ในปีนี้ พ.ศ. 2569 (ค.ศ. 2026) สหรัฐอเมริกาก็มีอายุครบ 250 ปี โดยฝ่ายสหรัฐฯ ได้ต่อสู้และเอาชนะฝ่ายอังกฤษ สามารถปลดแอกจากการเป็นอาณานิคม ประกาศตั้งตัวเป็นประเทศเอกราชในปี ค.ศ. 1776 จากนั้นมาจนกระทั่งบัดนี้สหรัฐฯ ได้ก้าวขึ้นมาเป็นเจ้าโลก กลายเป็นประเทศที่มีความมั่งมี มั่งคั่ง มีแสนยานุภาพทางทหารอย่างที่ไม่มีผู้ใดทัดเทียม เนื่องจากมีความเจริญก้าวหน้าสูงสุดในเรื่องวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และที่สำคัญคือความสำเร็จต่างๆ นั้นเกิดขึ้นภายใต้การเมืองในระบอบเสรีประชาธิปไตย

เวลา 250 ปี ของสหรัฐฯ นั้นถือว่าไม่ยาวนานเท่าใด เมื่อเทียบว่าสหรัฐฯ เป็นส่วนหนึ่งของอารยธรรมตะวันตกซึ่งสืบเชื้อสายทั้งปรัชญาความคิดความเชื่อถือ ระบบการเมืองการปกครองต่างๆมาจากอาณาจักรกรีกและโรมัน โดยหลังจากนั้นได้กลายเป็นอารยธรรมที่อาจเรียกโดยรวมๆ ว่า เป็นแบบประเพณีเชื่อถือ Judeo-Christian Tradition อันได้แก่การเชื่อถือในเรื่องพระเจ้าผู้สร้างองค์เดียว และพระเจ้าได้บอกกล่าวมอบความคิดอ่านต่างๆ ต่อมวลมนุษย์ผ่านนักบุญโมเสส สะท้อนว่าสังคมชาวยิวและชาวคริสเตียนมาจากรากเหง้าเดียวกัน และต่อมาฝ่ายชาวมุสลิมในศาสนาอิสลามก็ได้มีความเชื่อถือในทำนองเดียวกันด้วย

ในปัจจุบันนี้ ชาวอเมริกันส่วนใหญ่นับถือศาสนาคริสต์ และส่วนหนึ่งจำนวนไม่มากนักนับถือศาสนายิว แต่ชาวยิวอเมริกันกลับมีพละกำลังทางการเงิน ทำให้มีอิทธิพลสูงมากในแวดวงการเมือง และแวดวงธุรกิจของสหรัฐอเมริกา

ขณะที่สหรัฐอเมริกาก่อร่างสร้างตัวก็มาจากหยาดเหงื่อ น้ำพักน้ำแรงของชาวยุโรปผิวขาวที่อพยพเข้ามาตั้งรกราก แต่ก็ต้องไม่ลืมว่า การก่อตั้งนี้ ได้ก่อให้เกิดการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ชาวพื้นเมืองที่เรียกกันว่า อินเดียนแดง จนแทบจะสูญหายไปจากทวีปอเมริกาเหนือ และในขณะเดียวกันก็มีธุรกิจการซื้อชาวแอฟริกันผิวดำเข้ามาเป็นแรงงานทาส ส่งผลให้ช่วงหนึ่งที่แนวคิดความเท่าเทียมเริ่มเบ่งบาน ชาวอเมริกันผิวขาวก็ได้แบ่งกันเป็นฝ่ายเหนือ และใต้ ทำสงครามกลางเมืองสู้รบฆ่าฟันกันเองเพื่อตัดสินว่าจะยินยอมให้มีการเลิกทาสหรือไม่?ซึ่งในที่สุดฝ่ายเหนือที่ต้องการเลิกทาสก็ได้รับชัยชนะ ดังที่ทราบกันดีอยู่

