ผมสอนให้ลูกศิษย์เป็นคนดีเหนือสิ่งอื่นใด ที่เก่ง รอบรู้ และมีสุขภาพที่ดี

คำว่า “ดี” สั้นจู๋ แต่มีความหมายครอบจักรวาล เช่น มีคุณธรรม จริยธรรม ศีลธรรม ธรรมาภิบาล ไม่โกง ไม่กิน ไม่โลภ ไม่หลง ไม่มีกิเลส ไม่มีตัณหา ไม่ฆ่า ไม่มีผลประโยชน์แอบแฝง เห็นแก่ส่วนรวม มีเหตุผล เห็นใจคนอื่นไม่เอาเปรียบ เคารพกฎหมายบ้านเมือง ฯลฯ

วันนี้อยากพูดเกี่ยวกับคำว่า “พอ” คำเดียว

ถ้าเพียงคนเรารู้จัก “พอ” เท่านั้น โลกเราจะโสภามากยิ่งขึ้น

รู้จักพอในการกิน (ไม่อ้วน ไม่เป็นโรค)

รู้จักพอในการมีเสื้อผ้า (ช่วยลดสภาวะโลกร้อน)

รู้จักพอในการมีเงิน (มีเวลาให้ตนเอง ครอบครัว)

รู้จักพอในการมีรถ ของต่างๆ นานา ฯลฯ

รู้จักพอในการกิน จะทำให้เราไม่อ้วน ทำให้เราลดความเสี่ยงต่อการเป็นโรคต่างๆ นานา รวมทั้งมะเร็ง 13 ชนิดโดยเฉพาะเต้านม ตับ ลำไส้ใหญ่ ฯลฯ โรคความดันและ
โรคเบาหวาน ที่จะทำให้เป็นโรคหลอดเลือดหัวใจ สมอง ตา ไต จนเป็นโรคไตวายเรื้อรัง จนถึงต้องฟอกเลือด เปลี่ยนไต ฯลฯ โรคกระดูกเสื่อม โรคนอนกรนและหยุดหายใจ ฯลฯ ถ้าเรากินพอเท่าที่เราใช้ น้ำหนักตัวเราจะคงที่ ถ้าเรากินน้อยกว่าที่ใช้ น้ำหนักตัวจะลดลง และแน่ละ ถ้ากินมากกว่าที่ใช้น้ำหนักตัวเราจะเพิ่มขึ้น

การรู้จักพอในการกินเป็นเรื่องยากมาก เพราะเมืองไทยมีอาหารอร่อย หลากหลาย รวมทั้งขนมไทยมีแต่อร่อยๆ (หวานๆ) ทั้งนั้น เรามักจะพูดเข้าข้างตัวเองว่ากินก่อนวันนี้พรุ่งนี้ค่อยอด หรือกินมื้อนี้มื้อเดียว หรือกินอีกนิดเดียวคำเดียว จานเดียว ดื่มแอลกอฮอล์แก้วเดียวไม่เป็นไร (แต่เสียสมรรถภาพแล้วในการขับรถ!?) อาหารอ้วนง่ายอยู่แล้ว กินขนมปัง 1 แผ่นนิดเดียว แต่กว่าจะใช้พลังงานแค่นี้ให้หมดต้องเดินหรือวิ่งประมาณ 1 ไมล์ ความจริงร่างกายจะสามารถปรับตัวได้ ถ้าเรากินอาหารน้อยลง กินเค็ม กินหวาน กินมัน น้อยลง อีกไม่กี่วันร่างกายก็จะชิน ในทางตรงกันข้าม ถ้าเรากินมากเกินพอ ร่างกายจะปรับตัว กระเพาะอาหารจะขยายตัวทำให้เราสามารถกินเพิ่มได้อยู่เรื่อยๆ พอเราอ้วนมากขึ้น ก็ขี้เกียจออกกำลังกาย ก็จะยิ่งอ้วนขึ้น ไม่ใช้กล้ามเนื้อๆ ก็จะค่อยๆ ลีบลง การกินอาหารอย่างถูกต้องเป็น 1 ใน 2 วิธีการที่จะดูแลสุขภาพของเราที่ดีที่สุดและปลอดภัยที่สุดHippocrates กล่าวไว้เมื่อ 2,500 ปีมาแล้ว อีกอันคือ การออกกำลังกาย

