เป็นเรื่องที่สั่นคลอนความน่าเชื่อถือในวงการข้าราชการท้องถิ่นอย่างรุนแรงที่สุด หลังจากกองบังคับการป้องกันปราบปรามการทุจริตและประพฤติมิชอบ (บก.ปปป.) และสำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) ได้บุกทลายเครือข่ายโกงสอบข้าราชการท้องถิ่น ในย่านจังหวัดนนทบุรี ใกล้ๆกับกรุงเทพฯ

ที่ทำให้รู้สึกอึ้งไปตามๆ กัน ก็เพราะว่ามันเป็นมหกรรมโกงระดับชาติ ทั้งรูปแบบและวิธีการทุจริตถูกยกระดับไปอีกขั้นด้วยการใช้เทคโนโลยีสมัยใหม่ บวกกับช่องโหว่ บ่งบอกได้ถึงความเป็นมืออาชีพระดับผู้ชำนาญการพิเศษ ซึ่งก่อนนี้เราได้ยินแต่ข่าวซื้อตำแหน่งกันมานานเป็นสิบๆ ปีแล้ว แต่รอบนี้เป็นครั้งแรกที่จับได้พร้อมหลักฐานชัดเจนมากที่สุด

การจัดสอบครั้งนี้ เป็นไปตามมติของคณะกรรมการกลางการสอบแข่งขันพนักงานส่วนท้องถิ่น (กสถ.) ให้ทางกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น (สถ.) เป็นผู้จ้างจัดการสอบเมื่อวันที่ 7 ธันวาคม 2568 รวมทั้งสิ้น 87 ตำแหน่ง จำนวน 6,669 อัตรา เมื่อประกาศผลสอบออกมาแล้ว ก็จะจัดส่งบัญชีรายชื่อผู้สอบแข่งขันได้ไปให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.)ทั่วประเทศตามที่ขอมา

เบื้องต้น กระทรวงมหาดไทยจะดำเนินการเอาผิดเฉพาะรายบุคคลที่มีหลักฐานเชื่อมโยงชัดเจนว่าโกงสอบ ก็คือพวกที่จ่ายเงิน 350,000-800,000 บาท ซื้อเก้าอี้มานั้น จะต้องถูกดำเนินคดีถ้าดูตามข้อมูลเชิงลึกคือกลุ่มนี้ประมาณ 3 พันกว่าคนมีทั้งบรรจุแต่งตั้งไปแล้ว กับพวกที่รอรายงานตัว ถ้าเจอเส้นทางเงินก็คงไม่รอด

ส่วนผู้ที่ใช้ความรู้ความสามารถตนเองสอบแข่งขันผ่านการคัดเลือกด้วยความบริสุทธิ์ จนได้รับการบรรจุแต่งตั้งหรือขึ้นบัญชีไว้นั้น จะต้องได้รับการคุ้มครองอย่างยุติธรรม จึงเป็นเรื่องถูกต้องแล้วที่ไม่ยกเลิกการสอบทั้งหมด เพราะคนไม่มีเงิน ไม่มีเส้นสาย มุมานะอ่านหนังสือมาเป็นเดือนๆ บางรายลาออกจากงานมาบรรจุ ถ้าโละไปเลย ใครจะรับผิดชอบอนาคตพวกเขา

ถ้าจะหาคนผิดทั้งกระบวนการคงไม่ยากค่อยๆ ไล่ไปทีละเปลาะจากสำเนาแก้กระดาษคำตอบในระบบคอมพิวเตอร์ 3,000 กว่าชุด ว่ามีใครบ้าง เพราะมีชื่อ-รหัสประจำตัวปรากฏอยู่แล้ว ไปจนถึงนายหน้าตัวกลาง เส้นทางเงิน 4.5 พันล้าน โยงถึงใคร พูดตรงๆ ไม่มีใครเชื่อว่าแค่ข้าราชการท้องถิ่นเล็กๆ 10 กว่าคน จะสามารถทำได้ถึงขนาดนี้ ถ้าไม่มีตัวการใหญ่คอยบงการอยู่เบื้องหลัง

“ชั่วกว่านั้น คือข้าราชการชั้นผู้ใหญ่ ที่ปล่อยให้มีกระบวนการนี้เกิดขึ้น” คือคำพูด นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี และรมว.มหาดไทย สะท้อนให้เห็นความเลวร้ายที่แฝงตัวอยู่ในระบบ ซึ่งไม่รู้ว่าเกิดขึ้นมานานแค่ไหนและผลไม้พิษที่ว่านั้นเติบโตไปอยู่ในหน้าที่การงานในชุดสีกากีกี่หมื่นกี่พันคนแล้ว

นี่จึงเป็นอีกหนึ่งคำตอบว่า ทำไมประเทศไทยจึงยังจมปลักอยู่กับคำว่าทุจริตทุกหย่อมหญ้า

ถึงเวลาต้องขุดรากถอนโคนให้สิ้นซากลากคอตัวการใหญ่ออกมาให้ได้ ไม่ใช่แค่ลูกสมุนตัวเล็กตัวน้อยแล้วจบ ขณะเดียวกัน ต้องรีบปิดช่องทางการทุจริตในระบบสอบแข่งขันในทุกมิติ เพื่อเรียกความเชื่อมั่นกลับคืนมาโดยเร็วที่สุดก่อนที่สังคมจะสิ้นศรัทธาจนรู้สึกไม่อยากแม้กระทั่งจะยกมือไหว้เมื่อเวลาเจอหน้าข้าราชการ