หลายประเทศเข้าใจว่า ประเทศไทยถอนชื่อกัญชาออกจากบัญชียาเสพติดผิดกฎหมายเพราะเชื่อว่ากัญชามีพิษและฤทธิ์เสพติดไม่ร้ายแรงเหมือนยาเสพติดชนิดอื่นๆ ทั้งยังอนุญาตให้ใช้เพื่อวัตถุประสงค์ด้านการวิจัยและการแพทย์หรือใช้เพื่อประโยชน์ส่วนตัว โดยกำหนด ปริมาณ สถานที่ใช้ อายุผู้ใช้ เป็นต้น

ความเข้าใจดังกล่าว นับว่าถูกต้องเพียงบางส่วนราชกิจจานุเบกษาได้เผยแพร่ประกาศกระทรวงสาธารณสุขเรื่อง รายชื่อยาเสพติด ให้โทษประเภท 5 พ.ศ. 2565 ในส่วนที่เกี่ยวข้องกับกัญชากัญชงมีผลใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 9 มิถุนายน 2565 ที่ผ่านมา มีสาระสำคัญว่า

ทุกส่วนของกัญชา กัญชง ไม่ใช่ยาเสพติดประเภท 5 ยกเว้นสารสกัดที่มีสาร THC เกินร้อยละ 0.2 ยังคงเป็นยาเสพติด การขายสารสกัดที่ได้รับอนุญาตให้สกัดตามกฎหมายว่าด้วยยาเสพติด

กรณียาเสพติดให้โทษตามประกาศ ที่เป็นสารควบคุมคุณภาพในการตรวจวิเคราะห์ และควบคุมคุณภาพของการตรวจสารเสพติดในร่างกาย ซึ่งเป็นเครื่องมือแพทย์ตามกฎหมายว่าด้วย เครื่องมือแพทย์ และต้องใช้ตามวัตถุประสงค์ของเครื่องมือแพทย์นั้น ให้ยกเว้นจากการเป็นยาเสพติดให้โทษ ในประเภท 5

กรณีของการขายเมล็ดพันธุ์และกิ่ง ต้องขอรับอนุญาต ตาม พ.ร.บ. พันธุ์พืช พ.ศ. 2542

สิ่งที่คนให้ความสนใจมาก คงหนีไม่พ้นกัญชาที่จะมีคำถามตามกันมาว่า จะปลูก จะบริโภค จะใช้อย่างไรที่จะถือว่าไม่ผิดกฎหมาย กฎหมายนี้ จะควบคุมเรื่องการปลูก สกัด ผลิตเป็นผลิตภัณฑ์เป็นหลัก ซึ่งรวมถึงการใช้ในเชิงนันทนาการ

การปลูกกัญชา กัญชง เพื่อใช้ประโยชน์ในครัวเรือนสำหรับพื้นที่กรุงเทพมหานคร จะต้องจดแจ้งกับผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร หรือผู้ซึ่งผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร มอบหมาย สำหรับพื้นที่อื่น จะต้องแจ้งต่อนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัด หรือผู้ซึ่งนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดมอบหมาย ทั้งนี้ ผู้ขอจดแจ้งต้องเพาะ ปลูกกัญชา กัญชงตามที่ได้จดแจ้งไว้

สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ยังเปิดให้ลงทะเบียน ผ่าน “แอปพลิเคชั่น ปลูกกัญ” ทั้งระบบปฏิบัติการ iOS และ Android โดยให้จดแจ้ง
วัตถุประสงค์ หลังจากนั้นรับเอกสารจดแจ้งอิเล็กทรอนิกส์ทั้งยังมีสายด่วนกัญชา กัญชง 1556 กด 3

ส่วนผู้ที่ปลูกเพื่อผลิต นำเข้า ส่งออก หรือขาย ต้องได้รับอนุญาตจากเลขาธิการคณะกรรมการอาหารและยา หรือผู้ซึ่งเลขาธิการ อย. มอบหมาย ส่วนการสกัด-แปรรูป ต้องได้รับอนุญาตจาก อย.เช่นกันผู้ใดผลิต นำเข้า ส่งออก ขาย โดยไม่ได้รับใบอนุญาต ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกิน 3 ปี หรือปรับไม่เกิน 300,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

ในอดีตมีร้านขายอาหารหลายร้านที่มีการแอบเอากัญชามาเป็นส่วนหนึ่งของการปรุงอาหาร เช่น ร้านก๋วยเตี๋ยวบางแห่งนำกัญชาใส่ถุงสีขาวเล็กไว้ในหม้อต้มน้ำก๋วยเตี๋ยวทำให้ลูกค้าเป็นจำนวนมากติดใจในรสชาติ และเวียนมาทานไม่ขาดสาย เมื่อกฎหมายคลายล็อกกัญชา กัญชง การจะนำมาใช้ประกอบอาหารต้องปฏิบัติตามกฎหมาย

