หลังจากที่ คณะกรรมการศึกษาแนวทางขับเคลื่อนโครงการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านการคมนาคมขนส่งเพื่อเชื่อมโยงการขนส่งระหว่างอ่าวไทยและอันดามัน หรือเรียกสั้นๆว่าโครงการแลนด์บริดจ์ ไปทำการศึกษา 3 หัวข้อใหญ่ๆ คือ ความเป็นไปได้ในเชิงเศรษฐกิจและการลงทุน, ศึกษาด้านสิ่งแวดล้อม และการรับฟังความคิดเห็นและการมีส่วนร่วม

สัปดาห์ที่แล้ว นายเอกนิตินิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง ก็ออกมาแถลงสรุปผลการศึกษาเป็นรายละเอียดเหยียดยาว ซึ่งทุกคนคงเห็นข่าวกันไปแล้ว แต่สามารถสรุปสั้นๆว่า “เลิก!” ถ้าเป็นสำนวนเขียนที่นิยมทางสื่อออนไลน์ก็ต้องต่อว่า “เอ้า! แยกย้าย”

เหตุผลที่ต้องประกาศยุติโครงการแลนด์บริดจ์ พอจะพูดแบบรวบรัดได้ว่า มีความเป็นไปได้ในทางธุรกิจที่ต่ำ หรือใช้ภาษาบ้านๆ ให้เข้าใจง่ายก็คือ “ไม่คุ้ม” นั่นเอง นอกจากนี้ ยังมีความเสี่ยงในเรื่องผลกระทบค่อนข้างสูง และยังมีความเห็นต่างในสังคม

แต่ยังมีติ่งไว้อีกนิดหน่อยคือ เมื่อภาคเอกชนหลายส่วนยังมีความต้องการทางออกทะเลฝั่งอันดามัน และยังมีท่าเรือระนองอยู่ก็อาจจะหันมาใช้วิธีปรับปรุงศักยภาพของท่าเรือระนอง และพิจารณาระบบการขนส่งทางราง หรือ Missing Link ที่สามารถเชื่อมไปทางเหนือขึ้นไปถึงประเทศจีนและเชื่อมโยงจากท่าเรือฝั่งตะวันตกไปยังท่าเรือฝั่งตะวันออก หรือฝั่งอ่าวไทยเพราะถึงอย่างไรไทยเราก็เป็นประเทศที่อยู่ตรงกลางภูมิภาคนี้อยู่แล้ว

ตอนที่รัฐบาลประกาศถึงโครงการแลนด์บริดจ์ไปสักพัก เพื่อนของผมในหลายแวดวงแสดงออกชัดเจนว่า “ไม่เห็นด้วย” มีสามสี่คนมาถามผมว่า“คิดยังไง?” ผมก็มักจะบอกว่า “ยังไม่รู้รายละเอียดกำลังพิจารณาฟุตบอลโลกอยู่” จากนั้นไม่นานก็เริ่มมีการจัดขบวนประท้วงแลนด์บริดจ์

วันหนึ่งขณะนั่งทำงาน ผมเปิดข่าวฟังไปด้วยพอดีมีข่าวจากกลุ่มผู้ชุมนุมประท้วงแลนด์บริดจ์ รวมถึงเรื่อง SEC หรือ ระเบียงเศรษฐกิจพิเศษภาคใต้ (Southern Economic Corridor)ด้วย ก็ได้ยินคำพูดของใครไม่รู้ พูดออกมาทำนองว่า“คนบุรีรัมย์ไม่ต้องมาตัดสินใจเรื่องของคนใต้” ไม่ได้พูดเป๊ะอย่างทุกคำหรอก แต่ความหมายออกมาประมาณนี้

