ในที่สุด การมอบรางวัลออสการ์หรือ ตุ๊กตาทอง ซึ่งถือกันว่าเป็นรางวัลใหญ่ที่สุดและรู้จักกันมากที่สุดของธุรกิจภาพยนตร์ ก็ต้องเลื่อนวันประกาศรายชื่อผู้เข้าชิง เหตุเพราะไฟป่าที่ลามเข้าเมืองลอสแองเจลิส (แอลเอ),รัฐแคลิฟอร์เนีย ยังควบคุมไม่ได้

อีกรางวัลที่ใหญ่รองลงมา โกลเด้น โกลบส์ หรือ ลูกโลกทองคำ โชคดีที่จัดงานประกาศรางวัลไปเรียบร้อยแล้วเมื่อวันที่ 5 มกราคม 2025 โดยจัดขึ้นที่โรงแรม เบเวอร์ลี่ฮิลตัน ในย่านเบเวอร์ลี ฮิลส์ ในแคลิฟอร์เนียเช่นกัน

คนที่ติดตามข่าวต่างประเทศมาบ้าง จะรู้ว่าไฟป่าในแคลิฟอร์เนียเกิดขึ้นทุกปี และคนไทยจะให้ความสนใจเป็นพิเศษ เพราะแอลเอเป็นเมืองในต่างประเทศที่มีคนไทยอาศัยอยู่มากที่สุด แต่ครั้งนี้เป็นไฟไหม้ป่าครั้งรุนแรงที่สุดในประวัติศาสตร์ แซงหน้าทุกสถิติที่เคยเกิดในแถบซีลมาร์เมื่อปี 2008 จนถึงตอนที่เขียนต้นฉบับอยู่นี้ก็ยังควบคุมไม่ได้

หนักที่สุดก็เป็นแถบแปซิฟิก พาลิซาเดส กินพื้นที่ไปแล้ว 23,654 เอเคอร์ หรือราวๆ 58,449 ไร่ รองลงมาก็เป็นไฟป่าอีตันในย่านอัลทาดีนา เผากินพื้นที่ 35,420 ไร่ และยังควบคุมเพลิงไม่ได้, ไฟป่าเฮิร์สต์ไฟร์ นอกนั้นก็มีเป็นหย่อมๆ ระดับ 2 พันกว่าไร่อีก 3 แห่ง

ส่วนสาเหตุก็กำลังอยู่ระหว่างการสอบสวน ไม่รู้ว่าเกิดจากน้ำมือคน หรือการเสียดสีของต้นไม้ตามธรรมชาติ แต่เบื้องต้นก็สันนิษฐานกันไว้ก่อนว่า เพราะมีสภาพอากาศที่แห้ง และมีลมแรงจัดช่วยโหมกระพือให้ไฟลุกลามไปอย่างรวดเร็ว

ถ้าเอาแต่จุดหนักๆ ที่ว่า 2 จุด ไฟก็เผาผลาญบ้านเรือนและอาคารอื่นๆ ไปมากกว่า 10,000 หลัง ทางการแอลเอเคาน์ตี้ประกาศว่า มีคนตายไปแล้ว 11 ชีวิต และยังอาจจะมีเพิ่ม มีการอพยพผู้คนแล้วกว่า 180,000 ราย แต่เมื่อยังควบคุมไม่ได้ก็มีการเตือนให้เฝ้าระวังอีก 2 หมื่นกว่าราย เพราะลมอาจจะกระโชกรุนแรงขึ้นมาอีก

ไฟไหม้แอลเอครั้งนี้เป็นข่าวดังกว่าทุกครั้ง เพราะลามเข้าเขตเมือง ซึ่งเป็นที่รู้กันว่า แอลเอนั้นเป็นเมืองที่พักอาศัยของบรรดาฃเศรษฐี, ผู้บริหารองค์กรยักษ์ใหญ่, ดาราชั้นนำ, นักกีฬาชื่อดังระดับโลก ฯลฯ แต่น่าเสียดายที่ไฟมันไม่รู้จัก และไม่ได้ยกเว้นให้

