กรณีสามีครูจังหวัดราชบุรี ที่เสียชีวิตจากโรคหัวใจ ทั้งที่ครูได้พาสามีเข้าโรงพยาบาลเอกชนในช่วงเช้าเพื่อรับการรักษา แต่แพทย์ผู้ตรวจในขณะนั้น ไม่สนใจและไม่ให้ความสำคัญ จึงไม่ตรวจหัวใจ จนในที่สุดสามีครูได้เสียชีวิตในช่วงตอนเย็นวันเดียวกัน ได้สร้างความสะเทือนใจแก่ครอบครัวครู และบุคคลทั่วไปทั้งประเทศ

สามีของครู มีอายุเพียง 31 ปี มีอาการแน่นหน้าอก และครูสงสัยว่า สามีอาจเป็นโรคหัวใจ จึงพาเข้ารับการรักษาที่โรงพยาบาลเอกชน โดยใช้สิทธิประกันสังคม

ภรรยาซึ่งเป็นญาติผู้ป่วยขอให้แพทย์ตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ (EKG) หากมีค่าใช้จ่ายเพิ่มจากสิทธิประกันสังคม ยินดีจ่ายเพิ่ม แต่แพทย์ผู้ตรวจรักษากลับปฏิเสธ ไม่ให้ความสนใจเกี่ยวกับอาการโรคหัวใจ โดยวินิจฉัยว่าเป็นเพียง “โรคแพนิค” (Panic Disorder) หรือเกิดจากความเครียด พร้อมทั้งใช้คำพูดที่รุนแรงและให้กลับบ้าน

หลังจากกลับมาบ้าน สามีครูเกิดอาการช็อก และเสียชีวิตลงต่อหน้าต่อตาอย่างกะทันหัน ทั้งที่เตรียมจะพาไปหาหมออีกที่หนึ่ง ที่เปิดทำการในเวลาตอนเย็น ผลชันสูตรพลิกศพระบุชัดเจนว่า สาเหตุการเสียชีวิตมาจาก “ภาวะหลอดเลือดหัวใจตีบเฉียบพลัน” ซึ่งเกิดจากเส้นเลือดตีบ 2 เส้น ครูจึงได้โพสต์คลิป เพื่อร้องเรียนขอความเป็นธรรมผ่านโซเชียลมีเดีย จนได้รับความสนใจไปทั่วประเทศ

โรงพยาบาลต้นสังกัดของแพทย์รายนี้ ได้ออกแถลงการณ์แสดงความเสียใจ และมีคำสั่ง “ให้แพทย์ออกจากงานทันที” พร้อมตั้งคณะกรรมการสอบข้อเท็จจริง

สำนักงานประกันสังคม (สปส.) ได้อนุมัติเงินช่วยเหลือ จำนวน 400,000 บาท เพราะเป็นกรณีที่สามีครูซึ่งเป็นผู้ประกันตนได้เสียชีวิตจากการรักษาพยาบาล และกระทรวงยุติธรรมเตรียมอนุมัติเงินเยียวยาเบื้องต้นจำนวน 300,000 บาท ตามพระราชบัญญัติค่าตอบแทนผู้เสียหาย และค่าทดแทนและค่าใช้จ่ายแก่จำเลยในคดีอาญาพ.ศ. 2544 และฉบับแก้ไขเพิ่มเติมคือ “(ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2559 ซึ่งเป็นสิทธิการเยียวยาเบื้องต้นจากภาครัฐ โดยไม่ต้องฟ้องร้องจากผู้เสียหาย

กรณีที่สามีครูเสียชีวิตนี้ ครูซึ่งเป็นผู้เสียหาย จากการรักษาพยาบาลหรือการวินิจฉัยโรคที่ผิดพลาด มีสิทธิดำเนินการทางกฎหมายได้หลายประการคือ ร้องเรียนต่อแพทยสภา ตามพระราชบัญญัติวิชาชีพเวชกรรม พ.ศ. 2525 เพื่อให้ตรวจสอบว่าแพทย์ผู้รักษาทำผิดข้อบังคับจรรยาบรรณวิชาชีพหรือไม่ หากพบว่ามีความผิดจริง แพทยสภาสามารถลงโทษได้ตั้งแต่ ตักเตือน, ภาคทัณฑ์, พักใช้ใบอนุญาต, หรือเพิกถอนใบอนุญาตประกอบวิชาชีพ