รู้จักพอ(ไม่โลภ) ทั้งการเงิน ทรัพย์สิน ความโลภเป็นสาเหตุหนึ่งที่อาจทำให้เราถูกหลอกทาง internet ได้อย่างง่ายๆ เช่น การประชาสัมพันธ์ทาง online ฯลฯ ว่าถ้าเราอยากได้โน่น นี่ นั่น ให้ทำตามนี้ ถ้าเรารู้จักพอ ไม่โลภ เราจะรู้ได้ทันทีว่าสิ่งที่เราจะได้ง่ายๆ ตามโฆษณานั่น มันไม่ง่ายตามที่เขาบอก รวมทั้งประชาชนชาวไทยที่ถูกหลอกให้ไปทำงานที่ต่างประเทศว่า ไปแล้วจะคืนค่าเครื่องบินให้ มีเงินเดือน สวัสดิการที่ดี ฯลฯ แต่เรื่องนี้พอเข้าใจได้ เพราะน้องๆ ชาวไทยที่อยู่ประเทศไทยหลายคนต่างก็เดือดร้อน จึงอยากหนีร้อน (ร้อนจริงๆ และจากปัญหาต่างๆ รวมทั้งความยากจนการศึกษา การตกงาน หนี้สิน ฯลฯ) ไปพึ่ง(หวังว่า) เย็นที่ต่างประเทศ แต่ถ้าคิดดูให้ดีมันไม่น่าจะง่ายแบบนี้

สำหรับผม การมีความพอดีเป็นเรื่องใหญ่พอสมควร บางคนที่มีบ้านอยู่แล้ว มีรถ(หรือไม่มี) มีรายได้เหนือรายจ่ายมีเงินออม ลงทุน และอยู่แบบเศรษฐกิจพอเพียง ความพอประมาณ ในหลวง ร.9 ของเราสอนไว้นานแล้ว อาจไม่ต้องทำงานหนักเกินไปเพื่อหารายได้เพิ่มมากขึ้นไปอีก ควรรู้จักพอแบ่งเวลาให้ตนเอง มีเวลาสำหรับพักผ่อน หลับนอน มีเวลาออกกำลังกาย งานอดิเรก มีเวลาอยู่กับครอบครัว พาลูกไปเล่นกีฬา เดินเล่นกับครอบครัว ฯลฯ มีเวลาอ่านเพิ่มเติมเพื่อจะได้ทำหน้าที่ทางการงานได้ดียิ่งขึ้น ฯลฯ ถ้าทำงานหนักมากขึ้นอาจได้เงินเดือน เดือนละหลายแสนบาท เป็นล้านบาทแต่ถ้าไม่มีเวลาพักผ่อน อยู่กับครอบครัว อ่านหาความรู้เพิ่มเติม ฯลฯ ก็ไม่คุ้ม และในที่สุดแม้แต่เวลาที่จะเอาไปใช้เงินยังไม่มี สรุปแล้วหาเงินไว้ให้คนอื่นใช้

สู้มีเงินพอสมควร รู้จักการลงทุน มีความสุขสบายกับครอบครัว ยังดีกว่ามีเงินล้นฟ้าแต่ไม่มีโอกาสใช้ครับ

ความ “พอ” จึงเป็นเรื่องที่พวกเราทุกๆ คนต้องรู้จักความหมายให้ดีพอครับ และนำไปปฏิบัติด้วย

นพ.พินิจ กุลละวณิชย์