทรงคุณวุฒิ รวมถึงอดีต รมว.พลังงาน คุณอรรถพล

คตร. มีมติไปก่อนแล้ว พบว่า ในเดือนมีนาคม 2569 ค่าการกลั่นพุ่งสูงขึ้นมากและต่อเนื่องถึงเดือนเมษายน ซึ่งถือว่าปรับสูงขึ้นผิดปกติ จึงให้กระทรวงพลังงานมาดำเนินการผ่าน กบง.

จากนั้น กบง. จึงอาศัยอำนาจตามพระราชกำหนด (พ.ร.ก.) แก้ไขและป้องกันภาวะการขาดแคลนน้ำมันเชื้อเพลิง พ.ศ. 2516 ซึ่งเป็นกฎหมายที่ให้อำนาจนายกรัฐมนตรี และ กบง. ในการควบคุมราคาน้ำมัน ค่าการกลั่น และการจัดจำหน่ายน้ำมันเชื้อเพลิง เพื่อแก้ไขวิกฤตพลังงานและป้องกันการขาดแคลนในประเทศ

ที่ประชุม กบง. จึงมีมติให้ลดราคาหน้าโรงกลั่นสำหรับน้ำมันดีเซล บี7 และ บี20 ลง 2 บาทต่อลิตรเป็นครั้งแรก

โดยยังใช้สูตรอ้างอิงราคาตลาดกลางสิงคโปร์ แต่เป็นแบบสิงคโปร์ดิสเคาท์

กล่าวคือ ราคาอ้างอิงสิงคโปร์ แต่มีการหักลบผลประโยชน์ส่วนเกินลงมา 2 บาทต่อลิตร

จากเดิมที่จะอ้างอิงราคาสิงคโปร์ทั้งร้อยเปอร์เซ็นต์

ทั้งนี้ เนื่องจากเป็นสถานการณ์วิกฤต ราคาดีเซลสำเร็จรูปสิงคโปร์ปรับตัวสูงขึ้นมากเกินกว่าปกติ และเพิ่มขึ้นสูงกว่าการปรับตัวของราคาน้ำมันดิบมาก

โดยเบื้องต้น ราคาหน้าโรงกลั่นจะลดลง 2 บาทต่อลิตร และจะมีการพิจารณาทบทวนทุกสัปดาห์ตามสถานการณ์และการรายงานตัวเลขจริงของโรงกลั่น

ทั้งนี้ หลังออกประกาศในราชกิจจานุเบกษา จะมีการประชุมคณะกรรมการบริหารกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง (กบน.) เพื่อพิจารณาว่าจะสามารถปรัดลดราคาขายปลีกน้ำมันดีเซลต่อไปอย่างไร

หากส่งผ่านได้ทั้งร้อยเปอร์เซ็นต์ จะทำให้ราคาหน้าปั๊มลดลงได้ราว 2.14 บาทต่อลิตร

อย่างไรก็ตาม กบน. อาจพิจารณาจูงใจให้ส่วนลดกับ บี20 สูงกว่าเพื่อเป็นการสนับสนุนเชื้อเพลิงชีวภาพ

รมว.พลังงาน นายเอกนัฏ กล่าวว่า “กบง. ใช้อำนาจที่มีลดราคาหน้าโรงกลั่น ซึ่งเรื่องนี้ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อน แต่เราอยู่ในภาวะวิกฤตขาดแคลนน้ำมัน

ต้องพูดตรงไปตรงมา ไม่อยากให้เกิดขาดแคลน แต่เรายังโชคดีที่มีโรงกลั่นสามารถนำน้ำมันดิบมากลั่นใช้ในประเทศได้ และเราเตรียมรับมือกับสถานการณ์ที่แย่ที่สุดไว้

โดยพยายามออกมาตรการทุกอย่างเรื่องประหยัด ส่วนการตรึงราคาจะทำแบบมีวินัย และเพิ่มกลไกการลดราคาหน้าโรงกลั่นเข้ามาช่วยลดภาระกลไกกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง รวมถึงจะช่วยป้องปรามการเก็งกำไรจากการอ้างอิงราคาสิงคโปร์เพียงอย่างเดียวด้วย”

“วันนี้เราต้องลดการพึ่งพาทั้งน้ำมันดิบ ทั้งก๊าซ นโยบายรัฐบาลสนับสนุนเชื้อเพลิงชีวภาพที่คนไทยผลิตได้เอง ขณะนี้อยู่ระหว่างประสานสถานีติดตั้งหัวจ่ายดีเซล บี20 ให้รถบรรทุก ภายใน 20 เมษายนนี้จะมีปริมาณหัวจ่ายเพียงพอต่อความต้องการในถนนสายหลักของประเทศ” – นายเอกนัฏกล่าว

3. ที่มาของผลงานนี้ คือ นายกฯ อนุทิน ลงนามคำสั่งนายกรัฐมนตรีที่ 5/2569 ให้มีคณะกรรมการศึกษาความเหมาะสมในการกำหนดต้นทุนราคาน้ำมันเชื้อเพลิง (คตร.)