ฟังแล้วก็ได้แต่ถอนหายใจ ทุกวันนี้กลายเป็นว่า ทุกเรื่องจะต้องเอาการแบ่งแยกคนมาว่ากล่าวกัน ไม่แยกสี แยกเหล่า ก็แยกชนชั้น แยกเจเนอเรชั่น ราวกับว่าเท่าที่เป็นอยู่ในสังคมทุกวันนี้ยังแตกแยกไม่พอทำให้ผมตัดสินใจตั้งแต่ตอนนั้นว่า ถึงที่สุด-หลังจากพิจารณาข้อดีข้อเสียครบถ้วน ผมอาจจะไม่เห็นด้วยกับโครงการแลนด์บริดจ์ แต่ก็คงไม่เข้าร่วมการประท้วงที่เพียงเริ่มต้นก็ใช้วิธีนี้แล้ว

โครงการใหญ่ๆ ที่เกิดจากความคิดริเริ่มของนักการเมือง ควรอย่างยิ่งจะต้องมีการตรวจสอบอย่างละเอียดและเข้มข้น ฟังความให้รอบด้าน ไม่ใช่แค่คุ้มหรือไม่คุ้ม ความไม่ไว้วางใจนักการเมืองว่าจะโกงหรือไม่โกงก็ยังดำรงอยู่ เพราะมีบทเรียนมาแล้วไม่รู้กี่ครั้งที่ประเทศชาติสูญเสียผลประโยชน์ไปมากมาย ทั้งที่จับไม่ได้ไล่ไม่ทัน และติดคุกติดตะรางกันไป

โชคดีที่รัฐบาลนี้กล้าตัดสินใจหยุดหลังจากฟังผลการศึกษา ไม่ดึงดันต่อไปเหมือนกรณีจำนำข้าว และกำลังพิจารณาเปลี่ยนทิศทางเกี่ยวกับเรื่องการขนส่งที่จะมาทดแทน ผมก็ไม่ต้องตอบคำถามใครในเรื่องที่ผมยังไม่เข้าใจดี

แต่ในทางกลับกัน ถ้าไม่มีความคิดริเริ่มใดๆ เลยบ้านเมืองก็จะไม่ไปไหน เหมือนพายเรืออยู่ในอ่าง ใครคิดอะไรขึ้นมาได้สักอย่างก็ต้องเตรียมตัวปะทะกับพวกต่อต้าน - ซ้ายจัด, ขวาจัด, เหลืองจัด, แดงจัด, ส้มจัด, เขียวจัด, แค้นจัด และค้านจัด จนไม่รู้ว่าอะไรเป็นเรื่องจำเป็นหรือไม่ และในที่สุดก็ไม่มีใครลงมือทำอะไร ภาษีของประชาชนที่จ่ายให้นักการเมืองและข้าราชการเพื่อไปทำงานให้ ก็จะเหมือนโยนทิ้งน้ำไปเปล่าๆ ปลี้ๆ

ตั้งแต่เติบโตมา และพอคิดอะไรได้ด้วยตัวเองผมก็เข้าร่วมในการประท้วงหลายเรื่องหลายราวอยู่เหมือนกัน แต่ต้องเป็นสิ่งที่ผมแน่ใจแล้วว่า “ใช่” และสมเหตุสมผล ทว่า สิ่งที่ผมไม่ค่อยได้เห็น หรือเห็นน้อยมาก ในการประท้วงและการค้านด้วยวาทกรรมต่างๆ ในยุคหลัง คือการเสนอทางออกอื่นๆ ที่เป็นประโยชน์ หรือได้นำไปคิดต่อ ไม่ใช่แค่ล้มอย่างหนึ่งได้ แล้วก็อยู่เฉยๆ รอเวลาที่จะล้มอย่างที่สอง, สาม, สี่... ต่อไป

และที่สำคัญ วนเวียนอยู่กับแต่เรื่องการเมืองเหมือนเสพติดถอนตัวไม่ขึ้น จนลืมไปว่าแผ่นดินนี้ยังมีเรื่องอื่นๆ อีกมากมายให้ช่วยกันคิด ช่วยกันทำ

ทิวา สาระจูฑะ