การบ้านการเมืองไทย ณ วันนี้พอจะแบ่งออกได้เป็น 2 ฝั่ง 2 ฝาเป็น 2 ค่ายแห่งแนวความคิดและการปฏิบัติ ซึ่งยังไม่ถึงขั้นเป็นระบบระบอบที่มีการบริหารจัดการที่เป็นรูปเป็นร่างเป็นเรื่องเป็นราว แต่ก็มีโอกาสที่จะพัฒนาต่อไป

การจัดแบ่งออกเป็น 2 ค่าย อาจจะดูได้จากประเด็นแตกต่างดังนี้

1.ฝ่ายสีน้ำเงิน กับฝ่ายสีส้ม

2.ฝ่ายราชอาณาจักรนิยม กับฝ่ายสาธารณรัฐนิยม

3.ฝ่ายอนุรักษ์นิยม กับฝ่ายหัวก้าวหน้า

4.ฝ่ายรักษาฐานันดรเดิม กับฝ่ายโครงสร้างใหม่

5.ฝ่ายอิงแอบประเพณีวัฒนธรรมกับฝ่ายปฏิเสธของดั้งเดิม

6.ฝ่ายอภิสิทธิ์ชน กับฝ่ายมวลชน

7.ฝ่ายศูนย์รวมอำนาจ กับฝ่ายการมีผู้เล่นที่หลากหลาย เป็นต้น

โดยทั้งหมดที่ได้แจกแจงดังกล่าวเกี่ยวกับการบ้านการเมืองไทยนั้น มีลักษณะของการเผชิญหน้า(Confrontation) และมุ่งที่จะประหัตประหารทำลายล้างกันมีความเป็นคู่อริที่ไม่มีความไว้เนื้อเชื่อใจต่อกันและกันแต่อย่างใด

สังคมใดๆ ที่ตกอยู่ในสภาพนี้ก็มักจะไม่มีเสถียรภาพ ขาดทิศทางและความแน่นอน ประชาชนพลเมืองอกสั่นขวัญหาย ท้อแท้และขาดความหวัง เพราะทั้ง 2 ฝ่ายหรือ 2 ค่าย มัวห่วงพะวงแต่เรื่องความอยู่รอดของตนเอง และการเอาชนะหรือบ่อนทำลายอีกฝ่ายหนึ่ง ลืมเลือนที่จะทำงานให้กับบ้านเมืองเพื่อผลประโยชน์ส่วนรวม ทั้งที่ได้อาสาไว้

ในสภาพการณ์นี้ ก็เป็นการยากที่จะให้ฝ่ายหนึ่งฝ่ายใดปรับทัศนคติและเปลี่ยนตัวเองให้มีความอะลุ้มอล่วย ถ้อยทีถ้อยอาศัยต่อกันและกัน เพราะความยึดมั่นถือมั่นนั้นมีแรงกล้าอย่างมากมายและเป็นประโยชน์ต่อการรักษาที่มั่นและสถานภาพ

แต่สังคมไทยจะอยู่ในสภาพของการขัดแย้งเผชิญหน้ากันไปเรื่อยๆ ไม่ได้ ก็รังแต่จะมีความเสียหาย และความไม่เจริญก้าวหน้า ฉะนั้นจำเป็นที่สังคมไทยจะต้องหาทางออกให้ได้ โดยแนวทางหนึ่งก็คือ การเกิดขึ้นของขั้วที่ 3 หรือพลังที่ 3 (The Third Force)ที่จะมีอุดมการณ์ร่วมกัน เช่น

1.ราชอาณาจักรไทยที่เป็นประชาธิปไตยอย่างแท้จริง มีความเป็นสากล

2.สังคมแห่งราชอาณาจักรไทยเป็นสังคมแห่งธรรม หรือมีธรรมเป็นกรอบและตัวนำพา หรือนัยหนึ่งมีทศพิธราชธรรม