ส่วนของกัญชา กัญชง และสารสกัดแคนนาบิไดออล (CBD) ที่ใช้เป็นส่วนประกอบของอาหารเพื่อผลิตจำหน่าย ต้องเป็นเฉพาะส่วนของพืชที่กำหนดในประกาศของกระทรวงสาธารณสุข ได้แก่ เมล็ด น้ำมันจากเมล็ด โปรตีนจากเมล็ด ผลิตภัณฑ์อาหารที่ใช้เปลือก ลำต้น เส้นใย กิ่งก้าน รากและใบ ซึ่งไม่มียอดหรือช่อดอกติดมาด้วย และผลิตภัณฑ์อาหารที่มีการใช้ประโยชน์จากสารสกัด CBD โดยที่ผู้ประกอบการสามารถขอขึ้นทะเบียนตำรับอาหารหรือขออนุญาตใช้ฉลากอาหาร เพื่อรับเลขสารบบอาหาร และต้องมีคุณภาพหรือมาตรฐาน เงื่อนไขชนิดอาหาร ปริมาณ THC และ CBD และแสดงคำเตือนเป็นไปตามที่ประกาศกำหนด ทั้งนี้ ผู้ประกอบการที่ประสงค์จะผลิตอาหารเพื่อจำหน่าย ต้องดำเนินการยื่นขอรับเลขสถานที่ผลิตอาหารและเลขสารบบอาหารด้วย

การใช้กัญชา กัญชง เพื่อการนันทนาการหรือเสพเพื่อความบันเทิง ยังเป็นสิ่งที่ต้องห้ามและผิดกฎหมาย

ล่าสุด มีประกาศราชกิจจานุเบกษา เกี่ยวกับการเสพกัญชาที่มีกลิ่นถือเป็นสิ่งที่รบกวน และก่อการความเดือดร้อน นอกจากผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร ชัชชาติ สิทธิพันธุ์ ได้ประกาศให้โรงเรียนในสังกัดกรุงเทพมหานคร เป็นเขตปลอดกัญชา กัญชง และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาประกาศให้โรงเรียนทุกแห่งเป็นเขตปลอดกัญชา กัญชง เช่นกัน

นอกจากนี้ ยังมีประกาศของกระทรวงสาธารณสุขว่า อาหารที่มีส่วนผสมของกัญชา กัญชง และวางจำหน่ายต้องแสดงข้อมูลและเครื่องหมายให้ลูกค้าหรือผู้บริโภคให้ได้ทราบก่อนบริโภค

มีข้อสังเกตว่า แม้จะปลดล็อกกัญชา กัญชง แล้วในบางส่วน แต่กฎหมายที่เกี่ยวข้องโดยตรงคือ ร่างพระราชบัญญัติ กัญชา กัญชง ยังไม่ได้รับการพิจารณาจากสภาผู้แทนราษฎร และวุฒิสภาให้ผ่านทางกฎหมาย

ยังมีประเด็นที่สังคมต้องพิจารณาอีกว่า การบริโภคกัญชา กัญชง ที่มากเกินไป จนมีผลต่อจิตประสาทแก่ผู้ที่ขับขี่ยานพาหนะ ซึ่งอาจเกิดอุบัติเหตุได้
ยังไม่มีกฎหมายควบคุมเหมือนอย่างการดื่มแอลกอฮอล์เกินขนาด ดังที่นักวิชาการหลายท่านตั้งข้อสังเกตไว้

การบริโภคกัญชา กัญชง แม้จะเป็นไปตามที่กฎหมายกำหนด แต่สำหรับผู้ที่ไม่เคยบริโภค อาจเกิดอาหารแพ้ได้อย่างรุนแรง ยังไม่มีมาตรการรองรับ และยังมีประเด็นว่า การเปิดให้บริโภคกัญชา กัญชง แม้จะเป็นไปตามที่กฎหมายกำหนด แต่เป็นการเปิดโอกาสที่ให้เยาวชนและบุคคลทั่วไปอาจใช้ยาเสพติดชนิดอื่นที่รุนแรงขึ้น และมีผลเสียตามมามากขึ้น

กัญชา กัญชง มีผลดีทางด้านเศรษฐกิจ ทำให้คะแนนเสียงของพรรคภูมิใจไทยดีขึ้นอย่างทันตาเห็น แม้ว่าการใช้กัญชา กัญชง ตามกฎหมายจะรีบแบบลุกลี้ลุกลนก็ตาม