“...ไม่อยากให้ uncle (อา) ไปฟังคนที่เป็นฝั่งตรงข้ามกับเรา ..อย่างพวกแม่ทัพภาคสอง เป็นคนของฝั่งตรงข้ามหมดเลย....เพราะตอนนี้ทางนั้นเขาอยากจะดูเท่.... จริงๆ แล้วถ้าท่านอยากได้อะไรก็ให้ท่านบอกมาได้เลยค่ะ เดี๋ยวจะจัดการให้...”

เป็นถ้อยคำบางตอนของบทสนทนาทางโทรศัพท์ เพื่อยุติข้อขัดแย้งด้านดินแดนระหว่างไทย-กัมพูชา ของผู้นำรัฐบาลไทยกับกัมพูชา ซึ่งผู้นำสูงสุดของรัฐบาลฝ่ายบริหารของประเทศไทยเจรจากับผู้นำของฝ่ายกัมพูชา ผ่านล่ามแปล ในประเด็นปัญหาข้อขัดแย้งระหว่างประเทศ

ฮุนเซน ผู้นำกัมพูชาตัวจริงเนื่องจากเป็นบิดาของ ฮุน มาเนตนายกรัฐมนตรีกัมพูชา ได้ถูกตั้งข้อสังเกตว่า เป็นผู้นำคลิปสนทนาเผยแพร่สู่สาธารณชน ต่อมาได้ปฏิเสธว่า การอัดคลิปสนทนา และเผยแพร่สู่สาธารณชน เป็นการกระทำของเจ้าหน้าที่กัมพูชาคนหนึ่ง ที่ไม่พอใจกรณีที่นายกรัฐมนตรีของไทย กล่าวหาว่า ผู้นำกัมพูชาไม่เป็นมืออาชีพ

การดักฟังทางโทรศัพท์ ลักลอบอัดเสียง นำไปเปิดเผยหรือเผยแพร่ มีความผิดตามกฎหมายไทย ตามประกาศคณะปฏิรูปการปกครองในระบอบประชาธิปไตย อันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข ฉบับที่ 21 เรื่อง ห้ามการดักฟังทางโทรศัพท์หรือเครื่องมือสื่อสารใด ซึ่งประกาศ ณ วันที่ 24 กันยายน 2549 โดย พลเอก สนธิ บุญยรัตกลิน หัวหน้าคณะปฏิรูปการปกครองฯ

กฎหมายดังกล่าว กำหนดโทษไว้ในกรณีที่ ผู้ใดดักฟัง ใช้ประโยชน์ หรือเปิดเผยข้อความที่ติดต่อทางโทรศัพท์หรือเครื่องมือสื่อสารใด โดยไม่มีอำนาจโดยชอบด้วยกฎหมาย จำคุกไม่เกิน 5 ปี หรือปรับไม่เกิน100,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

ผู้ที่ได้รับรู้ข้อความจากการกระทำความผิดดังกล่าว ใช้ประโยชน์หรือเปิดเผยข้อความนั้นกับคนอื่น โดยไม่มีอำนาจโดยชอบด้วยกฎหมาย มีโทษเช่นเดียวกัน

ผู้ใช้ให้ผู้อื่นกระทำความผิดดังกล่าวข้างต้น โทษจำคุก 10 ปี หรือปรับไม่เกิน 200,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

แม้ว่า ผู้ที่กระทำความผิดไม่ได้อยู่ในประเทศไทยแต่การเผยแพร่ได้เกิดขึ้นในประเทศประเทศไทยแล้ว ถือว่า ต้องรับผิดตามกฎหมายไทย หากผู้ที่กระทำความผิดเข้ามาในราชอาณาจักรไทย จะต้องถูกดำเนินคดีตามกฎหมาย

ตามกฎหมายไทย ให้สิทธิเจ้าหน้าที่ของรัฐในการดักฟังทางโทรศัพท์ เพื่อให้ได้มาซึ่งข้อมูลข่าวสาร ในการปฏิบัติหน้าที่ทางราชการ และในการป้องกันและปราบปราม เช่น พระราชบัญญัติข่าวกรองแห่งชาติ พ.ศ. 2538, พระราชบัญญัติกฎอัยการศึกพ.ศ. 2547, พระราชบัญญัติป้องกันและปราบปรามยาเสพติดพ.ศ. 2519, พระราชบัญญัติป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน พ.ศ. 2542, พระราชบัญญัติป้องกันและปราบปรามการค้ามนุษย์ พ.ศ. 2551, พระราชบัญญัติการสอบสวนคดีพิเศษ พ.ศ. 2547,พระราชบัญญัติป้องกันและปราบปรามการมีส่วนร่วมในองค์กรอาชญากรรมข้ามชาติ พ.ศ. 2556

กฎหมายไทยที่อนุญาตให้เจ้าหน้าที่ของรัฐดักฟังการสนทนาทางโทรศัพท์ได้ มีเจตนารมณ์ให้สิทธิ และความสะดวกแก่เจ้าหน้าที่ของรัฐ ในการปฏิบัติหน้าที่ตามกฎหมาย เพื่อประโยชน์ส่วนรวม และประโยชน์ของประเทศชาติ

คลิปสนทนาทางโทรศัพท์ อุ๊งอิ๊งค์-ฮุนเซน ไม่ได้เป็นประเด็นในเรื่องของการแอบบันทึกเสียง สนทนาทางโทรศัพท์ และนำมาเผยแพร่โดยมิชอบ แต่เพียงอย่างเดียว

ประเด็นสำคัญอยู่ตรงที่ว่า ผู้นำของประเทศไทยซึ่งเป็นนายกรัฐมนตรี น่าจะมีวุฒิภาวะในการเป็นผู้นำประเทศมากกว่านี้ ไม่ว่าในกรณีใดก็ตาม ต้องไม่ด้อยค่าทหารที่กำลังปฏิบัติหน้าที่รักษาอาณาเขตของประเทศชาติ และต้องไม่แสดงท่าทีอ่อนน้อมหรือยอมรับจนเสื่อมเสียศักดิ์ศรีของประเทศ

คลิปเสียงสนทนาโทรศัพท์หลุดนี้ เรียกได้ว่า พรรษาทางการเมืองแตกต่างกันมาก หรือที่ชาวบ้านเรียกกันว่า กระดูก (ทางการเมือง) คนละเบอร์กัน

ดร.รุจิระ บุนนาค