ความเป็นมาเกี่ยวกับ กอ.รมน. (กองอำนวยการรักษาความมั่นคงภายในราชอาณาจักร) เริ่มตั้งแต่วันที่ 17 ธันวาคม พ.ศ. 2508 ประเทศไทยได้มีการก่อตั้งกองบัญชาการป้องกันและปราบปรามคอมมิวนิสต์ (บก.ปค.) จนกระทั่งวันที่ 9 กรกฎาคม พ.ศ. 2512ก็ได้แปรสภาพไปเป็น กองอำนวยการป้องกันและปราบปรามคอมมิวนิสต์(กอ.ปค.) จากนั้น พ.ศ. 2516ก็ได้รับการเปลี่ยนชื่อเป็นกองอำนวยการรักษาความมั่นคงภายในราชอาณาจักร (กอ.รมน.) 

จากประวัติดังกล่าวก็จัดได้ว่า กอ.รมน. เป็นหน่วยงานราชการที่เกิดขึ้นในโลกยุคสงครามเย็น และประเทศไทยอยู่ในค่ายโลกเสรีต่อต้านลัทธิคอมมิวนิสต์ ซึ่งมีอดีตสหภาพโซเวียตและจีนเป็นหัวเรือใหญ่ และมีการสนับสนุนพรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทย ที่ได้ยุบสลายไปเมื่อปี พ.ศ. 2523 และสังคมไทยได้เห็นการปรองดองสมานฉันท์ด้วยนโยบาย “การเมืองนำการทหาร” ในช่วงรัฐบาลพลเอกเปรม ติณสูลานนท์

ทั้งนี้โดยตลอดมาตั้งแต่การเปลี่ยนแปลงการปกครองในปี พ.ศ. 2475 สังคมไทยก็ยังยึดมั่นอยู่กับสังคมประชาธิปไตย แล้วก็ยังเพียรพยายามที่จะให้ได้มาซึ่งการเป็นสังคมประชาธิปไตยแบบสากล แต่ทว่าการคงอยู่ของ กอ.รมน.ก็ถือว่าเป็นเรื่องของการตกยุค เพราะโลกยุคสงครามเย็นก็สิ้นสุดไปแล้ว และสังคมไทยนั้นไม่ได้มีพรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทยมาเป็นผู้คุกคามหรือบ่อนทำลายสังคมไทยอีกแล้ว

และในความเป็นจริง กอ.รมน. ก็เป็นองค์กรหรือหน่วยราชการที่มีแต่แค่ชื่อและกรอบ เพราะเนื้อในที่แท้จริงก็คือ บุคลากรจากกองทัพบกเป็นสำคัญ โดยข้าราชการในสังกัดกองทัพบก ไปสวมเสื้อและทำงานให้กับ กอ.รมน. ก็เท่ากับว่าบุคลากรนั้นๆ สวม2 ตำแหน่ง คือตำแหน่งในกองทัพบก และตำแหน่งใน กอ.รมน. และรับเงินเดือนทั้ง 2 ตำแหน่ง(ซึ่งเรื่องนี้ก็เป็นที่ทราบกันอยู่ แต่ก็เป็นเรื่องที่ฝ่ายกองทัพและรัฐบาลจะต้องให้ความกระจ่างและชี้แจงข้อเท็จจริง อีกทั้งฝ่ายรัฐสภาก็ต้องสอบถามหาข้อเท็จจริง)

ในปัจจุบันนี้ระบบราชการของไทยมีหลายหน่วยงานที่จัดได้ว่ามีภาระหน้าที่ทางด้านข่าวกรอง (Intelligence) เช่น สำนักงานข่าวกรองแห่งชาติกรมข่าว ของ 3 กองทัพ สำนักงานสันติบาลในสำนักงานตำรวจแห่งชาติ สำนักเลขาธิการสภาความมั่นคง อีกทั้งกระทรวง ทบวง กรมต่างๆ ก็จะมีหน่วยงานที่ติดตามข่าวสารความเป็นไปในบ้านเมือง ซึ่งมิใช่เป็นงานข่าวกรอง (Intelligence) แบบลับ แล้วจัดได้ว่าก็เป็นการจัดหาข่าวจากแหล่งเปิดที่สามารถประกอบเป็นข่าวกรองหรือข่าวราชการลับได้ในระดับหนึ่ง

