ประธานาธิบดีที่เพิ่งได้รับเลือกตั้งใหม่ล่าสุดของอาร์เจนตินาคือฮาเวียร์ มิเล มาจากนักเศรษฐศาสตร์ฝ่ายขวา คนที่เคยบอกว่า พระสันตะปาปาฟรานซิส เป็น “ฝ่ายซ้ายที่น่ารังเกียจ” และอาชญากรอย่าง อัล คาโปน คือ “วีรบุรุษ” นอกจากนี้ยังมีอะไรประหลาดๆอีกหลายอย่างเกี่ยวกับผู้ชายคนนี้

ไม่รู้มีใครสังเกตอย่างผมหรือเปล่าว่า โลกที่มันยุ่งๆ วุ่นวายอยู่ทุกวันนี้ เพราะโลกนี้ผู้นำที่ไม่ควรขึ้นมาเป็นผู้นำมากเกินไป ผู้นำที่ตัดสินใจที่อิงกับผลประโยชน์ของตนและพรรคมากกว่าประเทศ ขาดวุฒิภาวะ ไปจนถึงขั้นบ้าๆ บอๆ

ถ้าไม่นับ โดนัลด์ ทรัมป์ และ โจ ไบเดน อดีตและประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกาปัจจุบัน ซึ่งดูแล้วไม่น่าจะมีใครดีกว่าใคร ตัวอย่างที่ค่อนข้างชัดในยุคหลังคือ โวโลดิเมียร์ เซเลนสกี ดาราตลกจากรายการโทรทัศน์ที่ได้รับเลือกตั้งมาเป็นประธานาธิบดียูเครน

แทนที่จะสำนึกว่ายูเครนเป็นประเทศเล็ก เมื่อเกิดความขัดแย้งกับรัสเซีย ควรจะหาทางเจรจาเพื่อประโยชน์สูงสุดของประเทศ ดันยอมตัวเป็นรัฐกันชนให้สหรัฐอเมริกาและ นาโต เปิดศึกยืดเยื้อกับรัสเซีย จนประเทศแทบจะเหลือแต่ซากปรักหักพัง

ประเทศที่ดำรงตนเป็นกลางมานานหลายทศวรรษ อย่าง ฟินแลนด์ และ สวีเดน ก็ได้ผู้นำที่ถูกเป่ากระหม่อมโดยสหรัฐอเมริกาหรืออย่างไรไม่ทราบ ถึงกระเหี้ยนกระหือรืออยากจะเข้าไปเป็นสมาชิกนาโต หรือองค์การสนธิสัญญาแอตแลนติกเหนือ ซึ่งเสี่ยงต่อความสัมพันธ์กับรัสเซียที่มีพรมแดนใกล้ชิดกัน เดิมก็คบหากันดีๆอยู่ จะกลายเป็นร้าวฉานไปเสียอย่างนั้น

นอกจากนี้ยังมีผู้นำที่ดูแปลกประหลาดอีกมากในหลายประเทศ โดยเฉพาะแถบแอฟริกาและลาตินอเมริกา ถ้าเป็นประเทศเล็กๆ ก็คงไม่ส่งผลกระทบกับโลกนี้เท่าไหร่ แต่ผู้นำของประเทศใหญ่ๆ หรือประเทศที่มีความสำคัญต่อเศรษฐกิจและพลังงาน การตัดสินใจย่อมมีผลกระทบแน่

คนเหล่านี้ขึ้นมาเป็นผู้นำประเทศได้จากการยอมรับของประชาชนผ่านการเลือกตั้ง คะแนนเสียงที่ได้มามีทั้งความนิยมในตัวบุคคล และความนิยมในพรรคที่สังกัด แต่น่าเศร้าสำหรับคนที่ไม่ได้เลือก จะต้องมารับผลพวงจากการบริหารของผู้นำประเทศเหล่านี้ด้วย บางทีถึงขั้นต้องลำบากยากแค้นหรืออย่างเบาๆ ก็คือไม่เป็นโล้เป็นพายอะไรสักอย่าง หนักกว่านั้นคือการนำประเทศเข้าสู่สงคราม

นั่นเป็นข้อกังขามานานแล้วสำหรับระบอบประชาธิปไตย แม้ว่าจะเป็นระบอบที่เลวน้อยที่สุดตามที่เชื่อกันมา การตัดสินใจของคนที่ไปลงคะแนนไม่ได้หมายความว่า จะเป็นการตัดสินใจที่นำผลลัพธ์ที่ถูกต้องเสมอไป เพราะบ่อยครั้งมันอิงอยู่กับอารมณ์ ความหลงใหลได้ปลื้ม เข้าไม่ถึงข้อเท็จจริง หรือปฏิเสธที่จะแสวงหาข้อเท็จจริงเกี่ยวกับตัวบุคคล

ผมยังนึกไม่ออกว่าจะมีวิธีไหนอีกที่จะทำให้ความคิดที่แตกต่างหลากหลายในระบอบประชาธิปไตย เป็นความแตกต่างที่มีคุณภาพมากกว่านี้ เพราะถ้าคนเลือกไม่มีวุฒิภาวะมากพอ คนบ้าๆ บอๆ ที่ไหนก็สามารถได้รับเลือกตั้งเท่ากับคนมีสติปัญญาและอุดมการณ์

ทิวา สาระจูฑะ