ผลการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร เมื่อวันอาทิตย์ที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569 ที่ผ่านมา ได้พลิกผลสำรวจ หรือโพลหลายสำนักในตอนแรกที่แสดงผลว่า พรรคประชาชนจะได้รับเลือกตั้งโดยมีจำนวน สส. มากที่สุด แต่ผลสุดท้ายกลับกลายเป็นพรรคภูมิใจไทยมีจำนวน สส. มากเป็นอันดับหนึ่ง

หนึ่งในแนวทางการหาเสียงของพรรคประชาชน ที่ได้รับความสนใจและได้ผลดี คือ การเปิดเผยข้อเท็จจริงเกี่ยวกับสำนักงานประกันสังคม ที่คนจำนวนมากเป็นผู้ประกันตน เพราะเป็นลูกจ้างหรือพนักงานบริษัท

ข้อเท็จจริงที่ถูกเปิดเผย หรือถูกขุดคุ้ยออกมา ได้สร้างความประหลาดใจ ระคนตกใจ ให้แก่สาธารณชน เพราะไม่เคยทราบข้อเท็จจริงเกี่ยวกับเรื่องที่เปิดเผยมาก่อน เช่น

สำนักงานประกันสังคม (สปส.) ได้ใช้เงินกองทุนประกันสังคมซื้ออาคารสกายไนน์ เซ็นเตอร์ (SKYY 9 Centre) ย่านพระราม 9ในปี 2565 ด้วยมูลค่าประมาณ6,900 - 7,000 ล้านบาทผ่านกองทรัสต์ (PE Trust) ซึ่งผลการตรวจสอบพบว่า เป็นราคาสูงกว่าราคาประเมินจริงเกือบ 2 เท่า ราคาประเมินเพียง 3,000 - 3,800 ล้านบาท ส่งผลให้เกิดข้อพิรุธเรื่องความคุ้มค่าการเอื้อประโยชน์พวกพ้อง และความโปร่งใส โดยผู้ครอบครองกรรมสิทธิ์ก่อนที่ สปส. จะซื้อ เกี่ยวข้องกับบุตรของนักการเมืองระดับสูง  

ผู้บริหาร สปส. ได้ชี้แจงว่า การซื้ออาคารดังกล่าวเป็นการลงทุนผ่านกองทรัสต์และประเมินว่า จะได้ผลตอบแทนสูงกว่าพันธบัตรรัฐบาลในระยะยาวถึง 8 เท่า ซึ่งเป็นการประเมินผลตอบแทนที่เกินจริง ในขณะที่ปัจจุบันไม่ได้มีผู้เช่าเต็มพื้นที่อาคารดังกล่าว

การจ้างตัดชุดฟอร์ม หรือชุดสูท ในปี 2569 ให้เจ้าหน้าที่ สปส.จำนวน 7,000 คน งบประมาณ 35 ล้านบาทราคา 5,000 บาท ต่อชุด ซึ่งรวมเสื้อสูท เสื้อเชิ้ต และกางเกง/กระโปรง ทั้งที่มีข้อสงสัยว่า ทำไมต้องตัดชุดให้เจ้าหน้าที่ สปส. ในขณะที่เจ้าหน้าที่หน่วยงานราชการอื่น ไม่ได้รับชุดในลักษณะเช่นนี้

ที่น่าประหลาดใจยิ่งกว่านั้น คือ ก่อนหน้านี้ได้มีการจ้างตัดชุดฟอร์มหรือสูทให้เจ้าหน้าที่ สปส. มาแล้วถึง 3 ครั้ง ซึ่งรวมทั้งหมดแล้วในรอบ 14 ปี ได้มีการจัดจ้างตัดชุด 4 ครั้ง เป็นเงินรวมกว่า 152 ล้านบาท

การใช้เงินกองทุนประกันสังคม จำนวน 12 ล้านบาทปรับปรุงโรงอาหารในพื้นที่กระทรวงแรงงาน โดยให้เหตุผลว่า เพื่อประโยชน์แก่เจ้าหน้าที่ สปส. และประชาชนผู้ติดต่องาน สปส. รวมถึงข้าราชการกระทรวงแรงงานและประชาชนทั่วไป แต่มีข้อสงสัยว่า การดำเนินการนี้ควรใช้งบประมาณแผ่นดินจากส่วนอื่น และตามข้อเท็จจริงปัจจุบัน ไม่ว่าจะเป็น พัดลม หรือโทรทัศน์ขนาดใหญ่ ที่ใช้เงินกองทุน สปส. จัดซื้อในโรงอาหาร ไม่กล้าเปิดใช้งานเพราะเกรงจะมีปัญหาว่า การใช้ไฟฟ้าจากสถานที่ราชการจะผิดกฎหมายหรือไม่ ?

