มหาวิทยาลัย Oxford และ Cambridge ของอังกฤษเป็นมหาวิทยาลัยที่เก่าแก่ที่ 2 และที่ 3 ตามลำดับของโลก ที่หนึ่ง คือ มหาวิทยาลัย Bologna ประเทศอิตาลี ซึ่งตั้งขึ้นในปี ค.ศ.1089 ที่ 4,5ก็มาจากอิตาลี คือ มหาวิทยาลัย Paduo และมหาวิทยาลัย Naplesส่วนมหาวิทยาลัย Harvard ของอเมริกาตั้งใน ค.ศ.1636

มหาวิทยาลัย Oxford ตั้งขึ้นในปี ค.ศ.1096 และ Cambridge ตามมาในปี ค.ศ.1209 ความจริงอาจไม่มีมหาวิทยาลัย Cambridge เกิดขึ้น ถ้าไม่มีการทะเลาะวิวาทระหว่างนิสิต นักศึกษา นักวิชาการกับชาวเมือง Oxford ซึ่งในเหตุการณ์นี้นักวิชาการถูกชาวเมืองแขวนคอ 3 คน! โดยไม่ได้มีการปรึกษากับวงการศาสนาซึ่งเป็นใหญ่ก่อน พวกนักวิชาการทั้งหลายจึงย้ายถิ่นฐานมาตั้งที่เล่าเรียนใหม่ที่ Cambridge ซึ่งตอนนั้นมีเมืองที่มีการศึกษาที่ดีอยู่แล้ว 22 ปีหลังจากการก่อตั้งมหาวิทยาลัย Cambridge คือในปี ค.ศ.1231 มหาวิทยาลัยก็ได้รับพระราชทาน Royal Charter จากกษัตริย์ Henry ที่ 3

เมือง Cambridge เป็นเมืองที่อยู่บนแม่น้ำ Cam ทางทิศตะวันออกของอังกฤษ อยู่ในจังหวัด Cambridgeshire เหนือลอนดอนประมาณ 55 ไมล์ (89 กม.) หรือไม่ถึง 60 นาทีจากสถานีรถไฟ King’s Cross ลอนดอน ในปี ค.ศ.2021 ประชากรของ Cambridge มีประมาณ 145,700 คน Cambridge เป็นเมืองสำคัญทางการค้าในสมัยโรมันและไวกิ้ง เมือง Cambridge อย่างที่ทราบกันทั่วโลกดังมากเพราะมีมหาวิทยาลัย Cambridge ที่มีชื่อเสียงมาก ที่ตั้งที่สำคัญของเมืองนอกจาก Colleges ต่างๆ ของมหาวิทยาลัยแล้ว ยังมี King’s College Chapel, Cavendish Laboratory, Cambridge University Library ซึ่งเป็นห้องสมุดที่ใหญ่มากที่สุดในโลกแห่งหนึ่ง มีโรงพยาบาลที่มีชื่อเสียงมาก คือ Addenbrooke’s Hospital, และ Royal Papsworth Hospital ที่เป็นโรงพยาบาลทรวงอกที่ดังมาก มี Anglia Ruskin University
ซึ่งเป็นผลิตผลมาจาก Cambridge School of Art และCambridgeshire College of Arts and Technology และปัจจุบันนี้มีหลายวิทยาเขต

Cambridge และบริเวณนั้นยังเป็นที่ตั้งของ High Technology Silicon Fen ซึ่งมีอุตสาหกรรมมากมาย เช่น software, bioscience และยังมีหลากหลาย start up companies ที่เกิดจากมหาวิทยาลัย มากกว่า40% ของแรงงานมีระดับการศึกษาที่สูง มากกว่าเฉลี่ยของประเทศถึง 2 เท่าCambridge Biomedical Campus เป็นอันหนึ่งที่ใหญ่สุดทางด้านนี้ในโลก รวมทั้งเป็นสำนักงานใหญ่ของบริษัท Astra Zeneca

