อึกทึกครึกโครมไปทั้งโลก เมื่อประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกา โดนัลด์ ทรัมป์ เปิดห้องรูปไข่เพื่อเจรจาแบบถ่ายทอดสดกับ โวโลดิเมียร์ เซเลนสกี ประธานาธิบดียูเครน เกี่ยวกับการลงนามในข้อตกลงแร่ธาตุหายากและเศรษฐกิจ ซึ่งตรงกับประเทศไทยในวันเสาร์ที่1 มีนาคม 2568

เช้าวันนั้นผมอยู่ต่างจังหวัด ตื่นขึ้นมาก็เปิดโทรศัพท์เช็คข่าวและดูเฟซบุ๊ก ปรากฏว่ามีเรื่อง ทรัมป์-เซเลนสกี เต็มไปหมด มีการแสดงความเห็นต่างๆกันไป ทั้งจากกูรูและพวก “กูก็พอรู้” แต่ผมกลับรู้สึกเหมือนชื่อเกมโชว์ “โหด-มัน-ฮา”

หลังจากรัสเซียบุกเข้าไปในยูเครนเมื่อวันที่ 24 กุมภาพันธ์ 2565 หรือที่พยายามเรียกให้ซอฟท์ลงว่า “ปฏิบัติการพิเศษทางทหาร”ไม่นานนักตุรกีก็พร้อมจะเป็นตัวกลางในการเจรจาสันติภาพ ผมเคยเขียนบทความในช่วงนั้นว่า รัสเซียก็ทำไม่ถูกต้องนักในการบุกรุกเข้าไปในดินแดนของยูเครน แม้ว่าจะมีเหตุผลของการปกป้องตัวเองที่น่าเห็นใจอยู่เหมือนกัน แต่ความแข็งกร้าวของ เซเลนสกี ที่ทำให้การประชุมแสวงหาสันติภาพล้มเหลว ก็จะเป็นอันตรายต่อประเทศและประชาชนยูเครนเอง

ผมเขียนไว้ตอนหนึ่งว่า...

“รัสเซียเตือนยูเครนก่อนหน้าปฏิบัติการพิเศษว่า ให้หยุดยั้งความพยายามจะเข้าร่วมกับกลุ่มประเทศนาโต หรือ องค์การสนธิสัญญาแอตแลนติกเหนือ ซึ่งเป็นเด็กในคาถาของสหรัฐอเมริกา เพราะรัสเซียเห็นว่าเป็นการคุกคามความมั่นคงปลอดภัยของรัสเซีย

“รัสเซียจึงเปิดฉากการบุกเข้ายึดพื้นที่ต่างๆทางด้านตะวันออกของยูเครน ซึ่งมีคนเชื้อสายรัสเซียอยู่เป็นจำนวนมาก และพร้อมจะเป็นอิสระจากยูเครน

“แต่ด้วยการสนับสนุนจากประเทศตะวันตกทั้งด้านอาวุธยุทโธปกรณ์ กำลังทหารรับจ้าง และการบอยคอตต์รัสเซียในรูปแบบต่างๆ ทำให้ โวโลดิเมียร์เซเลนสกี อดีตตัวตลกผู้นำยูเครนปฏิเสธการเจรจาสันติภาพที่จัดขึ้นที่ตุรกี ราวกับได้กินดีหมีหัวใจเสือ

“ระหว่างที่การสู้รบระหว่างรัสเซีย-ยูเครนก็ดำเนินมา แรกๆ สื่อทางตะวันตกโหมประโคมว่ารัสเซียเสียหายอย่างหนัก ใกล้จะพ่ายแพ้ ภายหลังข้อเท็จจริงเปิดเผยออกมาเรื่อยๆ ว่า รัสเซียต้องเสียหายแน่ เพราะการรบกันไม่ใช่เล่นหมากเก็บ แต่ด้วยความแข็งแกร่งทางทหาร และการมีประสบการณ์ในสงครามยืดเยื้อ ฝ่ายยูเครนและพันธมิตรต่างหากที่สูญเสียมากมายเหลือเกิน”

ถ้าใช้สำนวนที่คุ้นหูกันอยู่ ก็ต้องบอกว่า“หลังจากนั้นคือประวัติศาสตร์”

