เหตุเพลิงไหม้ร้านอาหารและสถานบันเทิง “โรงเบียร์ ณ ลาดพร้าว” มีผู้เสียชีวิตเบื้องต้น 27 ศพบาดเจ็บอีกกว่า 63 คน (ในจำนวนนี้บาดเจ็บสาหัสกว่า 10 คน)

เป็นข่าวใหญ่ ทั้งในสื่อไทย และสื่อต่างประเทศ

รายงานเบื้องต้นระบุว่า ร้านดังกล่าว เพดานและผนังบุด้วยวัสดุที่ไม่ได้มาตรฐาน และติดไฟง่าย อีกทั้งมีทางเข้า-ออกหลักเพียงทางเดียว และแคบ เมื่อเกิดเพลิงไหม้ ไฟในร้านดับไม่มีไฟฉุกเฉิน ส่วนประตูหนีไฟไม่สามารถใช้งานได้ เนื่องจากถูกล็อกไว้ อ้างเพื่อป้องกันลูกค้าดื่มกินแล้วหนี

รายงานระบุว่า ผู้เสียชีวิตส่วนใหญ่ ถูกพบบริเวณห้องน้ำ ทั้งชายและหญิง ซึ่งนำไปสู่การตั้งสมมุติฐานว่า เมื่อเกิดเหตุเพลิงไหม้และไฟฟ้าดับ ผู้ที่อยู่ในเหตุการณ์อาจเข้าไปในห้องน้ำเพื่อหาทางออก หรือเพื่อหาน้ำ แล้วก็ออกไม่ได้ ถูกควันพิษ

1. ตำรวจกำลังดำเนินการสืบสวนสอบสวน

สาเหตุเพลิงไหม้ที่แท้จริง ยังคงอยู่ระหว่างการสืบสวนสอบสวน

อย่างไรก็ตาม จากการที่ ผบ.ตร. พล.ต.อ.กิตติ์รัฐ ได้เข้าตรวจสอบพื้นที่ด้วยตนเอง ได้มีการตั้งข้อสังเกตและประเด็นการสอบสวนหลายประการ โดยเฉพาะในส่วนของทางเข้า-ออกและลักษณะการจัดพื้นที่ภายในร้าน

พล.ต.อ.กิตติ์รัฐ ระบุว่า ประตูทางเข้าจากด้านหน้าที่ติดถนนลาดพร้าวมีจำนวน 2 ประตู ซึ่งใช้เป็นทางเข้าและทางออกหลัก เมื่อเข้ามาภายในอาคารจะเป็นพื้นที่ชั้นเดียวที่มีลักษณะเป็นสี่เหลี่ยมผืนผ้า ด้านหลังอาคารมีประตูอีก 2 บานที่เชื่อมต่อไปยังพื้นที่ด้านนอก

สำหรับประตูบานแรกที่อยู่ด้านหลังอาคาร ซึ่งถูกอ้างถึงว่าเป็น “ประตูที่ 3” เป็นประตูที่เชื่อมต่อไปยังห้องน้ำหญิงและชาย จากการตรวจสอบเบื้องต้น พบว่ามีโต๊ะวางขวางอยู่บริเวณทางออกของประตูนี้ และมีการตั้งข้อสังเกตว่าอาจมีการจำหน่ายสินค้าบางประเภทในบริเวณดังกล่าว ซึ่งเป็นประเด็นที่อยู่ระหว่างการสอบสวนเพิ่มเติม

รายงานระบุว่า ผู้เสียชีวิตส่วนใหญ่ถูกพบภายในห้องน้ำทั้งชายและหญิง ซึ่งนำไปสู่การตั้งสมมุติฐานว่า เมื่อเกิดเหตุเพลิงไหม้และไฟฟ้าดับ ผู้ที่อยู่ในเหตุการณ์อาจเข้าไปในห้องน้ำเพื่อหาทางออกหรือเพื่อหาน้ำ ประตูบานนี้มีกลอนล็อก 2 ตัว และมีลูกบิด ซึ่งเจ้าหน้าที่กำลังเร่งตรวจสอบว่าขณะเกิดเหตุประตูอยู่ในสภาพที่ล็อกหรือสามารถเปิดออกได้หรือไม่ หากผลการตรวจสอบยืนยันว่ามีประตูอยู่ แต่ไม่สามารถใช้งานเป็นทางออกได้ อาจเป็นประเด็นที่เกี่ยวข้องกับความประมาทซึ่งเป็นหนึ่งในแนวทางที่กำลังสืบสวนและตรวจพิสูจน์ในจุดนั้น  