Cambridge มีห้องสมุดถึง 116 แห่ง มีหนังสือถึง 16 ล้านเล่มโดย 9 ล้านเล่ม อยู่ในห้องสมุดมหาวิทยาลัย ศิษย์เก่า คณาจารย์ ฯลฯ Cambridge University ได้รับรางวัล Nobel Prize ถึง 121 รางวัล และมีบุคคลดังๆ ที่จบหรือโดยทำงานที่นี่มากมาย เช่น Friancis Bacon, Lord Byron, Oliver Cromwell, Charles Darwin, Stephen Hawking, John Maynard Keynes, John Milton, Valadimir Nabokov, Jawaharlal Nehru, Isaac Newton, Bertrand Russel, Alan Turing, John Harvard ผู้บริจาคเงิน 779 ปอนด์ และหนังสือ 400 เล่มในปี ค.ศ.1639 ให้มหาวิทยาลัย Harvard มหาวิทยาลัยจึงใช้ชื่อเขาตั้งแต่นั้นมา

ปัจจุบันนี้มหาวิทยาลัย Cambridge มี 31 Colleges College แรกที่ได้มีการก่อตั้ง คือ Peterhouse College ตั้งในปี ค.ศ.1284 by Hugh de Balsham ซึ่งเป็น Bishop of Ely และ College อันล่าสุด คือ Homerton College ตั้งเต็มรูปแบบในปี ค.ศ.2010

ในระยะแรกๆ มหาวิทยาลัยรับเฉพาะนิสิตชาย College แรกๆ ที่เปิดเพื่อรับนิสิตหญิง คือ Girton College ตั้งโดย Emily Davies ในปี ค.ศ.1869, Newnham College ตั้งโดย Ann Clough and Henry Sidgewich ในปี ค.ศ.1872, Hughes Hall 1885 โดย Elizabeth Phillips Hughes

นิสิตเป็นส่วนถึง 20% ของประชากรเมือง Cambridge (145,700 ในปี ค.ศ.2021) ส่วนมากของ Colleges ที่เก่าแก่จะตั้งอยู่ใจกลางเมืองที่มีแม่น้ำ Cam ไหลผ่าน

ในปี ค.ศ.2022 มีนักเรียนสมัครเข้า Cambridge 22,470 คน มีที่ให้ 18.9% แต่รับเพียง 3,544 หรือ 15.7% ของผู้สมัคร โดยมากผู้สมัครจะต้องสอบได้ระดับ A star และระดับ A อีก 2 วิชา ของ Advanced Level หรือ 2A stars และอีก 1A ในสาขาวิทยาศาสตร์ หรือระดับเดียวกันในระบบอื่น แต่เนื่องจากมีนักเรียนสอบได้เกรดตามที่มหาวิทยาลัยต้องการมากกว่าที่ที่มี จึงต้องมีการสัมภาษณ์ การสัมภาษณ์จะเป็นไปทางด้าน original thinking การคิดสร้างสรรค์ ฯลฯ เพื่อคัดจำนวนนิสิตให้พอสำหรับที่ๆ มีจำกัด ปกติการรับนักเรียนเข้ามหาวิทยาลัยที่อังกฤษ จะต้องดูผลการสอบ GCSE (ระดับปีที่ 10) หลายๆ วิชา ซึ่งต้องได้เกรด A star เกือบทั้งหมด และจดหมายจากโรงเรียน บางมหาวิทยาลัยจะเรียกสัมภาษณ์ ถ้าเด็กเก่งมากอาจให้ conditional offer ไปเลยว่า ถ้าสอบAdvanced Level ได้เกรด A star ในวิชาที่เขาต้องการ และ Aอีก 2 วิชา เขาจะรับเลย ในกรณีของหลานผม แพท เรียน A Level ถึง 4 วิชา (นักเรียนปกติส่วนใหญ่จะเรียน 3 วิชาเท่านั้น) Clare College กรุณา offered ให้แพทเข้าได้เลยถ้าได้ A star ใน 2 วิชาที่เขาต้องการ และได้ A อีก 1 วิชา แพทโชคดีเรียนได้ A star ใน 2 วิชาตามที่ Clare ต้องการ และยังได้ A อีก 2 วิชา

Clare เป็น College ที่เก่าแก่เป็นที่ 2 ของ Colleges ต่างๆ ต่อจาก Peterhouse

นพ.พินิจ กุลละวณิชย์