ผมสอนนิสิตแพทย์ แพทย์ มาตั้งแต่ 2514 ต่อมาแพทย์ประจำบ้านภาควิชาอายุรศาสตร์ ปี 2 ที่ต้องผ่านหน่วยทางเดินอาหาร 4 สัปดาห์ ขอให้ผมสอนพิเศษพวกเขา จึงได้มีการสอนนอกเวลา (โดยไม่เสียค่าติว!?) ทุกวันธรรมดา 07.00-08.00 น. จนถึงบัดนี้ จากการสอนนิสิตแพทย์ คุณหมอมาตลอด และต่อมามีโอกาส “สอน” หรือ “แนะนำ” แพทย์ทั่วประเทศไทยในฐานะนายกสมาคมแพทย์ระบบทางเดินอาหารประธานราชวิทยาลัยอายุรแพทย์แห่งประเทศไทย ประธานกรรมการฝึกอบรมและสอบเพื่อเป็นผู้เชี่ยวชาญสาขาอายุรศาสตร์ และเลขาธิการแพทยสภา ตำแหน่งที่ทำให้ผมมีโอกาสเขียน “สาร” จากเลขาธิการถึงแพทย์ทุกๆ คนในประเทศไทย ตำแหน่งที่ต้องดูแลความดี (จริยธรรม) ความเก่ง(มาตรฐานของวิชาชีพ) ของคุณหมอทั้งหลาย ทำให้ผมค่อยๆ ได้ข้อคิดหรือยืนยัน (ได้ข้อคิดก่อนเป็นเลขาธิการแพทยสภาอยู่แล้ว) ว่า หมอและประชาชนทุกคนในประเทศควร(ต้อง?) มีคุณสมบัติ 4 ประการ คือ ดี เก่ง รอบรู้ และต้องมีสุขภาพที่ดี ผมสอน แนะนำอย่างนี้มาตลอด พูดในรัฐสภา เขียนในหนังสือ หนังสือพิมพ์ และกาลเวลาก็ยังไม่มีอะไรมาเปลี่ยนแปลงความคิดนี้ของผมได้ ยิ่งสอนมาก ยิ่งยืนยันในสิ่งที่ผมเชื่อ ผู้นำ ผู้บริหารทุกคน ต้องมีคุณสมบัติต่างๆ เหล่านี้แปลกแต่จริง! ผู้บริหารหลายคนไม่มีคุณสมบัติเหล่านี้ และยังตกม้าตายตั้งแต่ข้อแรกด้วย คือ ข้อที่ผมคิดว่ามีความสำคัญที่สุด นั่นก็คือ ความดี ถ้านักการเมือง ผู้บริหารประเทศผู้บริหารทุกระดับของหน่วยงาน มีความดี (จริงๆ) เป็นอันดับหนึ่งในทุกแง่ ทุกมุม ปัญหาบ้านเมือง โลก ก็จะจบลงทันที แทบจะไม่ต้องพูดถึงความเก่ง ความรอบรู้ ความมีสุขภาพที่ดีเลย

ทำไมผมถึงพูดเช่นนี้?

เพราะถ้าทุกๆ คนดีจริงๆ ตามคำนิยามของผม ทุกอย่างก็จบแต่ในความดีนั้นอาจจะต้องมีเครื่องช่วย จึงจะมีครบทุกคุณสมบัติได้ ตามที่ผมจะเรียนให้ทราบต่อไป ถ้าเราดีจริงๆ ความเก่ง ความรอบรู้ความมีสุขภาพดีก็จะตามมาเอง เมื่อนั้นประเทศชาติจะมีความมั่นคงมั่งคั่ง และยั่งยืน ตามที่ ฯพณฯ ท่านนายกรัฐมนตรี พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา ปรารถนา

ทำไมการเป็นคนดีถึงสำคัญมากๆ โดยที่ไม่ได้ว่าคนไทย ผมมีความเห็นว่าคนไทยส่วนใหญ่ยังเป็นคนดีจริงๆ ไม่พอ