ส่วนประตูอีกบานที่อยู่ด้านหลังอาคาร ถูกอ้างถึงว่าเป็น “ประตูที่ 4” ซึ่งเป็นประตูที่ติดกับห้องครัวและเป็นลักษณะประตูเลื่อน จากการตรวจสอบเบื้องต้น ผบ.ตร. ได้ชี้ให้พนักงานสอบสวนตรวจสอบป้าย ซึ่งคาดว่าเขียนว่า “ทางออก” แต่ป้ายดังกล่าวถูกไฟทำลายและละลายไปแล้ว

นอกจากนี้ ยังพบว่ามือจับประตูหายไป และตัวลูกบิดสำหรับล็อกก็ไม่มี รายงานระบุว่า ทางเดินออกประตูนี้ ถูกขวางด้วยตู้ล็อกเกอร์และชั้นวางของ ทำให้ทางเดินซึ่งปกติมีความกว้างประมาณ 1 เมตร ถูกจำกัดให้เหลือความกว้างเพียงพอให้คนเดินได้ 1 คน ซึ่งอาจเป็นประเด็นด้านการจัดวางสิ่งของที่ไม่เป็นไปตามมาตรฐานความปลอดภัยที่จำเป็นต้องตรวจสอบ  

ในด้านของวัสดุตกแต่งและการต่อเติมอาคาร มีการตั้งประเด็นสอบสวนว่า การปรับปรุงต่อเติมตกแต่งสถานบริการ อาจเป็นปัจจัยหนึ่งที่ทำให้เพลิงไหม้ขยายตัวอย่างรวดเร็ว โดยเฉพาะบริเวณเหนือเวทีดนตรี ซึ่งมีการตกแต่งที่เกี่ยวข้องกับระบบเสียงและความสวยงาม ได้มอบหมายให้กองพิสูจน์หลักฐาน (พฐ.) ตรวจสอบภาพเดิมของพื้นที่และเก็บเศษวัสดุที่ตกหล่นลงมาว่าเป็นวัสดุประเภทใด หากผลการตรวจสอบพบว่ามีการใช้วัสดุที่ไวต่อไฟและติดเชื้อเพลิงได้ง่ายเพื่อปรับปรุงคุณภาพเสียง จะเป็นข้อมูลประกอบการพิจารณาว่ามีการกระทำที่ขาดความระมัดระวังเรื่องความปลอดภัยของผู้ใช้บริการหรือไม่  

สำหรับระบบไฟฟ้าและโครงสร้างอาคาร อาคารแห่งนี้มีอายุประมาณ 50-53 ปี ซึ่งนำไปสู่การตรวจสอบลักษณะการเดินสายไฟและคุณภาพสายไฟ รวมถึงการต่อเติมที่เกิดขึ้นในช่วงเวลาหลายสิบปีที่ผ่านมา ได้มีการสั่งการให้ประสานงานกับสำนักงานเขต หรือหน่วยงานผู้อนุญาต เพื่อตรวจสอบข้อมูลการขออนุญาตและการดำเนินการที่เกี่ยวข้องกับการต่อเติมในแต่ละช่วงเวลา

นอกจากนี้ ยังมีการตั้งประเด็นสอบสวนเกี่ยวกับเรื่องการใช้ไฟเกินกำลัง (โอเวอร์โหลด) ซึ่งมีรายงานจากนักดนตรีที่ทำงานในร้านว่าเคยเกิดเหตุการณ์ไฟตกหลายครั้ง ผบ.ตร. ได้มอบหมายให้ พฐ. ตรวจสอบแผงควบคุมไฟและเบรกเกอร์ทั้งหมดอย่างละเอียด  

