อ่านไปเจอบทความฝรั่งเขียนชิ้นหนึ่ง จะเรียกว่า “ตลกร้าย” ก็คงได้ แต่ผู้เกี่ยวข้องคงไม่ขำ

บทความนี้สืบเนื่องมาจากข่าวที่ว่า แอนโทรปิก บริษัทอเมริกันผู้สร้าง คล้อดเอไอ (Claude AI) แชตบอทและผู้ช่วยเอไอตัวดังที่เก่งมากด้านการวิเคราะห์ข้อมูลและการเขียนโปรแกรม กล่าวหาว่า อาลีบาบา บริษัทยักษ์ใหญ่ของจีน เจ้าของ คิวเหวิน เอไอ(Qwen AI) ว่า อาลีบาบา กำลังโจมตีด้วยการกลั่นกรองแบบป้อนข้อมูลลวงครั้งใหญ่ที่สุดเท่าที่เคยมีมา เพื่อดึง
เอาความสามารถจากโมเดลคล้อด เอไอ

แอนโทรปิก คือบริษัทวิจัยและพัฒนาเอไอที่ก่อตั้งขึ้นโดยการร่วมลงทุนของบริษัทยักษ์ใหญ่ระดับโลก อย่าง กูเกิ้ล และ แอมะซอนโดยไปดึงตัวอดีตทีมวิศวกรระดับสูงของ โอเพ่น เอไอ (Open AI) ซึ่งเป็นห้องปฏิบัติการวิจัยและพัฒนาเอไอชั้นนำของโลก ผู้สร้าง แชท จีพีที (Chat GPT) แชตบอทอัจฉริยะที่ปฏิวัติวงการเทคโนโลยีมาร่วมงาน

เมื่อวันที่ 10 มิถุนายน 2026 แอนโทรปิก ส่งจดหมายร้องเรียนถึงวุฒิสมาชิกสหรัฐฯ 2 คน(ไม่ต้องรู้ชื่อก็ได้ รู้ไปก็เท่านั้น)อ้างว่ามีการโจมตี ต่อ คล้อด ด้วยวิธีการกลั่นกรองเอไอ (adversarialdistillation attack) โดยเชื่อว่าคนที่ทำเรื่องพวกนี้มีความเชื่อมโยงกับ อาลีบาบา หรือเป็นหน่วยงานจากห้องปฏิบัติการของ คิวเหวิน เอไอ

เพราะมีการใช้บัญชีปลอมราวๆ 25,000 บัญชี เพื่อพูดคุยและโต้ตอบกับโมเดล คล้อด มากกว่า 28.8 ล้านครั้ง! ในช่วง 6 อาทิตย์ ระหว่างวันที่ 22 เมษายน ถึง 5 มิถุนายน 2026

การโจมตีด้วยการกลั่นกรองแบบป้อนข้อมูลลวง เป็นเทคนิคที่มีการเขียนคำสั่ง (prompt) ถามโมเดลเอไอที่แข็งแรงกว่า ฉลาดกว่า เพื่อรวบรวมคำตอบและผลลัพธ์ที่มีคุณภาพสูง แล้วก็เอาคำตอบเหล่านั้นไปใช้ปรับปรุงโมเดลเอไอที่ด้อยกว่า วิธีการนี้ช่วยให้โมเดลตัวเล็กๆ สามารถเลียนแบบประสิทธิภาพและความสามารถขั้นสูงของโมเดลขนาดใหญ่ โดยการใช้ต้นทุนเพียงเล็กน้อย คือไม่ต้องลงทุนไปนั่งคิดอ่าน, ประมวลผล และฝึกฝนเอไอแบบเดิมๆ

เรียกภาษาบ้านๆ ของเราแบบได้อารมณ์ ก็คือ “ดูด” (อย่าไปนึกภาพเลยเถิด)

แอนโทรปิก ก็โกรธ ในจดหมายร้องเรียนอธิบายถึงการโจมตีด้วยวิธีพูดคุยโต้ตอบและเขียนคำสั่งกับ คล้อด เอไอ ว่า เป็นการโจมตีด้วยการกลั่นกรองครั้งใหญ่ที่สุดเท่าที่บริษัทเคยเผชิญมาจนถึงปัจจุบัน เป็นความพยายามที่จะดึงความสามารถของ คล้อด ออกไป นอกจากผิดกฎหมาย ยังใช้คำว่า “อย่างหน้าไม่อาย”

