กฎหมายแรงงานใหม่ คุ้มครองการคลอดบุตรคือพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน (ฉบับที่ 9) พ.ศ. 2568 ฉบับใหม่ มีผลบังคับอย่างเป็นทางการนับแต่ 7 ธันวาคม 2568

กฎหมายใหม่นี้ มีเจตนารมณ์มุ่งคุ้มครองสิทธิของลูกจ้างเพิ่มเติม ในประเด็นให้สิทธิลูกจ้างหญิงในการลาคลอดเพิ่มขึ้นคู่สมรสมีสิทธิลาช่วยคลอด และคุ้มครองรวมถึงลูกจ้างจ้างเหมาบริการในหน่วยงานรัฐ ให้ได้รับสิทธิประโยชน์เทียบเท่าลูกจ้างทั่วไป

กฎหมายใหม่นี้  ให้สิทธิที่สำคัญ 4 ประการคือ

ประการแรก เพิ่มวันลาคลอด จาก 98 วันเป็น 120 วัน นายจ้างจ่ายค่าจ้างในระหว่างลาคลอดเท่ากับค่าจ้างในวันทำงาน 60 วัน

ประการที่สอง เพิ่มสิทธิในการลาอีก 15 วัน ในกรณีบุตรที่คลอด เจ็บป่วย พิการ หรือมีความผิดปกติ โดยได้รับค่าจ้างร้อยละ 50

ประการที่สาม ให้สิทธิคู่สมรสลาช่วยภรรยาคลอดบุตร 15 วันได้รับค่าจ้างร้อยละ 50

ประการที่สี่ คุ้มครองลูกจ้างจ้างเหมาบริการในหน่วยงานรัฐ ให้ได้รับสิทธิเทียบเท่าลูกจ้างทั่วไป ทั้งค่าแรง วันหยุด และสิทธิการลา

สิทธิของลูกจ้างตามกฎหมายแรงงานใหม่นี้ ถือว่าเป็นเรื่องที่ดี ที่ขยายความคุ้มครองให้แก่ลูกจ้าง อย่างที่ไม่เคยมีมาก่อน

อย่างไรก็ตาม มีข้อสังเกตว่าตามกฎหมายแรงงานที่แก้ไขใหม่นี้ สิทธิคู่สมรสในการลาช่วยภรรยาคลอด 15 วันจะให้สิทธิเฉพาะสามีภรรยาที่จดทะเบียนสมรสตามกฎหมายแต่เพียงอย่างเดียวหรือรวมไปถึงชายหญิงที่อยู่กันฉันสามีภรรยาโดยไม่ได้จดทะเบียนสมรส ซึ่งในปัจจุบันปรากฏอยู่มากมาย แต่กฎหมายไม่ได้กำหนดไว้ให้ชัดเจน

นอกจากนี้ สิทธิตามกฎหมายแรงงานใหม่ อาจก่อให้เกิด ปัญหาแก่หญิงบางคนที่จะสมัครงานใหม่ นายจ้าง (ไม่ดี) บางคน อาจมีความรู้สึกว่า ยังไม่อยากรับเข้าทำงาน เพราะเกรงว่า หญิงที่มาสมัครงานนี้อาจมีโอกาสแต่งงาน มีบุตร และใช้สิทธิลางาน ซึ่งนายจ้างจะต้องอนุญาตให้หยุดเป็นเวลานานและจ่ายค่าจ้าง

เหตุผลที่นายจ้าง (ไม่ดี) ไม่รับหญิงบางคนที่มาสมัครงาน จะไม่ปรากฏเป็นลายลักษณ์อักษร เพราะเกรงว่า ผิดกฎหมายแรงงาน แต่จะอ้างเหตุความไม่เหมาะสมอย่างอื่น ซึ่งจะพิสูจน์ได้ยากว่า เป็นการกระทำผิดต่อกฎหมายแรงงานใหม่

ในส่วนของนายจ้างเอง อาจต้องมีการเตรียมการอยู่บ้างตามสมควร เช่น ฝึกให้ลูกจ้างทำงานแทนกันได้ ในกรณีที่ลูกจ้างลา โดยเฉพาะลาเกี่ยวกับการคลอด เพื่อไม่ให้งานสะดุดหรือเกิดปัญหา

นายจ้างอาจใช้วิธีจ้างงานจากบริษัท หรือบุคคลอื่น นอกบริษัทเพื่อทำงานชั่วคราวแทนในระหว่างที่ลูกจ้างประจำลาคลอด เป็นต้น

กฎหมายแรงงานใหม่เกี่ยวกับสิทธิการลาคลอด โดยภาพรวมแล้วถือว่าเป็นเรื่องที่ดี แต่ทั้งนายจ้างและลูกจ้างต้องใช้เวลา ปรับตัวกันทั้งสองฝ่ายเพื่อทำงานร่วมกัน

ดร.รุจิระ บุนนาค

กรรมการผู้จัดการ

Marut Bunnag International Law Office

[email protected]

Twitter : @RujiraBunnag