ยิ่งกว่านั้น ในบริเวณใกล้เคียงยังมีสถานที่สำคัญๆหลายแห่ง รวมถึงพิพิธภัณฑ์ที่รวมงานศิลปะระดับโลกอย่าง เก็ตตี้ เซ็นเตอร์ ที่มีงานศิลปะกว่า 125,000 ชิ้น ในจำนวนนี้ก็มีงานมาสเตอร์พีซของศิลปิน อย่าง แวนโก๊ะ, แร็มบรันต์, รูเบนส์, โมเนต์ และ เดกาส เป็นต้น ซึ่งอยู่ในโซนเฝ้าระวัง แม้ไฟจะยังมาไม่ถึง

ขณะที่ยังดับไฟได้ไม่หมด มีการประเมินความเสียหายทางเศรษฐกิจและอาคารบ้านเรือนทรัพย์สินล่วงหน้าว่า จะตกอยู่ประมาณ 150,000 ล้านเหรียญดอลลาร์สหรัฐ ถ้าต้องการความสยดสยองกว่านี้ก็เอา 34.73 คูณเข้าไปเป็นเงินบาท

มีข่าวเล็กๆ ที่ผมสนใจคือ ชายคนหนึ่งถูกจับในข้อหาต้องสงสัยว่าเป็นผู้จุดไฟเผาป่าบริเวณรอยต่อระหว่างแอลเอเคาน์ตี้ และเวนทูร่าเคาน์ตี้ และยังจับผู้ต้องสงสัยได้อีก 20 คนที่เข้าไปลักขโมยสิ่งของจากบ้านเรือนที่เสียหายจากไฟป่า

เห็นข่าวไฟไหม้ครั้งประวัติศาสตร์ในแอลเอดูเหมือนจะเป็นเรื่องไกลตัว แต่ผมกลับมานึกถึงประเทศไทย เพราะบ้านเราก็ยังคงมีไฟไหม้ในพื้นที่ป่าอยู่เป็นระยะๆ ซึ่งในช่วงเดียวกับไฟไหม้ในแอลเอ แถวเขาใหญ่ก็มีไฟไหม้ แต่โชคดีที่ดับได้แล้ว และยังอยู่ห่างจากบ้านเรือนผู้คน

ไฟไหม้ป่าเมืองไทยนั้นส่วนใหญ่เกิดจากการเผาด้วยน้ำมือคน ทำได้ราบและเร็วกว่าการตัดไม้ทำลายป่า ข้ออ้างก็คือเพื่อทำการเพาะปลูก ไม่ว่าจะเป็นการเผาตามการว่าจ้างของนายทุนหรือชาวบ้านเผาเอง ถึงทุกวันนี้ก็ยังจัดการไม่ได้เบ็ดเสร็จเด็ดขาด

การตัดไม้ทำลายป่า หรือการเผาป่า ไม่เพียงทำให้สภาพแวดล้อมและสภาพบรรยากาศเปลี่ยนแปลงในทางที่แย่ลง ยังเป็นการทำลายพืชพรรณที่เป็นสมุนไพรมากมาย ซึ่งเป็นทรัพยากรสำคัญในการค้นคว้าและสกัดเพื่อนำมาทำยารักษาโรค ตัดโอกาสในการค้นคว้าวิจัยเพื่อมนุษยชาติ

ใครๆ ก็รู้ว่า การแก้ปัญหาเผาป่ามีอยู่ 2 หลักใหญ่ๆคือ ป้องปราม ให้ความรู้ความเข้าใจ ซึ่งเป็นการแก้ปัญหาที่ต้นทาง และการจับกุมปราบปรามที่เป็นการแก้ปัญหาปลายทาง แต่ดูเหมือนว่าทั้งสองอย่างจะไม่มีพลังหยุดยั้งปัญหาที่เกิดขึ้น ก็ไม่รู้ว่าทำไมมันถึงยากเย็นนักคนไม่น้อยจึงอดไม่ได้ที่จะนึกในแง่ลบว่า เจ้าหน้าที่รัฐบางส่วนในหน่วยงานต่างๆ มีส่วนเกี่ยวข้องด้วย

ตอนนี้น่าจะเหลือเพียงอย่างเดียว คือภาวนาว่า อย่าให้เมืองใดเมืองหนึ่งของประเทศไทยประสบชะตากรรมแบบ แอลเอ พึ่งพาสิ่งศักดิ์สิทธิ์กันไป