เรื่องราวของนักโทษเด็ดขาดชายทักษิณ ชินวัตรนั้น ขนาดยังไม่ได้รับการพักโทษ ยังตกเป็นข่าวให้ต้องมีการพูดถึงได้ทุกวัน ซึ่งถ้าออกจากคุกมาแล้วยังนึกไม่ออกว่า ระหว่าง “ตึกไทยคู่ฟ้า” กับ “บ้านจันทร์ส่องหล้า” สถานที่ไหนจะสำคัญกว่ากัน

เมื่อวันที่ 5 พฤษภาคมวานนี้ นพ.ตุลย์สิทธิสมวงศ์ อาจารย์ประจำภาควิชาสูติศาสตร์-นรีเวชวิทยา คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยได้ยื่นหนังสือถึงนายอนุทิน ชาญวีรกูล ให้ทบทวนการพิจารณาอนุมัติการพักโทษของนักโทษชายทักษิณชินวัตร ที่จะมีการปล่อยตัวจากเรือนจำกลางคลองเปรมในวันที่ 11 พฤษภาคม สัปดาห์หน้า ไปติด “คุกเทียม”ที่บ้านจันทร์ส่องหล้า เพื่อรอการพ้นโทษในเดือนกันยายนนี้

ทั้งนี้ สาระสำคัญในหนังสือที่ นพ.ตุลย์ สิทธิสมวงศ์ยื่นให้นายอนุทิน ชาญวีรกูล พิจารณาทบทวนนั้น ระบุว่านักโทษเด็ดขาดชายทักษิณ ชินวัตร ไม่มีคุณสมบัติที่เข้าเกณฑ์การได้รับการพักโทษ เนื่องจากกฎกระทรวงยุติธรรม 2 ฉบับ คือ “กฎกระทรวงกำหนดประโยชน์ของนักโทษเด็ดขาด และเงื่อนไขที่นักโทษเด็ดขาดซึ่งได้รับการลดวันต้องโทษจำคุกหรือพักการลงโทษและได้รับการปล่อยตัวต้องปฏิบัติ พ.ศ.2562” และ “กฎกระทรวงฯฉบับแก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2564” ที่ใช้ประกอบการพิจารณา ขัดต่อ พ.ร.บ.ราชทัณฑ์ พ.ศ.2560 มาตรา 52 วรรคแรก

กฎกระทรวงฯฉบับแก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) พ.ศ.2564 ข้อ 42 ตามที่ นพ.ตุลย์ สิทธิสมวงศ์ อ้างนั้นกำหนดไว้ว่า “ในกรณีปกติ นักโทษเด็ดขาดตั้งแต่ชั้นกลางขึ้นไป อาจได้รับการพักการลงโทษไม่เกินหนึ่งในสามของกำหนดโทษที่ระบุไว้ในหมายแจ้งโทษเด็ดขาด” แต่ตาม พ.ร.บ.ราชทัณฑ์ พ.ศ. 2560 มาตรา 52 วรรคแรก บัญญัติว่า “นักโทษเด็ดขาดคนใดแสดงให้เห็นว่ามีความประพฤติดีมีความอุตสาหะความก้าวหน้าในการศึกษา และทำการงานเกิดผลดี หรือทำความชอบแก่ทางราชการเป็นพิเศษ อาจได้รับประโยชน์อย่างหนึ่งอย่างใด...”

ในความหมายตามมาตรา 52 วรรคแรก ของ พ.ร.บ.ราชทัณฑ์ฯ นั้น นพ.ตุลย์ สิทธิสมวงศ์ ระบุว่า นักโทษเด็ดขาดที่จะได้รับประโยชน์ตามกฎหมายฉบับนี้ จะต้องเป็นนักโทษชั้นดีขึ้นไป ดังนั้น กฎกระทรวงดังกล่าว จึงมีเนื้อความขัดต่อพระราชบัญญัติราชทัณฑ์ พ.ศ. 2560 มาตรา 52 วรรคแรก

เพราะตามเหตุผลของ นพ.ตุลย์ สิทธิสมวงศ์ เห็นว่า“นักโทษเด็ดขาดชายทักษิณ ชินวัตร” ถูกศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง สั่งบังคับโทษจำคุกเป็นเวลา 1 ปี นับตั้งแต่วันที่ 9 กันยายน 2568 ซึ่งเป็นการจำคุกครั้งที่ 2 อันถือได้ว่านักโทษเด็ดขาดชายทักษิณเป็นนักโทษชั้นกลาง ตามนิยามของกฎกระทรวงกำหนดประโยชน์ของนักโทษเด็ดขาดฯ ไม่ใช่นักโทษชั้นดีที่เข้าเกณฑ์การพิจารณาพักโทษ

