ความคิดอ่านเกี่ยวกับการเชื่อมโยงฝั่งทะเลอันดามันกับอ่าวไทยด้วยการขุดคลองที่รู้จักกันดีในนามของ คลองกระ (Kra Canal) มีมาเป็นเวลาหลายร้อยปี แล้วกลับมาคึกคักอีกครั้งหนึ่งก็เมื่อประมาณ 30-40 ปีที่แล้ว ก่อนจะจืดจางหายไปตามเคย

มาบัดนี้ ก็ได้เกิดความคิด ว่าด้วยทางเลือกใหม่ของการเชื่อมโยงทะเลอันดามันกับอ่าวไทย นั่นก็คือ โครงการสร้างเส้นทางบนบกทั้งทางรถยนต์และทางรถไฟ โดยใช้คำภาษาอังกฤษว่า Land Bridge (สะพานเศรษฐกิจเชื่อมฝั่งทะเลอ่าวไทย-อันดามัน) หรือสะพานบนบก โดยจะมีท่าเรือ 2 ท่า คือทางฝั่งทะเลอันดามันและทางฝั่งอ่าวไทย โดยเรือบรรทุกสินค้าระหว่างประเทศจะมาขนถ่ายสินค้าที่ท่าเรือทั้งสอง แล้วก็ถูกขนถ่ายต่อไปมาบนสะพานบกนี้

หัวใจสำคัญของโครงการสะพานบกก็คือ การย่นระยะทางและการลดเวลาการขนส่งทางทะเลระหว่างมหาสมุทรอินเดียกับมหาสมุทรแปซิฟิก จากปัจจุบันที่จะต้องอ้อมลงไปที่สิงคโปร์ผ่านช่องแคบมะละกา หรือเลาะไปตามเกาะสุมาตราเพื่อไปออกที่ช่องทะเลบันดา (Banda Sea) ในอินโดนีเซีย และนั่นคือการชี้แจงของฝ่ายการเมืองไทยในช่วงประมาณ 10 ปีที่ผ่านมานี้ และล่าสุดรัฐบาลอนุทิน ชาญวีรกูล ก็ได้แสดงท่าทีเอาจริงเอาจัง โดยมีการมอบหมายให้ นายเอกนิตินิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีคลังไปกำกับดูแล ซึ่งก็ไม่ได้ให้รายละเอียดหรือข้อมูลสำคัญๆ ใดๆ กับประชาชนพลเมืองไทยและชาวโลกทราบแต่อย่างใด

ที่สำคัญการสั่งการของนายกรัฐมนตรี อนุทิน ชาญวีรกูล นั้น ไม่ได้มีการบอกกล่าวเกี่ยวกับผลการศึกษาความเป็นไปได้เบื้องต้น (Feasibility Study) แต่อย่างใด ซึ่งก็ดูเป็นเรื่องค่อนข้างแปลกและไม่เป็นปกติ เพราะโครงการใดๆ โดยเฉพาะโครงการใหญ่ๆ ที่ต้องการใช้เงินมหาศาลในการผลักดันนั้นจำเป็นต้องมีการศึกษาเบื้องต้นเสียก่อน

โดยรวมจึงกล่าวได้ว่าโครงการ Land Bridge ขณะนี้ของรัฐบาลอนุทิน ชาญวีรกูล นั้นเป็นเพียงโครงการแบบลมปาก หรือเพ้อเจ้อเพ้อฝันก็ว่าได้ และยังบ่งบอกอีกด้วยว่า เป็นข้อเสนอต่อสาธารณชนที่ไร้ความเป็นมืออาชีพ และไม่สอดคล้องกับการบริหารบ้านเมืองด้วยหลักธรรมาภิบาล

สิ่งที่ชาวบ้านทั่วๆ ไปอยากจะรู้ก็มี อาทิ

1.โครงการนี้ใช้พื้นที่กี่พันกี่หมื่นไร่ แล้วจะให้ได้มาด้วยวิธีการใด เช่น การเวนคืน การกว้านซื้อ แล้วในราคาเท่าใด และจะป้องกันพวกหัวหมอ พวกหัวขี้โกงไปเก็งกำไรกันได้อย่างไร