หลังจากที่สหรัฐอเมริกาได้ขับไล่อังกฤษออกไปแล้วก็เริ่มดำเนินการขับไล่ประเทศเจ้าอาณานิคมอื่นๆ ทั้งหมดออกไปจากทวีปอเมริกาเหนือ และทวีปอเมริกาใต้จนสำเร็จ ไม่ว่าจะเป็นฝรั่งเศส สเปน เนเธอร์แลนด์ หรือโปรตุเกส เป็นต้น แต่ทว่าหลังจากนั้น สหรัฐอเมริกาก็หันไปทำตัวเป็นเจ้าอาณานิคมเสียเองโดยได้เข้าไปยึดครองหมู่เกาะฮาวาย กวม และฟิลิปปินส์
ในมหาสมุทรแปซิฟิก

เมื่อสหรัฐอเมริกามีเอกราชแล้ว ก็ได้ตัดสินใจที่จะอยู่กับการเมืองในระบอบประชาธิปไตยที่มีความคิดความอ่านหรืออุดมการณ์ว่าด้วยการเป็นปัจเจกชน ที่มีเสรีภาพ (Freedom) มีสิทธิ์
ในการครอบครองทรัพย์สิน และทำมาหากินได้โดยมีความเป็นตัวของตัวเอง โดยในเรื่องการเมืองการปกครองก็เป็นเรื่องของการเลือกตัวแทนเข้าไปทำหน้าที่ในฝ่ายนิติบัญญัติ และการเมืองการปกครองก็แบ่งออกเป็น 3 ส่วน คือฝ่ายนิติบัญญัติ ฝ่ายบริหาร และฝ่ายตุลาการ และมีการถ่วงดุลอำนาจซึ่งกันและกัน เพื่อมิให้ฝ่ายหนึ่งฝ่ายใดครอบงำสังคมประเทศได้

สหรัฐอเมริกาจึงกลายเป็นประเทศประชาธิปไตยในกรอบของการเป็นสาธารณรัฐประเทศแรกของโลก และได้กลายเป็นแบบอย่างของสังคมเสรีประชาธิปไตย ด้วยความสามารถในการพัฒนาตนเองขึ้นมาได้อย่างรวดเร็ว ทั้งทางด้านกสิกรรม อุตสาหกรรม วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี และเป็นประเทศหัวเรือใหญ่ที่เอาชนะฝ่ายเยอรมนีในสงครามโลกครั้งที่ 1 และ 2 โดยเอาชนะฝ่ายญี่ปุ่นในสงครามโลกครั้งที่ 2 รวมทั้งสามารถต้านทานการแพร่ขยายอิทธิพลของฝ่ายสหภาพโซเวียตคอมมิวนิสต์ได้ตลอดโลกยุคสงครามเย็น จนกระทั่งฝ่ายสหภาพโซเวียตล่มสลายไปด้วยตนเองไปในที่สุดเมื่อปี ค.ศ. 1991

สหรัฐอเมริกาจัดได้ว่าเป็น “ตำรวจโลก” และ “เป็นผู้ค้ำประกันความมั่นคงปลอดภัยของโลก” เป็นผู้ขับเคลื่อนเศรษฐกิจการเงิน หรือเป็นเครื่องจักรใหญ่ของโลกในเรื่องการทำมาค้าขาย และเป็นประเทศผู้ให้ความช่วยเหลือประเทศต่างๆ มากที่สุดในการพัฒนาประเทศของเขา โดยรวมสหรัฐฯ ได้ทำคุณประโยชน์ เสริมสร้างสันติภาพ และความเจริญก้าวหน้าของโลกไปอย่างมากมาย

ด้วยความกระตือรือร้นที่อยากจะให้ประเทศต่างๆ ทั่วโลกมีการเมืองการปกครองแบบประชาธิปไตยแบบของตน และมีชีวิตที่เจริญก้าวหน้าเหมือนกับตน สหรัฐอเมริกาก็ได้เข้าไปแทรกแซงในกิจการภายในของประเทศต่างๆ เพื่อล้มล้างรัฐบาลนั้นๆ ที่มีความต่างทางด้านอุดมการณ์ และวิถีชีวิต หรือไม่ก็ดำเนินการบีบคั้นด้วยการคว่ำบาตร เพื่อก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลง เพื่อคล้อยตามไปกับความต้องการของสหรัฐฯ ในที่สุด