ค่าจ้างบริษัทเอกชนในการบริหารจัดการศูนย์สายด่วนคอลเซ็นเตอร์ เดือนละ 13 ล้านบาท เป็นเวลา3 ปี ซึ่งถูกตั้งข้อสังเกตว่า เป็นความจริงหรือไม่ ? และสูงเกินไปหรือไม่ ?

ค่าจ้างที่ปรึกษาการลงทุน เดือนละ 145,000 - 200,000 บาท เป็นความจริงหรือไม่ ? และสูงเกินไปหรือไม่ ?

เงินกองทุนประกันสังคม เป็นเงินสมทบที่เรียกเก็บจากผู้ประกันตน ซึ่งส่วนใหญ่เป็นลูกจ้าง นายจ้างและรัฐบาล

เดิมผู้ประกันตน ที่เป็นลูกจ้าง ถูกหัก 5% ของเงินเดือนฐานสูงสุด 15,000 บาท คือ จ่ายสูงสุด 750 บาทต่อเดือน ตั้งแต่ 1 มกราคม 2569 ปรับขึ้นเพดานค่าจ้างสูงสุดเป็น 17,500 บาทเมื่อถูกหัก 5% จึงเป็นจ่ายสูงสุด 875 บาทต่อเดือน

ผู้ประกันตนภาคสมัครใจ จ่ายในอัตราคงที่ 432 บาทต่อเดือน คำนวณจากฐานเงินเดือน 4,800 บาท และผู้ประกันตนอาชีพอิสระ สามารถเลือกจ่าย 70 บาท,100 บาท และ 300 บาทต่อเดือน

กองทุนประกันสังคม มียอดเงินลงทุนสะสม 2.9 ล้านล้านบาท ได้รับผลตอบแทนจากการลงทุน 80,000 ล้านบาท หรือในอัตราประมาณ 6.1%

ปัญหาจึงมีว่า กองทุนประกันสังคมมีเงินเป็นจำนวนมากมาย แล้วผู้มีอำนาจบริหารกองทุน ได้ใช้จ่ายเงินเพื่อประโยชน์แก่ผู้ประกันตนให้คุ้มค่าเงินอย่างเหมาะสมหรือไม่? มีผู้ตั้งข้อสังเกตและข้อสงสัยว่า คุณภาพในการรักษาพยาบาลของผู้ประกันตนในบางกรณี ยังต่ำกว่ามาตรฐานของผู้ใช้บัตรทองเสียอีก จริงหรือไม่ ?

ผู้มีอำนาจบริหารกองทุนประกันสังคมบางคนได้พยายามอธิบายว่า เงินกองทุนประกันสังคมมาจาก 3 ส่วน คือ ผู้ประกันตน นายจ้าง และรัฐบาล โดยพยายามสื่อให้เข้าใจว่า ไม่ได้มาจากผู้ประกันตนแต่เพียงฝ่ายเดียว จึงน่าจะนำเงินกองทุนไปใช้ในเรื่องอื่นๆ ได้ นอกเหนือจากเพื่อประโยชน์ผู้ประกันตนซึ่งส่วนใหญ่เป็นลูกจ้าง

แต่ตามความเป็นจริงแล้ว แม้เงินกองทุนประกันสังคมจะมาจากหลายส่วน แต่วัตถุประสงค์หลักที่สำคัญ คือเพื่อประโยชน์ผู้ประกันตนซึ่งส่วนใหญ่เป็นลูกจ้างนั่นเอง

ดังนั้นการที่ผู้มีอำนาจบริหารกองทุน มีมุมมองและวิสัยทัศน์เช่นนั้น จึงไม่ใช่ประโยชน์แก่ผู้ประกันตน ซึ่งส่วนใหญ่เป็นลูกจ้างอย่างแท้จริง ทั้งที่เงินกองทุนประกันสังคมมีอยู่มากมายถึง 2.9 ล้านล้านบาท ทำไมจึงไม่นำมาจัดสรรให้เกิดประโยชน์อย่างเหมาะสมและคุ้มค่าแก่ผู้ประกันตน ซึ่งส่วนใหญ่เป็นลูกจ้าง

การที่พรรคประชาชนเป็นผู้เริ่มเปิดประเด็น ขุดคุ้ยเกี่ยวกับข้อเท็จจริงในสำนักงานประกันสังคม ถือเป็นเรื่องดี

แม้พรรคประชาชนจะไม่ได้มีโอกาสเป็นรัฐบาลก็ตาม แต่อาจเหมาะสมที่จะเป็นฝ่ายค้านมากกว่า เพื่อขุดคุ้ยและเปิดโปงเรื่อง สปส. ต่อไป

ดร.รุจิระ บุนนาค

กรรมการผู้จัดการ

Marut Bunnag International Law Office

rujira_bunnag@yahoo.com

Twitter : @RujiraBunnag