คนดีจะต้องเห็นแก่ส่วนรวม มีเหตุผล พูดกัน ตัดสินกันด้วยสมอง(ปัญญา หลักฐานเชิงประจักษ์) ไม่ใช่ตัดสินจากหัวใจ ความรู้สึกหรือเพราะเป็นคนที่เรารู้จัก พรรคของเรา พวกของเรา คนดีต้องมีวินัย ต้องปฏิบัติตนเองตามระเบียบ กฎหมายของบ้านเมืองสังคม ไม่ทำผิดกฎหมาย ถึงแม้ไม่มีระเบียบ กฎเกณฑ์ห้ามไว้ ก็จะไม่ทำผิกกติกา เช่น รัฐธรรมนูญ เขียนละเอียดอย่างไรก็ไม่สามารถป้องกันคนฉลาดแต่ไม่ดี ไม่ให้ทำผิดได้ แต่คนดี ถึงแม้รัฐธรรมนูญไม่เขียนไว้ ก็จะไม่ทำผิดอยู่แล้ว คนดีจะรู้จักความผิดชอบชั่วดี เช่น ไม่ขับรถเร็ว ไม่ดื่มแอลกอฮอล์และขับรถ สวมหมวกกันน็อกเวลาขี่มอเตอร์ไซค์ รัดเข็มขัดนิรภัยในการขับรถ ไม่ใช้มือถือในระหว่างขับรถ ไม่ว่าจะไร้สายก็ตาม ฯลฯ

คนดีจะต้องรู้จักหน้าที่ รู้จักงาน อยากที่จะทำให้ดีที่สุด ฉะนั้นคนดีจะต้องศึกษาหาความรู้เกี่ยวกับหน้าที่การงานของตนเอง ต้องติดตามเทคโนโลยีเพื่อที่จะทันสมัยตลอดเวลา อยากที่จะพัฒนาตนเอง งานของตนเอง ตลอดเวลา อย่างต่อเนื่อง ตลอดชีวิตคนดีจะต้องพยายามคิดโน่นนี่ ฉะนั้นจึงมีโอกาสที่จะมีความคิดใหม่ๆ สร้างสรรค์ จะคิดนอกกรอบ (แต่ก็จะไม่ทำอะไรที่ผิดระเบียบ กฎหมาย) เช่น ถ้าไม่มีอุปกรณ์ในการทำงานแทนที่จะไม่ทำก็พยายามไปหาอุปกรณ์นั้นๆ มา อาจจะเป็นจากงบประมาณ หรือจากภายนอก เช่น อาจขอความร่วมมือในสื่อ online ฯลฯ คือ ไม่ยอมแพ้ ต้องกัดไม่ปล่อย (ในทางที่ดี)

คนดีต้องไม่โลภ ไม่คิดแต่จะหาประโยชน์ใส่ตน เช่น ขับรถแท็กซี่ ผู้โดยสารลืมกระเป๋าไว้ก็ต้องเอาไปให้เจ้าหน้าที่ตำรวจช่วยหาเจ้าของ คนดีจะพยายามช่วยผู้อื่นเท่าที่ทำได้ เช่น บนรถเมล์รถไฟฟ้า อาจลุกขึ้นให้เด็ก ผู้สูงอายุ สุภาพสตรี นั่งแทน

คนดีจะใช้เงินอย่างประหยัด กินอาหารไม่มากเกินไป รู้ว่าอะไรควรกิน ไม่ควรกิน จึงจะทำให้สุขภาพดี จะแบ่งเวลาเป็นสำหรับทุกอย่าง ตรงเวลา ฯลฯ

คนดีจะคบกับคนที่ดี หลายๆ อาชีพ เข้ากับคนได้ทุกๆ คนไม่ว่าจะมีอาชีพอะไร รวยจนแค่ไหน ฉะนั้นการที่ฟังคนอื่นๆหลายๆ อาชีพ การที่อ่านหนังสือมากๆ จะทำให้คนดีมีความรู้รอบตัวมากๆ

คนดีจะพยายามคิดการล่วงหน้า วางแผน มองในข้อดีข้อเสีย ทั้งหมดนี้ จะทำให้คนดีเก่งคิด เก่งคน เก่งงาน เก่งเงิน เก่งเวลา เก่งพูด เขียน หรือ “ขาย” และเก่งฟังไปในตัว

แต่ต้องมีแรงกระตุ้น ช่วยให้คนดีๆ เหล่านี้มีโอกาสเรียน มีโรงเรียนดีๆ ระบบการศึกษาที่ดี มีครูดีๆ สอนให้เรียนเป็นจับประเด็น สรุปเป็น แค่นี้ก็พอถมเถไปแล้วครับ

ถ้าเป็นคนดีจริงๆ ความเก่ง ความรอบรู้ ความมีสุขภาพดีก็จะตามมาครับ

นพ.พินิจ กุลละวณิชย์