นักวิเคราะห์สงครามอิหร่าน-สหรัฐ โพสต์เฟซบุ๊กว่า ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ เหยียดหยาม วลาดิเมียร์ เซเลนสกี ประธานาธิบดียูเครน ที่ห้องทำงานรูปไข่ในทำเนียบขาวในปี 2025 ว่า “คุณไม่มีไพ่ในมือ” เพื่อต่อรองหรือเสนอเงื่อนไขใดๆ

วันนี้ประธานาธิบดีทรัมป์พ่ายแพ้ยับเยินในสนามรบกับอิหร่านและทางการเมืองในประเทศ ทรัมป์ “ไม่มีไพ่ในมือ” เช่นกัน ถูกสถานการณ์บังคับให้อเมริกันต้องคลานกลับขึ้นโต๊ะเจรจาในกรุงอิสลามาบัด นักวิเคราะห์สงครามสหรัฐ-อิหร่านบรรยาย

เขาสาธยายต่อไปว่า ประธานาธิบดีทรัมป์ ทำให้การเจรจาครั้งประวัติศาสตร์ ที่คณะผู้เจรจาของสหรัฐอเมริกากับคณะผู้เจรจาจากสาธารณรัฐอิสลามแห่งอิหร่าน ได้เจรจาในอาคารเดียวกันเป็นครั้งแรกในห้วงเวลากว่า47 ปี ล้มเหลว

ในห้วงเวลาที่คู่เจรจากำลังจะได้ข้อยุติในเงื่อนไขบางประการ ประธานาธิบดีทรัมป์ สั่งให้หยุดการเจรจากะทันหันเมื่อวันที่ 12 เมษายน ที่ผ่านมา ในขณะที่ทั่วโลกมึนงงกับความล้มเหลวในการเจรจาครั้งประวัติศาสตร์ และคณะผู้เจรจาจากเตหะรานยังไม่ทันเดินทางออกจากอิสลามาบัด

ประธานาธิบดีทรัมป์ สั่งการให้กองเรือสหรัฐอเมริกาสามกองเรือ ปิดล้อมช่องแคบฮอร์มุซ เส้นทางเดินเรือน้ำมันสำคัญของโลกตั้งแต่เวลา 21.00 น.วันที่ 13 เมษายน ห้ามเรือทุกลำเข้าใกล้ช่องแคบฮอร์มุซ ในขณะที่กองทัพเรือสหรัฐปฏิบัติการเพื่อกดดันอิหร่าน

แต่การปิดเส้นทางขนส่งน้ำมันสำคัญของโลก กลายเป็นบูมเมอแรงที่เหวี่ยงกลับมาแทงทรัมป์ อาการปางตายทางการเมือง ต้องคลานกลับไปขึ้นโต๊ะเจรจา เมื่อการปิดล้อมทางเรือแบบสะเปะสะปะถูกจีนท้าทายด้วยการล่องเรือบรรทุกน้ำมันผ่านช่องแคบฮอร์มุซ ตอนสายวันที่ 14 เมษายน พร้อมคำประกาศกร้าวจากปักกิ่งว่า “อย่าแตะต้องเรือน้ำมันและเรือสินค้าจีนเป็นอันขาด”

หลังจากเรือน้ำมันจีนล่องผ่านไป กองทัพเรือสหรัฐส่งเรือพิฆาตมุ่งหน้าไปทางช่องแคบฮอร์มุซ และเมื่อเรือพิฆาตเข้าไปใกล้ได้ยินเสียงกร้าวจากวิทยุของกองกำลังพิทักษ์ปฏิวัติอิสลามแห่งอิหร่าน (IRGC) ว่า “หันหัวเรือกลับไปมหาสมุทรอินเดียมิฉะนั้นถูกทำลาย” เสียงกร้าวจาก IRGC ทำให้เรือพิฆาตต้องหันหัวเรือกลับออกห่างจากน่านน้ำใกล้ช่องแคบฮอร์มุซ

กองทัพเรือสหรัฐ เสียหน้าสองครั้งในวันเดียวกัน ขณะที่ทรัมป์โกรธหัวฟัดหัวเหวี่ยงอยู่นั้นเขาได้รับโทรศัพท์จากซาอุดีอาระเบียพันธมิตรผู้เกรียงไกรในอ่าวอาหรับ บอกให้ทรัมป์ออกคำสั่งยกเลิกปิดล้อมช่องแคบฮอร์มุซ

ประธานาธิบดีทรัมป์ถูกจีนตบหน้า และ IRGC ที่มีขีปนาวุธร้ายทำลายได้แม้แต่เครื่องบินรบล่องหน JetF-35 ได้ ข่มขู่ยังไม่พอซาอุดีอาระเบีย พันธมิตรสำคัญที่สุดในตะวันออกกลางกดดันให้เลิกปิดล้อมเส้นทางส่งน้ำมันสำคัญ วอชิงตันต้องจำใจติดต่อเตหะรานขอเปิดการเจรจารอบใหม่เร็วที่สุดเท่าที่ทำได้

ซาอุดีอาระเบีย กดดันให้ทรัมป์ ยกเลิกปิดล้อมช่องแคบฮอร์มุซ ถึงแม้ว่าซาอุฯ หลีกเลี่ยงผลกระทบจากช่องแคบฮอร์มุซ โดยการส่งน้ำมัน 7 ล้านบาร์เรล/วัน ผ่านทางท่อส่งน้ำมันอีสต์-เวสต์ที่ทอดผ่านคาบสมุทรอาระเบียไปยังท่าเรือ Yanbu ของซาอุดีอาระเบียในทะเลแดง