ที่ผมขำคือ หลังจากการพูดคุยล้มเหลว ข้าวเย็นก็ไม่ได้กินร่วมโต๊ะกัน เซเลนสกี ได้ไปให้สัมภาษณ์ออกรายการ “รายงานพิเศษ” ของ ฟ็อกซ์ นิวส์ เขาจะรู้หรือเปล่าว่า ฟ็อกซ์ นิวส์ ของราชาแห่งธุรกิจสื่อ รูเพิร์ท เมอร์ด็อก นั้น มีความโน้มเอียงไปในทางสนับสนุนพรรครีพับลิกัน และ ทรัมป์ ก็เป็นประธานาธิบดีของพรรคนี้ เจอคำถามแรกที่ว่าถึงเรื่องไม่ให้เกียรติกันก็มันแล้ว

เซเลนสกี ตอบคำถามพิธีกรซ้ำไปซ้ำมาจำไม่ได้ว่าเขาพูดคำว่า “หลักประกันความมั่นคง” กี่ครั้ง เนื้อความนอกเหนือจากนั้นก็โจมตีประธานาธิบดี วลาดีมีร์ ปูติน, ทั้งขู่ทั้งเรียกร้องอเมริกาและพันธมิตรในยุโรปให้เข้าร่วมสงคราม หรืออย่างน้อยก็สนับสนุนสงคราม และเหมือนหาเสียงกับประชาชนยูเครนผ่านการให้สัมภาษณ์นี้

ผมคิดเล่นๆ ว่า เป็นไปได้ไหมว่า เซเลนสกี ที่ได้รับการเอาอกเอาใจจากอเมริกาโดยอดีตประธานาธิบดี โจ ไบเดน และบรรดาประเทศในสหภาพยุโรปบวกนาโตมา 3 ปีเต็มๆ ชักจะเหมือนเด็กถูกสปอยล์ ขออะไรต้องได้ และคงคิดว่าตนเป็นวีรบุรุษของชาวยูเครน และเป็นผู้กล้าในโลกประชาธิปไตย

หรือเขาอาจจะคิดว่า ใครมาเป็นประธานาธิบดีอเมริกาก็ต้องยอมทุ่มเทสรรพกำลังและเงินทองเพื่อช่วยยูเครน เพราะมีรัสเซียเป็นศัตรูร่วมกัน แต่บังเอิญ ทรัมป์ ไม่ใช่ ไบเดน ถึงท่าทางจะดูไม่ค่อยสุขุมนุ่มนวล แต่การเป็นนักธุรกิจที่ประสบความสำเร็จแบบฝ่าฟันมาด้วยตัวเองจนมั่งคั่งระดับอัครมหาเศรษฐี และเป็นนักการเมืองที่สามารถกลับเข้าสู่ทำเนียบประธานาธิบดีชาติมหาอำนาจได้อีกคำรบ อย่างไร ทรัมป์ ก็ไม่ใช่คนโง่ และคงไม่ยอมให้ใครมาขี่กันง่ายๆ

แต่ถึงที่สุด อเมริกาก็คือ อเมริกา พร้อมจะเข้าไปแทรกแซงทุกที่ที่อเมริกามีหรือจะได้ผลประโยชน์ แม้กระทั่งสนับสนุนสงครามกลางเมืองในประเทศต่างๆ และก็พร้อมจะทิ้งซากปรักหักพังไว้เมื่อหมดประโยชน์ หรือไม่คุ้มที่จะลงทุน ตอนนี้ประเทศในยุโรปที่ทำท่าขึงขังจะช่วยเหลือยูเครนต่อไปก็ชักเริ่มออกอาการลังเล

อีกอย่างที่ผมสนใจคือ โจ ไบเดน อายุ 82 ปี เดินเหินก็กระย่องกระแย่ง พละกำลังและความจำน่าจะเหลือไม่มาก แต่เกษียณไปอยู่กับลูกหลานก็คงสบายดี แต่ เซเลนสกี เพิ่งจะอายุ 47 ปี อีกไม่นานหลังจากนี้จะไปทำอะไร อาจจะกลับไปเล่นตลกทางโทรทัศน์อีกครั้ง โดยหวังว่าจะยังมีชาวยูเครนชื่นชอบเขาอยู่

แม้ว่าเป็นเรื่องห่างไกลประเทศไทย แต่คำเก่าๆ ที่ว่า “ดูละครแล้วย้อนดูตัว” ก็ยังใช้ได้อย่างเดียวที่ผมคงต้องภาวนา ขออย่าให้เรามีผู้นำแบบโวโลดิเมียร์ เซเลนสกี เลย เพราะที่มีอยู่ตอนนี้ก็หนักหนาสาหัสเกินพอแล้ว