วิสาหกิจชุมชนคือกิจการของชุมชนเกี่ยวกับการผลิตสินค้า  “โครงการศึกษาวิจัยและพัฒนาสิ่งแวดล้อมแหลมผักเบี้ย อันเนื่องมาจากพระราชดำริ” ของในหลวงรัชกาลที่ 9 การให้บริการที่ดำเนินการโดยคณะบุคคลที่มีความผูกพันกัน มีวิถีชีวิตร่วมกันและรวมตัวกันประกอบกิจการ เพื่อสร้างรายได้และเพื่อการพึ่งพาตนเองของครอบครัว และระหว่างชุมชนสำนักส่งเสริมภูมิปัญญาท้องถิ่น วิสาหกิจชุมชนกลุ่มแพปลาชุมชน ตำบลแหลมผักเบี้ย อำเภอบ้านแหลม จังหวัดเพชรบุรี ได้รวมกลุ่มกันกว่า 200 ครอบครัว เน้นประมงพื้นบ้านอาหารทะเลปลอดสารพิษและเป็นธนาคารปูให้ยั่งยืนสืบไปภายใต้การนำของสตรีเหล็ก ผู้ใหญ่บ้านอัจฉรีเสริมทรัพย์ หรือผู้ใหญ่ส้ม ได้ร่วมกันตั้งร้านชื่อ โอ้โห...ปูอร่อย โดยมีเหล่าลูกหลานสมาชิกร่วมกันคนละไม้คนละมือ

ร้านอาหารทะเลแบบบ้านๆ มีปูม้าเป็นในบริเวนแค่ห่างกันเพียง 500 เมตรจาก  “โครงการศึกษาวิจัยและพัฒนาสิ่งแวดล้อมแหลมผักเบี้ย อันเนื่องมาจากพระราชดำริ” ของในหลวงรัชกาลที่ 9

ที่ร้านนี้มีบรรยากาศแบบโอเพ่นแอร์ เป็นเพิงกระท่อมหลังคามุงจากที่อากาศถ่ายเท ไม่ต้องกลัวร้อนเพราะลมพัดเย็นสบาย ขายอาหารทะเลสด ๆ ในราคาที่ไม่แพงนัก แต่ร้านเปิดเฉพาะวันศุกร์ถึงวันอาทิตย์เท่านั้น

ปูเป็น

ปูม้าว่ายน้ำถูกมัดด้วยหนังยางเพื่อไม่ให้ต่อสู้กัน เหลือเพียงขาหลังเป็นใบพาดพัดกระดิกกับน้ำ มีฟองอากาศลอย

ปูม้าเป็นนึ่ง

เมื่อมาถึงที่นี่ เมนูที่ต้องสั่งเป็นอย่างแรกคือปูม้าแน่นอน ปูม้าเป็นที่มาจากชาวประมงโดยตรง จึงรับประกันความสดได้อย่างดี เพียงเอาไปนึ่งแล้วจิ้มน้ำจิ้มซีฟู้ด ก็เห็นสวรรค์รำไร  ผู้ใหญ่ส้มบรรยายว่าเครื่องน้ำจิ้มที่นี่ “ตำมือ” ไม่ใช้เครื่องปั่น รสชาติจึงยืนหนึ่งในตองอู  สำหรับการเลือกสั่งปูม้าที่บอกว่าจะเอาชนิดตัวเล็กใหญ่สนนราคาต่างกันไป หลายคนอาจโดนหลอกจากที่อื่นเมื่อสั่งขนาดใหญ่ แต่กลับได้ปูตัวจ้อย คราวหน้าถ้ามีโอกาสไปร้านอาหารทะเล ให้สั่งปูแบบภาษาบ้านๆ โดยถามก่อนว่า “กี่ตัวกิโลกรัม” ถึงจะได้ปูม้าขนาดใหญ่แบบเต็มๆ ตามที่ต้องการ ทั้งนี้เขาคัดปูตามขนาด ขนาดตัวใหญ่4-5 ตัวหนักกิโลกรัม  ขนาดที่รองลงมา 6 ตัวต่อกิโลกรัม ราคาขึ้นลงตามสถานการณ์โดยขึ้นกับราคาฮั่งเช้งตลาดในช่วงนั้นด้วย

ส่วนวิธีการนึ่งจะจับปูม้าเป็นมัดขามัดก้ามแล้วจึงเอาไปนึ่งในน้ำเดือด เหตุที่ต้องมัดเพราะเมื่อโดนความร้อนมันจะดิ้นจนแข้งขาหลุดใส่จานแล้วดูไม่สวยสง่า รับรองได้ถึงความสดเพราะจับจากท่าเทียบเรือข้างๆ ร้าน ผู้ใหญ่ส้มจะพิถีพิถันในการคัดปูเป็นพิเศษ เพราะร้านชื่อ “ปูอร่อย” ขนาดต้องร้องโอ้โห ไม่อย่างนั้นเสียยี่ห้อหมด 

ปูไข่นอกกระดอง

ภายใต้กลุ่มวิสาหกิจชุมชนฯ แห่งนี้ มีการทำธนาคารปู รณรงค์ไม่รับซื้อและจับปูตัวเล็ก รวมทั้งปูที่มีไข่นอกกระดอง