คตร.ได้หารือถึงประเด็นค่าการกลั่น และค่าการตลาดที่เหมาะสม หลังค่าพรีเมียมจากภาวะสงคราม (War Premium) ทำให้ราคาขายปลีกสูงขึ้น

พบว่า โรงกลั่นมีกำไรสูงเกินกว่าปกติในช่วงสงคราม จากค่าการกลั่นเฉลี่ยในช่วงเดือนมีนาคมที่ 7.30 บาทต่อลิตร สูงกว่าค่าการกลั่นในช่วงสถานการณ์ปกติ5 ปีย้อนหลัง ซึ่งมีราคาเฉลี่ยอยู่ที่ 2.43 บาทต่อลิตร

“ตอนนี้มันเป็นสภาวะไม่ปกติ จะทำให้เกิด 2 อย่าง คือ ผลต่างราคาสูงกว่าปกติ หรือที่เรามองว่าค่าการกลั่นสูงกว่าปกติ แต่ในภาวะไม่ปกติก็มีความไม่ปกติของต้นทุนด้วย พูดแฟร์ๆ เราต้องมองทั้งสองฝั่ง เราต้องใส่ผลต่างราคาเข้าไป ซึ่งมันจะทำให้ 7.30 บาทนั้นแคบลง แต่จะไม่แคบลงเท่ากับปกติ มันจะยังสูงกว่าค่าเฉลี่ย 5 ปีที่ผ่านมา ซึ่งจะนำผลต่างราคาที่สูงกว่าปกตินั้นมาดำเนินการต่อในที่ประชุมครม.” – บอร์ด คตร. นายอรรถพล (อดีต รมว.พลังงาน) กล่าว

โดยที่ประชุม คตร. ยังมีมติกำหนดตัวเลขค่าการตลาดที่เหมาะสม ให้อยู่ที่ไม่เกิน 2.45 บาทต่อลิตร เพื่อไม่ให้กระทบภาระของประชาชน

คตร.ได้ข้อสรุปว่า สั่งให้กระทรวงพลังงานขอความร่วมมือโรงกลั่นน้ำมัน นำส่งแบ่งกำไรส่วนเกินจากค่าการกลั่นส่วนหนึ่งเข้ากองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง เพื่อลดภาระค่าน้ำมันให้ประชาชน แบบเดียวกับมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 21 มิถุนายน 2565

ดร.เอกนิติกล่าวว่า “เรายังไม่รู้ว่าสงครามจะจบเมื่อไร แต่หลักการที่นำเสนอ จะมีการปรับใช้ในเดือนต่อไปด้วย โดยอัตรากำไรนำส่งกองทุนน้ำมันจะมีการปรับเป็นเดือนๆ” - ดร.เอกนิติกล่าว

พูดง่ายๆ ว่า จะไม่ได้ให้ส่งกำไรส่วนเกินครั้งเดียว แต่ถ้ายังมีสภาวะที่ค่าการกลั่นพุ่งสูงผิดปกติ ก็จะมีการดำเนินการต่อไปทุกเดือน

ส่วนการใช้ภาษีลาภลอย (Windfall Tax) ดร.เอกนิติระบุว่า ยังให้กระทรวงการคลังศึกษาอยู่

“ในเรื่องของภาษี Windfall Tax ขณะนี้กระทรวงการคลังยังอยู่ระหว่างการศึกษา โดยจากผลการศึกษาเบื้องต้นพบว่า มาตรการดังกล่าวอาจให้ผลในลักษณะครั้งเดียวขณะที่ราคาน้ำมันมีความผันผวนขึ้นลงได้ตลอดเวลา ในสถานการณ์ปัจจุบัน กลไกที่จะสามารถช่วยเหลือประชาชนได้เร็วที่สุด คือการนำกำไรส่วนเกินส่งผ่านไปถึงประชาชนโดยทันที” - ดร.เอกนิติกล่าว

ส่วนข้อเสนอที่ให้พลังงานศึกษาไว้ คือ การกำหนดเพดานสูงสุด (Ceiling)และการกำหนดพื้นหรือเพดานขั้นต่ำ (Floor) ที่จะมาใช้กำกับดูแลค่าการกลั่น (Gross Refining Margin: GRM) จะออกเป็นมาตรการไว้ใช้ต่อไปในอนาคต

4. น่าสนใจว่า การลดราคา ณ โรงกลั่นลง 2 บาทต่อลิตร หากใช้ข้อมูลของกรมธุรกิจพลังงาน เมื่อวันที่ 5 เมษายน 2569 มาคำนวณตัวเลข

พบว่า ภาพรวมโรงกลั่นมีการกลั่นน้ำมันดีเซลพื้นฐานอยู่ ประมาณ 81 ล้านลิตร

ถ้าลดราคาลง ลิตรละ 2 บาท

เท่ากับว่า รายได้ของโรงกลั่นน้ำมันจะลดลงภาพรวมวันละประมาณ 162 ล้านบาท

ถ้า 1 เดือน ก็คิดเป็นเงินมูลค่า 4,860 ล้านบาท

เกือบๆ 5,000 ล้านบาท

ถ้าปัญหาวิกฤตยังอยู่ ก็ไม่รู้ว่าจะยังให้ลดราคาหน้าโรงกลั่นอีกหรือไม่

อย่าลืมว่า ปัญหาดีเซลราคาแพง เป็นเรื่องใหญ่

ที่ผ่านมา เมื่อราคาน้ำมันขายปลีกในประเทศไทย ขยับขึ้นต่อเนื่อง ตามราคาในตลาดโลก ทำให้เกิดผลกระทบต่อภาวะค่าครองชีพของประชาชน และต้นทุนการผลิตสินค้าและบริการทั่วไปตามมา

สารส้ม