ถ้าจำไม่ผิด ผมได้ยินคำว่า Meet the Press ครั้งแรกราวๆปี 2514

ตอนนั้นมีรายการพิเศษที่รัฐบาลเปิดโอกาสให้สื่อมวลชนสัมภาษณ์ซักถาม และออกอากาศทางสถานีโทรทัศน์ (น่าจะเป็นช่อง 4 บางขุนพรหม) จอมพลถนอม กิตติขจร นายกรัฐมนตรีขณะนั้นไม่ได้มาเองส่ง คุณพจน์ สารสิน รองนายกฯมาแทน ตัวแทนสื่อมวลชนก็เป็น ม.ร.ว.คึกฤทธิ์ ปราโมช แค่เห็นชื่อก็ชวนสยดสยองสำหรับผู้ถูกสัมภาษณ์แล้ว

ประเด็นที่พูดคุยกันก็เป็นเศรษฐกิจและประชาธิปไตยผมนั่งดูอยู่ รู้เรื่องบ้าง ไม่รู้เรื่องบ้าง ตามระดับสติปัญญา แต่ปรากฏว่า หนังสือพิมพ์อีกวันถัดมาลงข่าวกันครึกโครมในทำนองว่า คุณพจน์ ออกไปในทางจนแต้มในหลายคำถาม บางคนถึงกับโยงว่า โคคา-โคล่า (โค้ก) แพ้ เป๊ปซี่ ไปโน่น เพราะเป็นที่รู้กันว่าตระกูลสารสิน เป็นหนึ่งในเจ้าของร่วมของ โคคา-โคล่า และ หม่อมคึกฤทธิ์ ก็มีข่าวว่ามีหุ้นอยู่ใน เป๊ปซี่

เมื่อวันเสาร์ที่ 28 มีนาคม ที่ผ่านมา ก็มี Meet the Pressอีกครั้ง ครั้งนี้เป็นการแถลงของนายกรัฐมนตรี อนุทิน ชาญวีรกูลและรัฐมนตรีสามสี่คน ในเรื่องวิกฤตน้ำมันที่เกิดขึ้นทั่วโลก และไทยก็ได้รับผลกระทบหนักด้วยเช่นกัน มีการเปิดโอกาสให้สื่อต่างๆได้ซักถามข้อสงสัยต่างๆ

คนที่ “อ่านก่อนด่า” คงไม่แปลกใจอะไรกับข้อมูลที่ได้ฟังจากนายกฯและคณะ เพราะข้อมูลต่างๆ เหล่านี้ถูกเผยแพร่ทางสื่อโซเชียลมาร่วม 2 สัปดาห์แล้ว โดยคนที่มีความรู้หรือคลุกคลีเกี่ยวกับพลังงานหลายหน้าหลายตา ไม่ว่าจะเป็นประเภทน้ำมัน, ระบบจัดการและปริมาณน้ำมันในประเทศ, การอุดหนุนโดยรัฐบาลจากกองทุนน้ำมัน,การเปรียบเทียบกับราคาน้ำมันในประเทศอื่นๆ, ความจำเป็นที่จะต้องขึ้นราคาตามกลไกโลก ฯลฯ

เมื่อมาฟังการแถลงครั้งนี้ คนที่รู้มาบ้างแล้วก็จะได้รายละเอียดมากขึ้น คนไม่รู้ที่อยากรู้จะได้ความรู้นอกจากนี้ ยังได้รับรู้การเตรียมการณ์แก้ปัญหาของรัฐบาลที่จะมีมาตรการต่างๆ ออกมาอย่างไร รวมถึงการขอความร่วมมือจากประชาชนว่าควรประคองตัวอย่างไร

แต่แน่นอนว่า จะต้องมีพวก “ด่าก่อนอ่าน” หรือคนประเภทฟังแต่ไม่ได้ยิน ไม่สนว่าที่ฟังนั้นจะมีเหตุมีผลมากน้อยเพียงใด เพราะปิดใจไปก่อนแล้วตั้งแต่แรก และคนที่รู้ข้อเท็จจริงทั้งหมด แต่ไม่ยอมรับอะไรเลย จะด้วยเหตุผลทางธุรกิจ, การเมือง, อคติ หรืออะไรก็แล้วแต่

พวกฟังแล้วไม่ชอบ ไม่สบอารมณ์ แต่ก็อยู่เฉยๆ หรือพวกที่ฟังแล้วแลกเปลี่ยนผรุสวาทกันในวงเล็กๆ ของเพื่อนฝูง นั่นก็ไม่มีปัญหาอะไรได้ระบายออกเสียบ้าง เป็นเรื่องปกติมนุษย์เมื่อมีเรื่องมากระทบตัว แต่ที่น่าเป็นห่วงสังคมคือ มีพวกอวดรู้ที่ออกมาเผยแพร่ความรู้ไม่จริง ทั้งทางช่องทางโซเชียลของตนเอง และการให้สัมภาษณ์ตามสื่อต่างๆ และเผอิญพวกอวดรู้เหล่านี้ หลายคนดันมีเสียงดัง มีอิทธิพลต่อผู้ฟังส่วนหนึ่งที่ชื่นชอบคนพูด บ้างก็มีหน้ามีตาในสังคม

ทีนี้ ทั้งสื่อหลักและสื่อทางเลือกหลายสำนักที่พร้อมจะงับอะไรก็ได้ ที่สามารถสร้างปฏิกิริยาเพื่อการขายข่าว หรือที่สมัยนี้บอกว่า เรียกยอด engagement ย่อมออกมางับและกระจายความรู้ผิดๆ ต่อไปอีก

แต่เมื่อความจริงปรากฏออกมา เราจึงได้พบว่าคนที่เคยคิดกันว่าเก่งและมีแก่น เป็นแค่กากที่มีมลพิษ และก็ไม่มีใครรับผิดชอบใดๆในการปล่อยข้อมูลผิดๆ สู่สังคม ไม่ว่าจะเป็นคนที่เป็นต้นกำเนิดของการบิดเบือนข้อเท็จจริง หรือบรรดาสื่อที่นำไปเผยแพร่ต่อ

ผมไม่ได้เป็นแฟนคลับ, ด้อม, ติ่ง หรือหูด ของนักการเมืองรายใดทั้งนั้น จึงไม่ขอแสดงความเห็นในเนื้อหาที่นายกฯ และคณะ เปิดการแถลงใน Meet the Press แต่จะรอดูผลลัพธ์ต่อไป
ในอนาคตเหมือนประชาชนทั่วไป ผู้ไม่มีอำนาจตัดสินใจในเรื่องที่ใหญ่โตเกินตัว ถ้าผลงานไม่เข้าง่ามจริงๆ ก็ค่อยวิพากษ์วิจารณ์ หรือหนักหนาสาหัสกว่านั้น ก็ออกมาขับไล่ไสส่งตามสิทธิ์ที่มีกันอยู่คนละเล็กละน้อย

แต่ตอนนี้ที่ตัดสินใจกันเองได้เลยก็คือ จะทำอย่างไรกับชีวิตตัวเองที่ต้องปรับเปลี่ยนไปบ้างจากวิถีปกติ ตอนมีโรคระบาดก็แบบหนึ่ง ตอนมีวิกฤตพลังงานก็อีกแบบหนึ่ง อาจจะมีบางอย่างคล้ายกัน แต่บางอย่างไม่เหมือนกัน

และอีกอย่างที่ตัดสินใจได้คือ ควรทำตัวอย่างไรที่ไม่เป็นภาระสังคม

ทิวา สาระจูฑะ