เมื่อโลกยุคสงครามเย็นหมดไป เมื่อการคุกคามจากลัทธิคอมมิวนิสต์ภายในประเทศในรูปขององค์กรพรรคหรือขบวนการเคลื่อนไหวก็จืดจางหายไป อีกทั้งสังคมไทยก็มีหน่วยงานข่าวต่างๆ ดังกล่าวอยู่มากมายพอสมควรแล้ว จึงไม่แปลกที่จะมีคำถามถึงความจำเป็นที่จะต้องยังคงไว้ซึ่งร่างทรงของ กอ.รมน. ต่อไปอีกหรือไม่? และการจัดตั้ง กอ.รมน. ส่วนหน้าที่ภาคใต้ และ กอ.รมน. ส่วนหน้าที่บริเวณชายแดนไทย-พม่า เป็นการทำงานที่ซ้ำซ้อนกับหน่วยงานอื่นๆ ที่ต้องประจำการอยู่แล้วหรือไม่ เช่น กองทัพภาค สำนักงานข่าวกรองแห่งชาติ สำนักงานตำรวจตระเวนชายแดน สำนักงานภาคของสำนักงานตำรวจแห่งชาติ และในกรณีของภาคใต้ก็มี ศอ.บต. (ศูนย์อำนวยการบริหารจังหวัดชายแดนภาคใต้) อีกด้วย

ทั้งนี้ยังไม่นับรวมบรรดาผู้ว่าราชการจังหวัดต่างๆ ว่ามีการประสานงานกันอย่างไร ใครเป็นใหญ่ ใครเป็นผู้บังคับบัญชา หรือมีคำสั่งจากใครที่จะให้ กอ.รมน. ส่วนหน้าเป็นแม่งาน ทั้งนี้จะเป็นที่ภาคใดๆ ของประเทศไทยที่มีเรื่องความมั่นคงเข้ามาเกี่ยวข้องเป็นอย่างมาก แล้วประเทศไทยเรามีถึง 4 กองทัพภาค ซึ่งโดยสามัญสำนึก กองทัพภาคโดยแม่ทัพภาค ซึ่งจะเป็นกองทัพภาคที่ 1, 2, 3 หรือ 4 ก็ตาม ควรจะเป็นแม่งานใหญ่ และ กอ.รมน. ก็ดูจะไม่มีที่ยืนเนื่องจากไม่มีเรื่องคอมมิวนิสต์มาให้เล่นอีกต่อไป

แต่ถ้าจะพูดถึงเรื่องความมั่นคงภายในของประเทศไทย แล้วจะมาบอกว่าเป็นเรื่องที่ กอ.รมน. จะต้องรับผิดชอบ ก็คงจะต้องมาทบทวนการบริหารจัดการและการจัดวางโครงสร้างกันใหม่หมด ต้องมานิยามกันว่า เรื่องอะไรบ้างที่คุกคามความมั่นคงภายใน?

ในโอกาสนี้ผมผู้เขียนก็เสนอให้มีการจัดตั้งกระทรวงความมั่นคงภายใน และการจัดตั้งกระทรวงกิจการความมั่นคงชายแดน หรือจะให้ทั้ง 2 กระทรวงดังกล่าวเป็นแค่ระดับทบวงก็ได้ โดยให้อยู่ในสังกัดของกระทรวงกลาโหม และทั้งหมดก็ขึ้นตรงต่อสภาความมั่นคงและคณะรัฐมนตรี

กษิต ภิรมย์

[email protected]