แต่มาบัดนี้ ฝ่ายสหรัฐอเมริกาภายใต้ผู้นำนามว่า โดนัลด์ ทรัมป์ ที่เกิดคิดขึ้นมาว่า แล้วทำไมสหรัฐอเมริกาจะต้องออกมาแบกภาระและค้ำจุนชาวโลก? ทำไมสหรัฐอเมริกาจะต้องเสียสละ อ่อนข้อหรืออยู่ในสถานะที่จะต้องเสียเปรียบต่อไป? ก็เลยเกิดความคิดที่ว่า สหรัฐฯ จะต้องไม่ตกอยู่ในสภาพนี้อีกต่อไป สหรัฐฯ จะต้องได้รับการปฏิบัติที่ทัดเทียม และการจะคบหาสมาคมกันได้ก็ต่างจะต้องตอบแทนแลกเปลี่ยนผลประโยชน์ต่อกันและกัน สหรัฐอเมริกาจะไม่ “อุ้ม” และไม่ “แบกภาระ” แต่ผู้เดียวอีกต่อไป การนี้ได้ก่อให้เกิดการปั่นป่วน สับสนอลเวงกันไปทั่วโลก ความน่าเชื่อถือ ความเคารพของชาวโลกต่อสหรัฐฯ ในช่วงอายุครบ 250 ปี ก็ลดลงอย่างทันทีทันควันและรวดเร็ว อีกทั้งความเป็นเจ้าโลกของสหรัฐฯ ก็ได้รับการท้าทายจากจีน และรัสเซีย ซึ่งบัดนี้มาเป็นพันธมิตรร่วมอย่างลึกซึ้ง และมีอาวุธนิวเคลียร์เหมือนสหรัฐฯ อีกทั้งประเทศที่มีพลังแสนยานุภาพระดับกลาง เช่น แคนาดา ออสเตรเลีย อินโดนีเซีย และอื่นๆ ก็เริ่มคิดอ่านที่จะจับมือกันร่วมเป็นกลุ่มพลัง Middle Power เพื่อกระชับความร่วมมือระหว่างกัน และร่วมกันมีอำนาจต่อรองและไม่พึ่งพาประเทศยักษ์ใหญ่ เช่น สหรัฐฯ จีน และรัสเซีย

ส่วนเหตุการณ์ภายในบ้าน ประธานาธิบดี โดนัลด์ ทรัมป์ ก็มุ่งสร้างฐานทางการเมือง ซึ่งประกอบด้วยชาวอเมริกันผิวขาวและนับถือศาสนาคริสต์ ซึ่งก็ได้สร้างความไม่พึงพอใจและความหวาดกลัวให้กับชาวอเมริกันผิวสีต่างๆ ที่นับถือศาสนาต่างจากศาสนาคริสต์ไปด้วย

การบ้านที่ท้าทายสำหรับสหรัฐอเมริกาในช่วงที่อายุครบ 250 ปีนี้ ก็คือ การปรับตัวเองเพื่อให้เกิดความสมัครสมานสามัคคี สมานฉันท์ มีความเป็นหนึ่งเดียวกัน ไม่เหยียดหยาม ไม่กีดกัน แบ่งแยกออกจากกันและกัน ส่วนการเมืองนอกบ้าน ก็คือ การปรับตัวให้เป็นที่เคารพนับถือ และเป็นที่คาดหวังในเชิงสร้างสรรค์ของชาวโลก

สังคมอเมริกันมากมายด้วยผู้คนที่มีสติปัญญา สภาพสังคมสะพรั่งด้วยความคิดและการปฏิบัติของความเป็นเสรีชน ข้อมูลข่าวสารหมุนเวียนและทั่วถึง สังคมอเมริกันไม่เคยมีความแข็งกระด้าง การแสดงออกซึ่งความคิดความอ่านเป็นอุปนิสัยใจคอของชาวอเมริกัน ฉะนั้นสังคมอเมริกันก็อยู่ในฐานะที่จะแก้ไขประเด็นปัญหาและปรับปรุงตัวเอง ไม่หลงใหลไปกับพฤติกรรม
สุดโต่ง แต่อยู่ในกรอบของเหตุผลและความพอดี

กษิต ภิรมย์

[email protected]