เช้ามืดวันอาทิตย์ที่ผ่านมา คอฟุตบอลส่วนใหญ่น่าจะตื่นมาดูการแข่งขันฟุตบอลโลกรอบน็อกเอาท์ 16 ทีมสุดท้าย ระหว่างปารากวัยและฝรั่งเศส เพราะเป็นหนึ่งในทีมเต็งที่จะคว้าแชม์โลกครั้งนี้ หลังจากเป็นแชมป์โลกมา 2 สมัย คือ 1998 และ 2018 ยิ่งกว่านั้น ฝรั่งเศสยังเป็นทีมที่เล่นบอลสวยงาม แพรวพราว ดูสนุก น่าตื่นตาตื่นใจ

อีกอย่างหนึ่งที่ทำให้คนอยากดูกันมากทุกครั้งที่ฝรั่งเศสลงแข่ง เพราะอยากเห็นว่าทีมฝั่งตรงข้ามจะวางแผนอย่างไร เพื่อจะเอาชนะทีมที่เกือบจะเรียกว่าสมบูรณ์แบบอย่างฝรั่งเศสได้ น่าจะเป็นเกมที่ชิงไหวชิงพริบกันอย่างสนุก

แต่ภาพที่ปรากฏออกมาน่าผิดหวังอย่างยิ่ง แสดงให้เห็นถึงความ “ด้อยพัฒนา” ซึ่งไม่น่าเชื่อว่าจะยังมีอยู่ในฟุตบอลโลกปี 2026 หรือวงการกีฬาปัจจุบัน

ถ้าคนดูฟุตบอลมาพอสมควร คงจะเดาว่า ปารากวัยจะต้องงัดกลยุทธ์ตั้งรับแน่นๆ และรอโอกาสสวนเหมาะๆ ขึ้นมาใช้ แต่เปล่าเลยปารากวัยไม่ได้ตั้งใจเล่นบอลอย่างที่เป็นเกมกีฬา เข้าบอลหนักเกินความจำเป็น แบบที่บ้านเราเรียกว่า“เตะติดดาบ” เจตนาเล่นคนมากกว่าเล่นบอล มีการยั่วยุและเล่นลูกตุกติกนอกเกมเกือบตลอดเวลา กลายเป็นนัดที่สกปรกและไม่มีความเป็นนักกีฬามากที่สุดนับตั้งแต่เปิดนัดแรกของฟุตบอลโลกคราวนี้เป็นต้นมา

สมัยก่อน เวลามีการแข่งขันฟุตบอลโลก มีทีมชาติอุรุกวัยที่ถูกเรียกว่า “จอมโหด” หมายถึงการเข้าบอลแต่ละครั้งหนักหน่วง แต่สำหรับปารากวัยในครั้งนี้ เลยคำว่าโหดไปไกล จะบอกว่าถึงขั้น “ชั่วร้าย” ก็คงไม่ผิดความจริงมากนัก

นอกจากนี้ ผู้ตัดสินฟุตบอลชาวอุซเบกิสถานชื่อ อิลกิซ ตาเตเชฟ ก็ไม่คิดจะตักเตือนหรือให้ใบเหลืองแก่นักบอลปารากวัย เพื่อลดอุณหภูมิให้เกมไม่เดือดไปถึงลงไม้ลงมือกัน และกรรมการก็มีความเอียงอย่างเห็นได้ชัดเพราะนักเตะฝรั่งเศสฝ่ายที่ถูกกระทำเสียอีกที่โดนใบเหลืองไป 3 คน

ไม่น่าเชื่อว่า ฟีฟ่า จะเลือกผู้ตัดสินที่ต่ำกว่ามาตรฐานขนาดนี้มาตัดสินเกมใหญ่ระดับโลกที่มีคนดูการถ่ายทอดสดหลายร้อยล้านคน อีกทางหนึ่งก็คงจะห้ามไม่ให้คนดูคิดไม่ได้ว่า ผู้ตัดสินคนนี้รับเงินบ่อนพนันออนไลน์ที่ไหนมาหรือเปล่า

นี่คือความด้อยพัฒนาอีกอย่าง มันไม่ใช่เพราะเป็นคนที่มาจากประเทศยากจนข้นแค้น ไร้การศึกษา แต่เป็นด้อยพัฒนาทางความคิด