ส้มตำสาหร่ายพวงองุ่น

ห่างจากที่นี่ไม่ไกล ในหลวงรัชกาลที่ 9 ทรงมีพระราชดำริจัดตั้ง “โครงการศึกษาวิจัยและพัฒนาสิ่งแวดล้อมแหลมผักเบี้ย” ซึ่งโครงการนี้ได้วิจัยการปลูกเลี้ยงสาหร่าพวงองุ่นหรือบางทีเรียกว่า “สาหร่ายเม็ดพริกไทย” ทำให้เกิดอาชีพใหม่อีกอย่างหนึ่งของชาวบ้านในละแวกนี้ ช่วยเพิ่มอาหารที่มีคุณค่าทางอาหารสูงและเป็นหนึ่งในอาหารยอดนิยมของชาวญี่ปุ่น

นอกจากกินแบบน้ำจิ้มซีฟู้ดแล้ว แม่ครัวหัวใสยังเอามากินคู่กับน้ำส้มตำ รสมืออร่อยเหมือนส้มตำอีสาน...แซ่บหลาย

กุ้งอบเกลือ

กุ้งแต่ละตัวคัดขนาดใหญ่กัดคำเดียวไม่หมด สดขนาดปอกเปลือกติดเนื้อเหมือนว่าตัวตายแล้วยังหวงเนื้อตนเองอีก ไปชะโงกดูกุ้งในบ่อบางตัวเป็นยังมีอาการดีดใส่ ป่ายกันยั้วเยี้ยไปหมดจิ้มกินกับน้ำจิ้มรสเด็ดที่ตำมือไม่ใช้เครื่องปั่นไฟฟ้า

น้ำจิ้ม

 หอยแครงตัวโต

เชื่อว่าหอยแครงตัวโตขนาดเคี้ยวจมเขี้ยวเลือดกระฉูดเริ่มจะหายากเข้าทุกวัน ของร้านนี้คัดขนาดกำลังกินจิ้มน้ำจิ้มซีฟู้ดทำเองรสเด็ด จนอยากจะย้ายบ้านมาอยู่ละแวกนี้

ปลาดุกทะเลผัดฉ่า

สีสันปลาดุกทะเลจานนี้บางคนบอกว่าน่ากลัว แต่บางคนสูดปากอยากกินอย่างมันเขี้ยว ลองได้เข้าปากแล้วจะรู้ถึงว่าเผ็ดเบิกบานจนน้ำตาคลอ

ส้มตำไทย

พักยกด้วยการสั่งส้มตำไทย เพราะถูกคะยั้นคะยอจากสาวสวยคนตำ ออกมาวางหน้าตาดูสะอาดสะอ้าน กุ้งแห้งขนาดกำลังดีให้มากเหมือนทำหกใส่จานส้มตำ อร่อยสะใจดีแท้

ต้มส้มปลากระบอก

หน้าตาดูไม่ค่อยหล่อ แต่ปลากระบอกตัวขนาดย่อมๆ ที่ขดมาในน้ำแกงเหมือนเย้ายวนใจซดคำแรกถึงกับต้องครางอื้อฮือ รสชาติลงตัวประสานกันไม่มีขาดเกินราวกับชั่งทอง หนหน้าจะสั่งกินเป็นรายการแรก

แกงส้มชะครามปูม้า

ผักชะคราม พบทั่วไปตามชายฝั่งทะเล ที่น้ำเค็มขึ้นถึง ใช้ทำอาหารได้หลายอย่าง เช่นลวกจิ้มน้ำพริกหรือหลน แกงเลียง แกงคั่วกับปูทะเลหรือกุ้ง ทำห่อหมกใช้ชะครามแทนใบยอ แกงส้มร้านนี้ฝีมือแกงนั้นเด็ดขาด เมื่อเอามาแกงปูกับใบชะครามได้ความสะใจอย่างยิ่งยวด

ปลาทูเค็มสูตรเค็มน้อย

ได้เห็นเป็นน้ำลายสอทุกครั้งแทบจะกระโจนใส่บีบมะนาวเคล้าหอมพริกขี้หนู แล้วตักข้าวสวยร้อนๆ มาสักจาน เอาอะไรมาแลกก็ไม่ยอม 

กั้งทอดกระเทียม

กั้งเป็นผ่ากลางตัวแล้วคลุกกระเทียมพริกไทยทอด เนื้อสดมาก แต่ไม่มีทุกวัน

ปลาอินทรี

ผู้ใหญ่ส้มยกปลาอินทรีตัวโตน้ำหนักประมาณ 5 กิโลกรัมมาอวด สดขนาดเพิ่งขึ้นจากเรือ ตาปลายังใสแจ๋ว หนังปลาสีเงินยวง ชาวจีนแต้จิ๋วจัดให้เป็นปลาเกรดเดียวกับปลาเต๋าเต้ยหรือจาระเม็ดขาว เสียดายมี่อิ่มก่อนเลยไม่ได้สั่งให้ทำให้กิน จะซื้อกลับบ้านก็ลืมกระติกน้ำแข็ง กว่าจะกลับถึงกรุงเทพฯ เกรงว่าความสดจะหายไป

โอ้โห...ปูอร่อย

ทล. 4028 ตำบลแหลมผักเบี้ย อำเภอบ้านแหลม จังหวัดเพชรบุรี 76100 (ธนาคารปูม้าและแพปลาชุมชน แหลมผักเบี้ย) โทร.080-2502537 โดย ผู้ใหญ่ส้มเกลี้ยง

ศุกร์ - อาทิตย์  08:00 - 17: 00 น.

พิกัด:13.040517,100.0859337

ภาพถ่าย มีรัติ  รัตติสุวรรณ