โรคภูมิแพ้ เกิดจากปฏิกิริยาของร่างกายต่อต้านกับสารก่อภูมิแพ้ที่ได้รับแล้วเกิดปฏิกิริยา จึงทำให้เกิดอาการเจ็บป่วยมักมีอาการเป็นๆ หายๆ เรื้อรัง เกิดจากปัจจัยกระตุ้นหลายอย่างร่วมกัน ได้แก่ พันธุกรรมโรคภูมิแพ้ในครอบครัวและสิ่งแวดล้อมที่ได้สัมผัส

โรคภูมิแพ้ในเด็กที่พบได้บ่อย ได่แก่

1.โรคแพ้โปรตีนนมวัว หรือแพ้อาหารชนิดอื่น หรือหลายชนิดร่วมกัน ซึ่งแสดงอาการได้หลายระบบ ได้แก่ ผิวหนัง, ทางเดินหายใจ,ทางเดินอาหาร

2.โรคภูมิแพ้ผิวหนัง สามารถเกิดได้ในวัยทารก วัยเด็ก และวัยรุ่น,ผู้ใหญ่เกิดจากหลายๆปัจจัยร่วมกัน เช่น พันธุกรรม สิ่งแวดล้อม สารก่อภูมิแพ้ สารระคายเคือง ผิวแห้ง การเกา การติดเชื้อและความเครียด

3.โรคหอบหืด โรคนี้เกิดจากการอักเสบของหลอดลมแบบเรื้อรัง ทำให้หลอดลมไวกว่าปกติ อาการจะดีขึ้นเมื่อได้รับยาขยายหลอดลม มักมีอาการในวัยเด็กก่อนอายุ 5 ปี สาเหตุปัจจัยร่วมกันมาจากพันธุกรรม, สารก่อภูมิแพ้, อาจพบร่วมกับโรคภูมิแพ้ผิวหนังและจมูกอักเสบจากภูมิแพ้

4.โรคจมูกอักเสบจากภูมิแพ้ มักเริ่มเป็นในเด็กปลายอนุบาลถึงประถม จะมีอาการคัดจมูก คันจมูก จาม น้ำมูกไหลช่วงกลางคืนหรือตอนเช้าๆนอนกรนและอาจมีภาวะแทรกซ้อน เช่น ไซนัสอักเสบ

5.โรคเยื่อบุตาอักเสบจากภูมิแพ้ มักจะคันตา ขยี้ตาบ่อยๆ ตาแดง น้ำตาไหล ส่วนมากจะมีอาการภูมิแพ้อื่นร่วมด้วย เช่น ภูมิแพ้จมูก หอบหืด

6.ลมพิษและอาการบวมในเนื้อเยื่อชั้นลึก มักมีผื่นแดงนูน เป็นปื้นคัน หน้าบวม ปากบวม ตาบวม ซึ่งมักเกิดจากการแพ้อาหาร แพ้ยา หรือการติดเชื้อบางชนิด

การสังเกตและการทดสอบอาการของโรคภูมิแพ้

♦ จากประวัติอาการมีอาการคัดจมูก เป็นหวัดบ่อย มีอาการไอไอเรื้อรัง ไอตอนกลางคืน ไอเวลาออกกำลังกาย มีอาการป่วยบ่อยเป็นหวัดบ่อย หายช้า หรือคัดจมูกเรื้อรัง

♦ กรณีแพ้อาหารจะมีผื่นลมพิษ หน้า หรือตา ปากบวม บางคนแพ้รุนแรงอาจแน่นหน้าอก กลืนลำบาก หอบ หากแพ้แบบค่อยเป็นค่อยไปอาจมาด้วยอาการถ่ายเป็นมูกเลือดคล้ายๆกับการติดเชื้อ หรือมีผื่นสากๆตามตัว หายใจครืดคราด หรือนอนกรน

♦ หากมีอาการแพ้แบบเฉียบพลัน สามารถทดสอบโดยการทำการทดสอบทางผิวหนัง (skin test) จะทราบได้ว่าผู้ป่วยมีอาการแพ้อย่างเฉียบพลันหรือไม่ หากอาการแพ้แบบค่อยเป็นค่อยไป อาจต้องรักษาด้วยการงดอาหารที่สงสัยดูก่อน แล้วทดลองรับประทานอาหารชนิดนั้นใหม่อีกครั้งโดยอยู่ในความดูแลอย่างใกล้ชิดของแพทย์ที่โรงพยาบาล

การรักษาโรคภูมิแพ้

♦ หลีกเลี่ยงสิ่งที่แพ้

♦ การใช้ยาควบคุมอาการโดยแพทย์เฉพาะทาง

♦ การออกกำลังกายจะช่วยลดอาการโรคภูมิแพ้ในระยะยาวได้

♦ การฉีดวัคซีนกระตุ้นภูมิ ซึ่งต้องใช้เวลาฉีดเป็นระยะๆในระยะยาว จะช่วยเปลี่ยนภูมิคุ้มกันในร่างกายให้หายจากโรคภูมิแพ้ได้ โดยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเฉพาะทาง

การป้องกันโรคภูมิเเพ้

♦ เลี่ยงการสูบบุหรี่ในระหว่างการตั้งครรภ์

♦ ไม่ควรรับประทานอาหารประเภทโปรตีนแปลกปลอมใดๆ มากผิดปกติในระหว่างตั้งครรภ์ เช่น นมวัว, นมถั่วเหลือง, ไข่, แป้งสาลี,อาหารทะเล ควรรับประทานวิตามินตามที่สูตินรีแพทย์แนะนำ

♦ ควรเลี้ยงลูกด้วยนมแม่อย่างเดียวอย่างน้อย 6 เดือน เพื่อลดการสัมผัสโปรตีนแปลกปลอม ในขณะที่น้ำย่อยยังย่อยโปรตีนได้ไม่เหมาะสมต่อการดูดซึมและสร้างภูมิคุ้มกันที่ดีในลำไส้

สนับสนุนข้อมูลโดย : พญ.ธิดารัตน์ พงศ์สิริพิพัฒน์

แพทย์ผู้เชี่ยวชาญสาขากุมารเวชศาสตร์โรคภูมิแพ้และภูมิคุ้มกัน

โรงพยาบาลบางปะกอก 9 อินเตอร์เนชั่นแนล

สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมโทร. Call Center 1745

www.bangpakokhospital.com