การแข่งขันกีฬาซีเกมส์ ครั้งที่ 32 นี้ หรือซีเกมส์ 2023 ซึ่งมีกำหนดจะจัดขึ้นระหว่างวันที่ 5-17 พฤษภาคม 2566 โดยมีประเทศกัมพูชาเป็นประเทศเจ้าภาพ มีคำขวัญว่า เขียนเป็นภาษากัมพูชา อ่านสำเนียงไทยประมาณว่า “กีฬาสากลสันติภาพ” คู่กับคำภาษาอังกฤษ คำว่า “sport live in peace”

เกิดกระแสดราม่ารุนแรงที่สหพันธ์มวยไทยนานาชาติ (อิฟมา) มองท่าทีคณะกรรมการจัดการแข่งขันกีฬาซีเกมส์ของประเทศกัมพูชา (CAMSOC) ว่าพยายามที่จะโยง “มวยไทย” กับ “กุนขแมร์” หรือ “กุนเขมร” เพราะใช้ชื่อกีฬาทางการของการแข่งขันว่า “กุนเขมร (มวย)” จนต้องส่งคำแจ้งเตือนไปยังสมาคมกีฬามวยไทยแห่งชาติในแต่ละประเทศ ไม่ให้ส่งทีมเข้าร่วมแข่งขันกุนเขมร (คว่ำบาตรประเทศเจ้าภาพซีเกมส์ฯ)

มิฉะนั้นสมาคมในประเทศนั้นจะถูกสั่งห้ามไม่ให้เข้าร่วมแข่งขันในเอเชียนอินดอร์และมาร์เชียลอาตส์เกมส์, การแข่งขันชิงแชมป์มวยไทยของอิฟมา และกิจกรรมอื่นๆ ที่อิฟมารับรองที่กำลังมีแผนการจะจัดขึ้น

นอกจากนี้ประเทศเจ้าภาพยังแสดงพฤติกรรมโยงนักมวยยอดฝีมือดังๆ ของไทยว่าเป็นคนสัญชาติตนอีกด้วย เช่น เผยแพร่ภาพ BOKATOR ที่ลิขสิทธิ์เป็นของคนไทย ภาพถ่ายต้นฉบับ นักมวยไทยสองคน แสดงท่าต่อสู้กันด้วยแม่ไม้มวยไทย “ท่าพระรามเดินดง”  กลางทุ่งหญ้า ขนาบข้างด้วยช้างสองเชือก ภาพถูกนำมาแก้ไขโดยใส่ชื่อเป็นภาษาอังกฤษตัวสีแดงด้านบนของภาพคำว่า  “โบกาตอร์” ซึ่งหมายถึงนักมวยในศิลปะของเขมรเผยแพร่แชร์กันในโลกสื่อออนไลน์โซเชียลทั้งในและนอกประเทศ

กรณีดังกล่าวประเทศไทยจับผิดในเรื่องนี้ได้ เพราะภาพนักมวยที่ปรากฏเป็นนักมวยไทย ชื่อ ภานุพงศ์ ตั้นจัด อดีตนักมวยไทยอาชีพ อดีตนักมวยไทยสมัครเล่นทีมชาติไทย ครูมวยไทยที่ผ่านการอบรมครูมวยไทย ของสำนักงานคณะกรรมการกีฬาแห่งประเทศไทย

ภาพ BOKATOR ที่กัมพูชานำไปแอบอ้าง เป็นภาพที่ภานุพงศ์ ตั้นจัด ถ่ายกับน้องชาย ที่ปางช้างในประเทศไทย

รวมทั้งกรณีที่แอบอ้างเหมารวมว่า บัวขาว ยอดนักมวยไทยที่ชื่อ ร้อยโทสมบัติ บัญชาเมฆ หรือ บัวขาว บัญชาเมฆ เป็นคนเชื้อสายกัมพูชา เพียงเพราะพูดภาษากัมพูชาได้บ้าง เนื่องจากบ้านเดิมอยู่ใกล้ชายแดนกัมพูชา บัวขาว ยืนยันว่า เป็นคนไทยไม่มีเชื้อสายกัมพูชา

ภาพ BOKATOR ที่ลิขสิทธิ์เป็นของคนไทย กัมพูชากลับนำมาเผยแพร่และดัดแปลงโดยไม่ขออนุญาตเจ้าของภาพ ซึ่งเป็นเจ้าของลิขสิทธิ์ ถือว่าเป็นการละเมิดลิขสิทธิ์ระหว่างประเทศ ซึ่งเป็นการกระทำที่ผิดกฎหมายต่อความคุ้มครองทรัพย์สินทางปัญญา

ประเทศกัมพูชาเป็นภาคีสมาชิกของข้อตกลงระหว่างประเทศว่า สิทธิในทรัพย์สินทางปัญญาที่เกี่ยวข้องกับการค้า หรือ “ข้อตกลงทริปส์” (the Trade-Related Aspects of Intellectual Property Rights (TRIPS) ถึงแม้จะไม่ได้เป็นภาคีสมาชิกของสนธิสัญญาระหว่างประเทศ อนุสัญญาเบิร์นเพื่อการคุ้มครองงานวรรณกรรมและศิลปะ (Berne Convention for the Protection of Literary and Artistic Works)  ก็ตามที แต่ก็ยังคงต้องผูกพันตามข้อตกลงหลักๆ ที่เกี่ยวกับการคุ้มครองลิขสิทธิ์ที่ระบุไว้ในบริบทของข้อตกลงทริปส์โดยปริยาย