ส่วนประเด็นที่เจ้าหน้าที่กู้ภัยรายงานว่า มีการล็อกประตูหลัง เพื่อไม่ให้ลูกค้าออก เนื่องจากเหตุผลด้านการชำระเงิน ผบ.ตร.ระบุว่าเรื่องนี้อยู่ระหว่างการสอบสวน โดยจะเชิญเจ้าหน้าที่กู้ภัยซึ่งเป็นชุดแรกที่เข้าถึงที่เกิดเหตุมาให้ปากคำ เพื่อให้ได้ข้อมูลที่ชัดเจนเกี่ยวกับลักษณะการล็อกประตู  

2. ก่อนหน้านี้ เคยเกิดเหตุไฟไหม้ที่มีผู้เสียชีวิตจำนวนหลายสิบราย ได้แก่ “ซานติก้า-เมาน์เทน บี”

ซานติก้าผับ - สถานบันเทิงชื่อดังย่านเอกมัย เขตวัฒนา กรุงเทพมหานคร ไฟไหม้ช่วงเคาท์ดาวน์เข้าสู่ปีใหม่ วันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2552 มีผู้เสียชีวิตสูงถึง 67 ศพ และบาดเจ็บอีกกว่า 222 คน สาเหตุเกิดการจุดพลุไฟบนเวทีภายในอาคารปิด ทำให้ประกายไฟพุ่งไปติดฝ้าเพดาน และโฟมซับเสียงซึ่งเป็นวัสดุไวไฟ ส่งผลให้เพลิงลุกไหม้ และเกิดควันพิษหนาทึบกระจายตัวอย่างรวดเร็ว ร้านปล่อยให้คนเข้าใช้บริการหนาแน่นมากกว่า 1,000 คน เกินกว่าโครงสร้างอาคารที่ออกแบบมาเพื่อรองรับคนเพียง 400 คนเท่านั้น ตัวอาคารมีประตูทางออกหลักที่คับแคบ ไม่มีป้ายบอกทางหรือไฟฉุกเฉินที่ทำงานได้สมบูรณ์ ผู้คนวิ่งเบียดเสียด ออกไม่ทัน ถูกรมควันพิษจนหมดสติ และเสียชีวิต

เมาน์เทน บี (Mountain B ) - ไฟไหม้เมื่อวันที่ 5 สิงหาคม พ.ศ. 2565 ร้านอยู่ที่ชลบุรีมีผู้เสียชีวิตรวม 27 ศพ บาดเจ็บ 42 คน ต้นเพลิงคาดว่า เกิดจากกระแสไฟฟ้าลัดวงจร บริเวณระบบไฟบนเวที ก่อนที่เปลวไฟจะลุกลามอย่างรวดเร็วไปยังแผ่นโฟมลม และยางซับเสียง ซึ่งเป็นวัสดุตกแต่งไวไฟราคาถูกที่บุไว้ทั่วเพดาน นอกจากนี้ สารเคมีจากโฟมซับเสียงที่ถูกไหม้ ทำให้เกิดกลุ่มควันพิษสีดำเข้มปกคลุมพื้นที่ในเวลาไม่ถึง 5 นาที ตัดทัศนวิสัยอย่างสิ้นเชิง และทำให้ผู้ใช้บริการสำลักควันหมดสติอย่างรวดเร็ว อาคารดังกล่าวถูกดัดแปลงต่อเติมขึ้นเป็นสถานบันเทิงแบบปิด โดยไม่ได้รับอนุญาตตามกฎหมาย ทางเข้า-ออกหลักมีเพียงประตูกระจกด้านหน้า ส่วนประตูหนีไฟด้านหลังและด้านข้างถูกล็อกกุญแจแน่นหนา