สังเกตได้ว่า หลังจากโดนไปพอขมปากขมคอแล้วฝรั่งเศสก็พยายามรักษาความปลอดภัยของตนด้วยการยิงจากระยะไกลหลายครั้ง อย่างน้อยถ้าช่องไม่เปิด จังหวะไม่ได้ ก็ยังไม่ควรจะฝ่าดงตีนเข้าไปใกล้กรอบเขตโทษเพราะรับประกันได้ว่าโดนหวดแน่ ถึงขนาดนั้นก็ยังโดนกันเป็นระยะๆ และลูกโทษที่ได้มาก็เป็นเพราะนักเตะฝรั่งเศส เดซิเร่ ดูเอ้ เลี้ยงไปถูกเตะร่วงในกรอบเขตโทษ

แต่ลูกโทษนี้ก็เกือบจะไม่ได้ เพราะกรรมการชาวอุซเบกิสถานไม่ได้เป่าฟาวล์ จนเมื่อกรรมการวีเออาร์ส่งสัญญาณลงมาจากห้องคอนโทรลว่ามีการฟาวล์ จึงได้หยุดเกม และหนีไม่ออกเมื่อมีภาพช้าเป็นประจักษ์พยานชัดเจน

การเล่นของปารากวัยในนัดนี้ พูดกันแบบบ้านๆก็คือ “เล่นขู่” เพื่อให้คู่ต่อสู้แหยง อาจจะประสบความสำเร็จก็ได้เมื่อกรรมการผู้คุมกฎไร้คุณภาพ นักเตะฝ่ายตรงข้ามก็ไม่อยากเจ็บตัว เพราะแต่ละคนเป็นนักฟุตบอลอาชีพ เลี้ยงชีวิตด้วยการเตะบอล ถ้าบาดเจ็บหรือพิการไปก็จะกระทบกระเทือนต่อเส้นทางอาชีพได้

แต่ฝ่ายที่ขู่อาจจะลืมไปว่า คู่ต่อสู้ก็มีมือมีตีนเหมือนกัน และนักเตะอาชีพส่วนมากในโลกก็ไม่ใช่ลูกคุณหนู เรียนรู้วิชามารมาไม่น้อยเช่นกัน อย่างที่ คิลิยันเอ็มปั๊ปเป้ กัปตันทีมชาติฝรั่งเศส ให้สัมภาษณ์หลังเกมว่า “เราก็รู้วิธีเล่นสกปรกเหมือนกัน และเราก็ชนะ” และถ้าสังเกตดีๆ จะเห็นว่า ตอนหลังๆ นักเตะฝรั่งเศสก็มีการเอาคืนเหมือนกัน แถมยังเนียนกว่า

เกมปารากวัย ปะทะ ฝรั่งเศส เป็นเพียงฟุตบอลเกมหนึ่ง แต่ก็ทำให้ผมนึกถึงหลายเหตุการณ์ที่เกิดเป็นข่าวในบ้านเรา เมื่อผู้คุมกฎปล่อยปละละเลย หรือคอยให้ท้ายอยู่ข้างหลัง กลุ่มก๊วนตามพื้นที่ต่างๆ ก็ทำตัวเป็นขาใหญ่ เที่ยวข่มขู่คนไปทั่ว สุดท้ายก็ลงเอยด้วยเหตุการณ์รุนแรง, การบาดเจ็บล้มตาย และติดคุกติดตะราง

สังคมไม่ได้มีคนอยู่แบบเดียว คนส่วนใหญ่อาจจะพยายามหลบเลี่ยง ยอมๆ ไปไม่อยากมีเรื่อง ซึ่งไม่ได้หมายความว่าพวกเขากลัว แต่ก็มีบางคนไม่ยอมง่ายๆ กลุ่มก๊วนที่ยังใช้วิธีข่มขู่รังแกผู้อื่นจัดเป็นพวกด้อยพัฒนาทางกระบวนคิด เพราะยุคนี้การหาเครื่องทุ่นแรงทางสื่อออนไลน์ง่ายนิดเดียว ขณะที่กลุ่มก๊วนของตนมีที่ตั้งที่แน่นอน คู่ต่อสู้จะมาเอาคืนเมื่อไหร่ก็ไม่รู้

เช่นเดียวกับการยกพวกตีกันของนักเรียนตามสถาบันต่างๆ การนัดตีกันโชว์หน้าเวทีคอนเสิร์ตหรือรถแห่ อาจจะรวมถึงการข่มขู่ด้วยอำนาจทางราชการ ทางการเมือง หรือการมีสื่อในมือ ก็ยังได้ สังคมทุกวันนี้มาถึงวันที่ขอทานแทบจะให้สแกนคิวอาร์โค้ดแล้ว ความด้อยพัฒนาอย่างนี้ก็ยังมีอยู่

ทิวา สาระจูฑะ