เนื่องจากซาอุดีฯ กลัวว่าฮูตีในประเทศเยเมนซึ่งได้รับการสนับสนุนจากอิหร่านจะปิดช่องแคบบับเอล-มันเดบในทะเลแดงปิดกั้นไม่ให้เรือน้ำมันซาอุดีอาระเบีย ผ่านทางนั้น

“นี่คือสิ่งที่ผมบอกหลายครั้งว่า ทรัมป์ไม่มีทางเลือกอื่นต้องคลานไปเจรจา และนี่คือเหตุผลว่าทำไมทรัมป์ต้องการให้มีการเจรจาในอิสลามาบัดอาทิตย์นี้” นักวิเคราะห์สงคราม กล่าว

ส่วนเรื่องข้อเสนอที่ใกล้ได้ยุติร่วมกันระหว่างคณะผู้แทนจากวอชิงตันกับผู้แทนเตหะรานที่ทรัมป์สั่งล้มเลิกการเจรจาอย่างกะทันหันนั้น ยังไม่มีใครให้ความกระจ่างว่าเป็นเรื่องอะไร ซึ่งหลายฝ่ายคาดเดาว่าน่าจะเป็นเรื่องที่สหรัฐกล่าวหาว่า อิหร่านกำลังพัฒนาอาวุธนิวเคลียร์ใกล้สำเร็จ

สำนักข่าวรอยเตอร์ส รายงานว่า ราฟาเอล กรอสซี ผู้อำนวยการทบวงการพลังงานปรมาณูระหว่างประเทศ หรือ IAEA กล่าวในกรุงโซลประเทศเกาหลีใต้ เมื่อวันที่ 14 เมษายนว่า “ระยะเวลาที่ให้อิหร่านระงับการ#เสริมสมรรถนะยูเรเนียม นานเท่าไหร่ขึ้นอยู่กับการตัดสินใจทางการเมือง” กรอสซีกล่าวที่ประชุมในกรุงโซล

เขากล่าวว่า การเสริมสมรรถนะยูเรเนียมอิหร่าน ต้องผูกพันกับข้อตกลงทางการเมืองกับสหรัฐอเมริกา ถือเป็นการตัดสินใจทางการเมือง รอยเตอร์สรายงานด้วยว่า ผู้อำนวยการ IAEA พูดเรื่องนี้หลังจากมีรายงานว่า ระหว่างเจรจากับอิหร่านในอิสลามาบัด สหรัฐอเมริกาเสนอเงื่อนไขให้ระงับเสริมสมรรถนะยูเรเนียม 20 ปี

อิหร่านโต้กลับไปว่า 5 ปีเป็นระยะเวลาที่พอรับได้ และขณะทั้งสองฝ่ายกำลังจะได้ข้อสรุปประเด็นนี้มีรายงานว่าประธานาธิบดีทรัมป์ Hotline ให้หยุดเจรจาทันที

ประธานาธิบดีทรัมป์ พูดกับฟอกซ์นิวส์ว่า “ผมแทรกแซงและเพิ่มระยะเวลาเป็นหลายเท่า เพื่อหยุดยั้งไม่ให้อิหร่านมีอาวุธนิวเคลียร์” และเสริมว่าจะมีการเจรจารอบใหม่ภายในสองสามวันนี้

คนทั่วโลกเข้าใจว่า การเจรจาในปากีสถานล้มเหลวไม่เป็นท่าเมื่อวันที่ 12 เมษายน ที่ผ่านมา เนื่องจากว่าทั้งสองฝ่ายไม่สามารถรับเงื่อนใดๆ ของอีกฝ่ายหนึ่งได้ โดยนึกไม่ถึงว่า มันเป็นเล่ห์กลของประธานาธิบดีทรัมป์ ที่หมายกดดันอิหร่านด้วยการใช้กองทัพเรืออันเกรียงไกรปิดล้อมช่องแคบฮอร์มุซ แต่การเดินเกมผิดพลาดของทรัมป์ ทำให้สหรัฐอเมริกาต้องขอเจรจา
รอบใหม่ในขณะที่ไม่มีไพ่ในมือ

เอสมาอิล บาเกอี โฆษกกระทรวงต่างประเทศอิหร่าน กล่าวกับสำนักข่าวซินหัวเมื่อวันที่ 15 เมษายน ว่า เตหะรานไม่ยืนยันที่ข่าวต่างประเทศรายงานว่า อิหร่านขยายเวลาหยุดยิงกับสหรัฐอเมริกาออกไป ส่วนเรื่องการเจรจารอบใหม่ยังไม่กำหนดวันเวลา

อย่างไรก็ตาม ผู้แทนรัฐบาลปากีสถาน มาถึงเตหะรานวันพุธนี้ จะพูดกับผู้นำอิหร่านถึงกระบวนการเจรจารอบใหม่ “คาดการณ์ว่าการเจรจารอบใหม่จะพูดกันประเด็นเสริมสมรรถนะยูเรเนียมกับอเมริกา เรายืนยันว่าอิหร่านมีสิทธิใช้พลังงานนิวเคลียร์” บาเกอี กล่าว

ถือเป็นโอกาสทองของเตหะรานที่มีไพ่เหนือกว่าในการเจรจารอบใหม่ และไม่ว่าผลการเจรจาจะออกมาในรูปใด บอกได้ล่วงหน้าว่า “ช่องแคบฮอร์มุซ” จะอยู่ภายใต้บริหารจัดการของเตหะรานโดยสมบูรณ์ไปอีกนาน

สุทิน วรรณบวร