ลักษณะของความสูญเสีย เหมือนฉายหนังซ้ำ โศกนาฏกรรมที่ไม่รู้จบ

เชื่อว่า ถ้าเกิดเหตุไฟไหม้สถานบริการบันเทิงอีก ก็คงจะเกิดความสูญเสียอีก ไม่รู้จบ

เพราะมาตรการกำกับ ควบคุม ตรวจสอบ เกี่ยวกับมาตรฐานความปลอดภัยของสถานบริการบันเทิง หรือร้านอาหารที่อนุญาตขายสุรา เล่นดนตรีสดแบบนี้ ยังมีปัญหาอยู่โดยตลอด

3. กรณีไฟไหม้ซานติก้า

ศาลฎีกา พิพากษาจำคุกเสี่ยขาว เจ้าของร้าน 3 ปี ไม่รอลงอาญา ฐานกระทำโดยประมาทเป็นเหตุให้ผู้อื่นถึงแก่ความตายและบาดเจ็บจำนวนมาก และจำคุกผู้บริหารบริษัททำเอฟเฟกต์เวทีด้วย พร้อมให้จ่ายค่าเสียหาย

ยิ่งกว่านั้น ยังมีคำพิพากษาศาลปกครองสูงสุด วางบรรทัดฐานความรับผิดชอบของหน่วยงานรัฐไว้ด้วย

โดยผู้เสียหายและญาติ ฟ้องเมื่อปี 2552 ขอให้ศาลปกครองมีคำสั่งชดใช้ค่าสินไหมทดแทน ซึ่งเป็นค่าขาดไร้อุปการะ ค่าเสียหายด้านจิตใจ ค่ารักษาพยาบาล ค่าปลงศพ

ฝ่ายที่ถูกฟ้อง ได้แก่ กรุงเทพมหานคร (กทม.) โดยผู้อำนวยการเขตวัฒนา

ฟ้องว่า กทม. ละเลยหน้าที่ ตาม พ.ร.บ.ควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 ไม่ตรวจสอบควบคุมซานติก้าผับที่ดัดแปลงอาคารผิดกฎหมาย จนเป็นเหตุให้เกิดเพลิงไหม้

ศาลปกครองกลาง พิพากษาว่า กรุงเทพมหานครมีส่วนร่วมที่ปล่อยปละละเลยการตรวจตราสถานบันเทิงให้อยู่ในความปลอดภัย แต่เนื่องจากว่า คดีนี้มีผู้เกี่ยวข้องกับการกระทำผิดหลายส่วน จึงมีคำพิพากษาให้ กรุงเทพมหานคร ชดใช้ค่าเสียหาย ผู้ฟ้องคดี ที่ 1-12 ในจำนวนร้อยละ 20 ของค่าเสียหายทั้งหมดที่ผู้ฟ้องคดีเรียกร้อง พร้อมทั้งให้ชดใช้ดอกเบี้ยในอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี นับจากวันที่ศาลมีคำพิพากษา

ต่อมา เมื่อวันที่ 31 ตุลาคม 2559 ศาลปกครองสูงสุดพิพากษาว่า กรุงเทพมหานครโดยผู้อำนวยการเขตวัฒนา ในฐานะเจ้าพนักงานท้องถิ่นซึ่งเป็นผู้รับมอบอำนาจจากผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร ละเลยต่อหน้าที่ตามกฎหมายที่กำหนดให้ต้องปฏิบัติ กรณีปล่อยให้มีการดัดแปลงอาคารที่พักอาศัยให้กลายเป็นสถานบริการซานติก้าผับ และเมื่อเกิดเหตุเพลิงไหม้จึงทำให้มีผู้บาดเจ็บและเสียชีวิตจำนวนมาก จึงต้องรับผิดทางละเมิดชดใช้ค่าสินไหมทดแทนให้แก่ผู้เสียหาย