ด้วยเหตุนี้เอง ประเทศกัมพูชาจึงตรากฎหมายภายในประเทศว่าด้วยการคุ้มครองลิขสิทธิ์และสิทธิข้างเคียงในปี 2564 (Law on Copyright and Related Rights-2003) ที่มีเนื้อหาบริบทคุ้มครองลิขสิทธิ์ของผู้เป็นเจ้าของลิขสิทธิ์ในงานสร้างสรรค์ครบทุกประเภทในระดับสากลไม่ว่าจะเป็นสาขาวรรณกรรม วิทยาศาสตร์ ศิลปะ สื่อเสียง ดนตรีหรือภาพยนตร์ โดยกฎหมายครอบคลุมรายการงานที่มีลิขสิทธิ์กว้างๆ ถึง 30 ประเภท นอกจากนี้ยังมีกฎหมายลำดับรองที่กำหนดขึ้นโดยกระทรวงวัฒนธรรมและศิลปะ ออกมารองรับการคุ้มครองลิขสิทธิ์ในทางปฏิบัติแยกย่อยลงไปอีก อันได้แก่ ประกาศว่าด้วยการหยุดการละเมิดลิขสิทธิ์และสิทธิที่เกี่ยวข้องทั้งหมดฉุกเฉิน ปี 2546 (Declaration on Immediately Stop All Infringement of Copyrights and Related Rights–2003) ประกาศว่าด้วยการจัดตั้งองค์กรบริหารจัดการเก็บค่าลิขสิทธิ์ปี 2559 (Declaration on Collective Management Organization-2016) ประกาศว่าด้วยการกระทำอันถือเป็นการละเมิดลิขสิทธิ์ ปี 2559 (Notification Regarding Copyright Infringement-2016) และรวมถึง กฎหมายว่าด้วยการเข้าเป็นภาคีของราชอาณาจักรกัมพูชาในอนุสัญญาเบิร์นเพื่อการคุ้มครองงานวรรณกรรมและศิลปะ พ.ศ. 2563 (Law on the Accession of the Kingdom of Cambodia to be a Party to the Berne Convention for the Protection of Literary and Artistic Works-2020) กฎหมายภาคยานุวัติ การเพื่อรองรับประเทศกัมพูชาเข้าเป็นภาคีสมาชิกสนธิสัญญาระหว่างประเทศ อนุสัญญาเบิร์นเพื่อการคุ้มครองงานวรรณกรรมและศิลปะ อันเป็นฉบับล่าสุดอีก

มวยไทย กุนขแมร์ หรือ กุนเขมร ซึ่งเป็นมวยเขมรอาจมีลักษณะบางอย่างที่คล้ายกันอยู่บ้าง เพราะทั้งสองประเทศ อยู่ใกล้กันและอยู่ในภูมิภาคเดียวกัน แต่มวยไทยได้เผยแพร่สืบต่อ จนมีเอกลักษณ์เป็นของตนเอง

การที่กัมพูชาแอบอ้างว่า รูปนักมวย ซึ่งเป็นลิขสิทธิ์ของคนไทย ตลอดจนแอบอ้างนักมวยไทยว่าเป็น ชาวกัมพูชาเพื่อที่จะเหมารวมว่า มวยไทยเป็นส่วนหนึ่งของวัฒนธรรมของกัมพูชา ถือว่าเป็นเรื่องที่ไม่ถูกต้อง และไม่สมควรทำเป็นอย่างยิ่ง

การที่คณะกรรมการจัดการแข่งขันซีเกมส์ฯปฏิบัติแบบนี้ อาจทำให้แฟนกีฬาชาวไทยที่ตั้งใจจะเข้าไปท่องเที่ยวในประเทศเจ้าภาพกัมพูชาเพื่อเข้าไปเชียร์กีฬาซีเกมส์ งดการเดินทางเข้าไปท่องเที่ยวแล้ว ยังสร้างความเสียหายทางเศรษฐกิจในประเทศของเจ้าภาพจากความไม่มั่นใจในมาตรการบังคับใช้คุ้มครองสิทธ์ิในทรัพย์สินทางปัญญาและลิขสิทธิ์ในประเทศกัมพูชา ที่ไม่อาจคุ้มครองลิขสิทธิ์ของงานสร้างสรรค์นักลงทุนได้ทั้งที่มีกฎหมายภายในบังคับใช้ในการคุ้มครองลิขสิทธิ์อย่างชัดเจน

หากจะให้ดีหลังพ้นกีฬาซีเกมส์ฯ เรามาร่วมกันชวนสหพันธ์มวยไทยนานาชาติ (อิฟมา) ให้จัดศึกกำปั้นมวยไทยคาดเชือกปะทะกับกุนขแมร์

รายได้จากการชกมวยจะเข้าทั้งสองประเทศ เป็นประโยชน์ร่วมกัน ไทย-กัมพูชา บ้านพี่เมืองน้องกัน“บองสรันโอน”