เมื่อตามไปดูกรมราชทัณฑ์ที่เป็นต้นเรื่อง และได้ออกเอกสารชี้แจงเกี่ยวกับการพิจารณาพักโทษนักโทษเด็ดขาดชายทักษิณ ชินวัตร โดยเผยแพร่เมื่อวันที่ 25 เมษายนที่ผ่านมา ระบุว่า “ทักษิณ” มีคุณสมบัติครบถ้วน ตาม พ.ร.บ.ราชทัณฑ์ พ.ศ. 2560 มาตรา 52 (7) และกฎกระทรวง กำหนดประโยชน์ของนักโทษเด็ดขาด และเงื่อนไขที่นักโทษเด็ดขาด ซึ่งจะได้รับการลดวันต้องโทษจำคุกหรือการพักการลงโทษและได้รับการปล่อยตัวต้องปฏิบัติพ.ศ. 2562 รวมทั้งกฎกระทรวงฉบับแก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2)พ.ศ. 2564 

เอกสารชี้แจงของกรมราชทัณฑ์ไม่ได้กล่าวถึงคุณสมบัติเกี่ยวกับ “นักโทษชั้นดีขึ้นไป” ของ “ทักษิณ ชินวัตร” ตามมาตรา 52 วรรคแรก ของ พ.ร.บ.ราชทัณฑ์ฯ แต่อ้างแค่มาตรา 52 (7) ที่บัญญัติไว้ว่า “พักการลงโทษเมื่อนักโทษเด็ดขาดได้รับโทษมาแล้วไม่น้อยกว่าหกเดือนหรือหนึ่งในสามของกำหนดโทษตามหมายศาลในขณะนั้นฯ”ด้วยเหตุนี้ “ทักษิณ” ที่ต้องโทษจำคุกมาแล้ว 2 ใน 3 ของกำหนดโทษ จึงได้รับประโยชน์จากการพักการลงโทษไม่เกิน 1 ใน 3 ของกำหนดโทษ 1 ปี

เกณฑ์คำนวณโทษการพักโทษของ “ทักษิณชินวัตร” ที่กรมราชทัณฑ์พิจารณา ก็คือ “2 ใน 3” ของกำหนดโทษ 1 ปี (1 ปี = 12 เดือน 5 วัน = 365 วัน) โดยนับตั้งแต่วันที่ 9 กันยายน 2568 จึงเท่ากับติดคุกมาแล้ว 8 เดือน 4 วัน หรือ 244 วัน ซึ่งตรงกับวันที่10 พฤษภาคม 2569 และสามารถปล่อยตัวได้ในวันถัดไปคือ ในวันที่ 11 พฤษภาคม 2569 และจะพ้นโทษในวันที่9 กันยายน 2569

สรุปแล้ว นาทีนี้ ถ้าไปถามนายอนุทิน ชาญวีรกูลว่าจะยับยั้งหรือพิจารณาทบทวน “การพักโทษ” ของ “ทักษิณ ชินวัตร” หรือไม่ ก็คงจะได้คำตอบตามที่กรมราชทัณฑ์ชี้แจงมาตั้งแต่ต้นจนถึงด่านสุดท้ายว่า “เป็นการดำเนินการตามกรอบกฎหมาย กฎกระทรวง ระเบียบ แนวทางปฏิบัติที่เกี่ยวข้องตลอดจนหลักสิทธิมนุษยชนอย่างเคร่งครัด โดยมิได้เลือกปฏิบัติหรือดำเนินการนอกเหนือจากที่กฎหมายกำหนดไว้”

กรณีของ “ทักษิณ ชินวัตร” จึงต้องตรงกับสำนวนไทยประยุกต์ที่ว่า “ทักษิณจะออกจากคุก คนจะคลอดห้ามยาก” เพราะถึงอย่างไร “ทักษิณ” ก็ยังเป็น “นักโทษเทวดา” ที่มี “ลูกน้องเก่า” เป็นนายกรัฐมนตรี !

รุ่งเรือง ปรีชากุล