แพทยสภาจะดำเนินการสอบสวน โดยเรียกผู้กล่าวหาซึ่งเป็นฝ่ายผู้เสียหายมาสอบ และจะเรียกฝ่ายผู้ถูกกล่าวหาซึ่งเป็นแพทย์มาสอบ จากนั้นจึงจะพิจารณามีมติร้องเรียนต่อสำนักงานประกันสังคม (สปส.) กรณีใช้สิทธิประกันสังคม หากโรงพยาบาลคู่สัญญาไม่ได้มาตรฐาน สปส.มีอำนาจลงโทษทางปกครอง เช่น ลดระดับ หรือตัดศักยภาพการรับผู้ประกันตนของโรงพยาบาลนั้นๆ ฟ้องร้องเรียกค่าเสียหาย ทางแพ่ง และดำเนินคดีอาญา ซึ่งมีโทษจำคุกและปรับ ต่อแพทย์คู่กรณี

ในคดีแพ่ง ผู้เสียหายมีสิทธิฟ้องร้องเพื่อเรียกค่าสินไหมทดแทน ได้แก่ เงินเยียวยา ค่าขาดไร้อุปการะค่าทำศพได้ 2 ฐานความผิด โดยฟ้องฐานละเมิด ที่ประมาทเลินเล่อ เป็นเหตุให้เสียชีวิต และโรงพยาบาลเอกชนซึ่งเป็นนายจ้างต้องร่วมรับผิดกับนายแพทย์ผู้เป็นลูกจ้าง ซึ่งมีสิทธิฟ้องตามพระราชบัญญัติคุ้มครองผู้บริโภค พ.ศ. 2522 เนื่องจากโรงพยาบาลเอกชน ถือเป็นผู้ให้บริการแก่ผู้บริโภค และ ผู้เสียหายซึ่งเป็นผู้ฟ้องคดี จะได้รับยกเว้นค่าธรรมเนียมศาล และภาระการพิสูจน์จะตกอยู่กับแพทย์และโรงพยาบาลเอกชน นอกจากนี้ผู้เสียหายมีสิทธิให้กรรมการบริษัทของโรงพยาบาลเอกชน รับผิดเป็นการส่วนตัวหากพิสูจน์ได้ว่า เป็นการประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรง รวมทั้งขอรับค่าเสียหายในเชิงปรับ (Punitive Damages) ที่เป็นค่าเสียหายสูงกว่าค่าเสียหายทั่วไป เพราะเป็นค่าเสียหายในเชิงลงโทษ

ในคดีอาญา ดำเนินคดีกับแพทย์ในข้อหา กระทำโดยประมาทเป็นเหตุให้ผู้อื่นถึงแก่ความตาย มีโทษจำคุกไม่เกิน 10 ปี และปรับไม่เกิน 20,000 บาท

ในการรักษาพยาบาล การรับฟังคนไข้ถือเป็นหัวใจและกระบวนการที่สำคัญที่สุดขั้นตอนหนึ่งในการตรวจวินิจฉัยโรคของแพทย์  เพราะสามารถนำไปสู่การวินิจฉัยโรคที่ถูกต้องได้สูงถึง 70-80%  จาก “การซักประวัติและการฟังคนไข้เล่าอาการ”  

ปัจจุบัน ยุคสมัยเปลี่ยนไป ผู้ป่วยและญาติผู้ป่วยมีโอกาสเข้าถึงข้อมูลเกี่ยวกับโรคภัยไข้เจ็บ ได้ง่ายและมากกว่าสมัยก่อน ไม่ว่าจะจากอินเทอร์เน็ต ปัญญาประดิษฐ์ (AI) เมื่อผู้ป่วยหรือญาติผู้ป่วยแสดงความคิดเห็น แพทย์ควรเปิดใจกว้างรับฟังโดยปราศจากอคติ หรือทิฏฐิ และให้ความร่วมมือด้วยดี ตลอดจนให้ความร่วมมือในทางที่ถูกที่ควร

การมีทิฏฐิ โดยไม่รับฟังความคิดเห็น กับหนึ่งชีวิตที่เสียไป ไม่มีสิ่งใดมาทดแทนชีวิตได้

ดร.รุจิระ บุนนาค

กรรมการผู้จัดการ

Marut Bunnag International Law Office

[email protected]

Twitter : @RujiraBunnag