ทั้งนี้ ตาม พ.ร.บ.ควบคุมอาคาร 2522 มาตรา 41 ถึง 43 ผู้อำนวยการเขตวัฒนามีอำนาจหน้าที่ตรวจสอบว่ามีการดัดแปลงอาคารหรือมีการใช้อาคารโดยไม่ได้รับอนุญาตหรือไม่ซึ่งอาคารดังกล่าวได้รับอนุญาตให้ก่อสร้างเป็นอาคารตึก (ชั้นลอย) 1 ชั้น จำนวน 1 หลัง เพื่อการพาณิชย์-พักอาศัย พื้นที่ 1,307 ตร.ม. ก่อสร้างเสร็จตั้งแต่ปี 2547 แต่เจ้าของหรือผู้ครอบครองกลับดัดแปลงอาคารเพื่อใช้เป็นสถานบริการ จากผลการตรวจสอบของสมาคมวิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทยในพระบรมราชูปถัมภ์ ร่วมกับสมาคมสถาปนิกสยามในพระบรมราชูปถัมภ์ พบว่าภายในไม่มีการจัดให้มีป้ายบอกทางหนีไฟ ไม่มีระบบตรวจจับความร้อนและควันไฟ ไม่พบระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้ ไม่พบระบบไฟฉุกเฉินในพื้นที่บริการ การใช้วัสดุภายในส่วนใหญ่เป็นวัสดุติดไฟง่ายมีเส้นทางปล่อยตันในพื้นที่ใช้งานมีลูกกรงเหล็กดัดอยู่ตามประตูและหน้าต่างโดยทั่วไป การดัดแปลงอาคารและใช้อาคารดังกล่าว จึงเป็นไปโดยไม่คำนึงถึงความปลอดภัย

อีกทั้งอาคารดังกล่าวอยู่ห่างจากสำนักงานเขตวัฒนาไม่มาก ดังนั้น ผู้อำนวยการเขตย่อมต้องทราบดีว่าอาคารดังกล่าวมีการก่อสร้างผิดไปจากที่ขออนุญาต

ดังนั้น จึงถือว่าความเสียหายของนางเอสเตอร์ และพวกทั้ง 12 คน เป็นผลโดยตรงจากการละเลยการปฏิบัติหน้าที่ดังกล่าวของผู้อำนวยการเขต ในฐานะเจ้าพนักงานท้องถิ่นที่ได้รับมอบอำนาจจากผู้ว่าฯ กทม. จึงต้องรับผิดชดใช้ค่าสินไหมแก่นางเอสเตอร์ และพวก

ศาลปกครองสูงสุดพิพากษาให้กรุงเทพมหานครรับผิดชดใช้ในอัตราร้อยละ 25 ของค่าเสียหายทั้งหมด

โดยให้ชำระแก่ นางเอสเตอร์ เยียน เชน เลาพิกานนท์ มารดานายมาร์ค เลาพิกานนท์ผู้เสียชีวิต 175,000 บาท

นางมุ้ยเกียง ถนอมปัญญารักษ์ มารดา น.ส.วิภาวรรณ ผู้เสียชีวิต 85,000 บาท

นายสนธยา บุญพรม บิดานายเฉลิมชนม์ บุญพรม ผู้เสียชีวิต จำนวน 595,000 บาท

นายศักดิ์สิทธิ์ เทียนทอง บิดา น.ส.วริฉัตร เทียนทอง ผู้เสียชีวิต จำนวน 295,000 บาท

น.ส.มัทริน อยู่โต บุตรสาวนายต่อศักดิ์ อยู่โต ผู้เสียชีวิต จำนวน 160,000 บาท

นางพนิตา โพธิ์ศรี ภรรยานายอาทิตย์เทพ ปฐมานุรักษ์ ผู้เสียชีวิต จำนวน 475,000 บาท

น.ส.ธนัชชา สุนทรชัย ผู้ได้รับบาดเจ็บ จำนวน 239,462.50 บาท ฯลฯ

กทม. เคยมีบทเรียนแล้ว แต่ที่ผ่านมา กวดขัน เอาจริงเอาจัง กับมาตรฐานความปลอดภัยสถานบริการบันเทิงลักษณะนี้แค่ไหน?

ถ้าเกิดเหตุไฟไหม้แบบนี้อีก ท่านคิดว่าจะมีคนตายอีก หรือไม่?

สารส้ม