การดูดสมองเอไอเบอร์ใหญ่ ศักยภาพเยอะ ถูกนำมาใช้มากขึ้นเรื่อยๆ โดยคู่แข่งจากอีกซีกโลกหนึ่งเพราะเป็นวิธีการที่ต้นทุนต่ำ ทำให้เจ้าของเอไอชั้นนำของอเมริกา เช่น แอนโทรปิก, โอเพ่น เอไอ และ กูเกิ้ลกังวลมากขึ้นเรื่อยๆ ถึงขนาดเรียกว่า “ภัยคุกคาม”

แอนโทรปิก อ้างว่า อาลีบาบา พุ่งเป้าการดูด(โต้ตอบและเขียนพรอมต์ลวงๆ) ไปยังความสามารถที่มีมูลค่าและความละเอียดอ่อนขั้นสูงของ คล้อด ซึ่งกว่าจะได้มาใช้ต้องผ่านการทำงานที่ซับซ้อน และใช้เวลายาวนาน อยู่ดีๆจะมาดูดแบบชุบมือเปิบกันง่ายๆอย่างนี้ไม่ได้นอกจากนี้ยังบอกว่า การกระทำของ อาลีบาบา ละเมิดข้อกำหนดการให้บริการและข้อจำกัดการเข้าถึงตามกฎหมายของสหรัฐอเมริกา เพราะ คล้อด ไม่ได้เปิดให้บริการอย่างเป็นทางการในประเทศจีน และยังบอกว่า รัฐบาลอเมริกันก็เตือนไปแล้วหลายหนว่า นี่คือการขโมยทรัพย์สินทางปัญญาด้านเอไอ แต่ อาลีบาบา ก็ยังเฉย

รวบรัดเลยแล้วกัน เดี๋ยวจะยาวไป คือ การโจมตีด้วยการกลั่นกรองเอไอที่มุ่งเป้าไปที่ แอนโทรปิกไม่ใช่ครั้งแรกที่บริษัทเอไอของอเมริกาถูกล่อลวงดูดประสิทธิภาพและความสามารถเช่นนี้ มีปฏิบัติการคล้ายคลึงเกิดขึ้นมาก่อนโดยบริษัทเอไอของจีนหลายแห่งเพียงแต่จำนวนน้อยกว่าการโต้ตอบเกือบ 30 ล้านครั้งที่ อาลีบาบา ถูกกล่าวหา

รายละเอียดเป็นตัวเลขและศัพท์ทางเทคนิคสมัยใหม่มีเยอะ แต่สรุปรวมๆว่า รัฐบาลอเมริกัน (ผ่านบริษัทเจ้าของเอไอ) กำลังกล่าวหาจีนว่า โจรกรรมทรัพย์สินทางปัญญาด้านเอไอในระดับอุตสาหกรรม และอาจจะเอาไปพัฒนาใช้โดยหน่วยงานทางทหารและข่าวกรองในจีนและประเทศอื่นๆ ถือเป็นภัยคุกคามด้านความมั่นคงอีกอย่างหนึ่ง

ฟังแล้วคุ้นๆ ไหม เวลาอเมริกาจะกล่าวหาใคร ก็ใช้คำว่า “เป็นภัยต่อความมั่นคงของสหรัฐอเมริกา” แต่ยังไม่ถึงกับยกกำลังทหารไปโจมตีจีน เหมือนที่ทำกับประเทศอื่นๆ เพราะจีนไม่ใช่ตัวเล็กตัวน้อยที่จะไปกระทืบกันง่ายๆ

แต่ที่ผมชอบที่สุดคือ คนเขียนบทความนี้ใช้คำว่า “การกินเนื้อพวกเดียวกันเองของปัญญาประดิษฐ์”(artificial intelligence cannibalism) ทำให้นึกถึง ฮันนิบาล เล็กเตอร์ ตัวละครในนิยายที่สร้างขึ้นมาโดยโธมัส แฮร์ริส ก่อนจะมาโด่งดังสุดๆ ในหนัง The Silenceof the Lambs (1988) แบบว่า “คนกินเนื้อคน”

นี่แหละที่บอกว่า เป็นตลกร้าย และที่ขำไม่ออกคือ เอไอใกล้จะเหมือนคนเข้าไปทุกที

ทิวา สาระจูฑะ