3.ปวงชนชาวไทยเป็นเจ้าของประเทศและเจ้าของอำนาจอธิปไตย ฉะนั้นจะต้องมีบทบาทและมีส่วนร่วมในความเป็นไปของบ้านเมืองอย่างกว้างขวางลึกซึ้งด้วยการใช้สิทธิและทำหน้าที่พลเมืองอย่างเต็มที่

4.การกระจายอำนาจทั้งในแง่ของภูมิศาสตร์และในแง่ของภารกิจต่างๆ เช่น การเลือกตั้งผู้ว่าราชการจังหวัดทุกจังหวัด เช่น การมีกฎหมายที่กำหนดให้สาขาอาชีพต่างๆ กำกับดูแลตนเอง ไม่ว่าจะเป็นการลดอำนาจและขั้นตอนทางราชการเพื่อการบริการสังคมและประชาชนที่โปร่งใสและคล่องตัว เช่น การปฏิรูประบบการจัดซื้อจัดจ้าง เป็นต้น

5.การเสริมสร้างความทัดเทียม ลดความเหลื่อมล้ำเพื่อประชาชนพลเมืองจะได้รับบริการอย่างทั่วถึงทั่วประเทศ อย่างเสมอภาค ทั้งในเรื่องการศึกษา การรักษาพยาบาล ที่อยู่อาศัย ระบบชลประทานทั้งเพื่อการเพาะปลูกและการใช้ในครัวเรือน ระบบไฟฟ้า การเชื่อมโยงประเทศทั้งด้วยระบบถนน ทางรถไฟ การขนส่งและสัญจรทางลำน้ำและชายฝั่งทะเล เป็นต้น

6.การปรับโครงสร้างระบบราชการให้เหมาะสมกับภูมิประเทศ ความมั่นคงและพันธกรณีระหว่างประเทศ เช่น การจัดตั้งกระทรวงกิจการชายแดน กระทรวงความมั่นคงภายใน กระทรวงโยธาธิการ กระทรวงป้องกันสาธารณภัย ไปจนถึงการบูรณาการ 3 เหล่าทัพและตำรวจตระเวนชายแดน ทั้งเพื่อการรักษาความมั่นคงดั้งเดิม การมีบทบาทในกองกำลังสันติภาพสหประชาชาติ เป็นต้น

7.การนำหลักธรรมและหลักธรรมาภิบาลเข้ามาเป็นหัวใจของระบบราชการ

8.ผู้อาสาเข้ามารับใช้บ้านเมืองจะต้องผ่านการฝึกอบรมว่าด้วยวิชาสิทธิหน้าที่พลเมืองและวิชาว่าด้วยประวัติศาสตร์และการเมือง

9.ประเทศไทยควรวางตัวเป็นประเทศที่ไม่ฝักใฝ่กับฝ่ายหนึ่งฝ่ายใด (Non-aligned) แต่เป็นมิตรกับทุกประเทศ ยกเลิกพันธกรณีทางกิจการทหารกับทุกประเทศ เป็นต้น

ในโลกกว้างมีหลายประเทศที่เป็นราชอาณาจักร และเป็นประชาธิปไตยอย่างแท้จริง ฉะนั้นจึงไม่มีเหตุผลอันใดที่ประเทศไทยเราจะเป็นเช่นนั้นไม่ได้ ขึ้นอยู่กับการเปลี่ยนแปลงทัศนคติกับการยึดมั่นถือมั่น โดยเฉพาะความคิดอ่านเรื่องการเปลี่ยนไปเป็นสาธารณรัฐ ที่เป็นการนำไปสู่สงครามกลางเมือง หรือการยึดมั่นกับการเป็นราชอาณาจักรที่มีการจำกัดจำเขี่ยประชาธิปไตย ที่ดำเนินการกำกับควบคุมประชาธิปไตย ก็เป็นการลิดรอนสิทธิเสรีภาพและการมีส่วนร่วม และเป็นการเปิดโอกาสให้พวกอภิสิทธิ์ชนชุบมือเปิบและผูกขาดความได้เปรียบไว้ในมือ

ก็ขอเชิญชวนมาร่วมกันคิด ร่วมกันทำในเรื่อง Third Force กันครับ

กษิต ภิรมย์

kasitfb@gmail.com