2.จำนวนผู้คน จำนวนสัตว์เลี้ยง และจำนวนสัตว์ป่าที่จะต้องถูกย้ายออกมีเท่าใด แล้วจะเอาไปไว้ที่ไหน

3.จะมีการตัดไม้ทำลายป่าและการทำลายต้นน้ำลำคลองเท่าใด

4.ใครจะเป็นผู้ศึกษาผลกระทบทางด้านสิ่งแวดล้อมทางธรรมชาติ และแนวทางป้องกันแก้ไขหรือบรรเทา

5.สนนราคาของการก่อสร้างท่าเรือทั้งสอง รวมทั้งค่าออกแบบ ค่าที่ปรึกษาต่างๆ เป็นจำนวนเท่าใด

6.แหล่งที่มาของงบประมาณค่าใช้จ่าย จะมีจากงบประมาณประจำต่อปีและต่อระยะเวลาก่อสร้างเป็นจำนวนเท่าใด และความจำเป็นที่จะต้องกู้ยืมเงินจากแหล่งภายในและภายนอกประเทศที่ไหน อย่างไร

7.ฝ่ายรัฐจะดำเนินการเอง หรือจะให้สัมปทานต่อฝ่ายเอกชน หรือจะเป็นการร่วมทุน และมีเงื่อนไขอะไรบ้าง

8.ปริมาณตู้ขนสินค้า (Container) ต่อปีจะมีจำนวนเท่าใด และสนนราคาค่าขนถ่ายจะมีตัวเลขอย่างไร

9.วงการขนส่งทางทะเลเขามีความกระตือรือร้นและมีความเชื่อว่า Land Bridge นี้ จะช่วยลดต้นทุนได้จริงหรือและคุ้มค่าจริงหรือไม่ เมื่อเทียบกับการขนส่งผ่านช่องแคบมะละกาและช่องทะเลบันดาต่อไป

10.สังคมไทยและรัฐบาลไทยมีบุคลากรที่มีองค์ความรู้ต่างๆ และมีความชำนาญการกี่ร้อยกี่พันคน

11.ฝ่ายรัฐบาลและรัฐสภาจะร่วมมือกันในการจัดวางระบบจัดซื้อจัดจ้างให้มีความชัดเจนโปร่งใสตรวจสอบได้อย่างไร และจะมีการให้ได้มาซึ่งบุคลากรที่เปี่ยมด้วยความซื่อตรงซื่อสัตย์สุจริตอย่างไร

12.โดยที่โครงการนี้หากตัดสินใจที่จะทำกันอย่างจริงจังก็ต้องใช้เวลาเป็น 10 ปี แต่ก็จะเกิดการเปลี่ยนแปลงคณะรัฐบาลเป็นระยะๆ ฉะนั้นจะมีระบบการป้องกันมิให้การเมืองเข้ามาแทรกแซงต่อการดำเนินการของโครงการอย่างไร หรือนัยหนึ่งให้อยู่เหนือการเมือง

13.เส้นทางการเดินทางเดิมจากเหนือลงใต้ที่ต้องผ่านโครงการนี้ จะออกแบบมุดลงใต้ดินของ Land Bridge หรือจะมีสะพานลอยฟ้าเหนือสะพาน Land Bridge กันอย่างไร และต้องใช้งบประมาณอีกเท่าใด

เมื่อได้ข้อมูลต่างๆ ดังกล่าวข้างต้นแล้วก็ควรจะประชาสัมพันธ์ให้สังคมได้รับรู้กันทั่วไปก่อนที่รัฐบาลจะจัดให้มีการลงประชามติ หลังจากมีการอภิปรายอย่างกว้างขวางในรัฐสภาและนอกรัฐสภา ซึ่งหากผลประชามติออกมาว่าเห็นด้วย จึงจะเริ่มเดินหน้าโครงการได้

กษิต ภิรมย์

kasitfb@gmail.com