ท่าน อ.หมอเฉก ธนะสิริ เป็นแพทย์ผู้ใหญ่ที่ตั้งเป้าไว้ว่าจะพยายามมีชีวิตให้อยู่ได้อย่างมีคุณภาพจนถึงอายุ 120 ปี และท่านก็อยู่ได้อย่างมีความสุข ทั้งกายและใจ อย่างมีคุณภาพ มีชีวิตที่ดี จนวาระสุดท้ายเมื่ออายุ 99 ปี เมื่อวันที่ 11 ตุลาคมที่ผ่านมาปีนี้ ถ้าท่านอยู่จะมีอายุครบ 100 ปี ทางครอบครัวท่านคือภรรยา อ.พญ.วิลิศ ลูกสาว 2 คน ลูกชาย 1 คน ได้จัดงานการทำบุญอุทิศส่วนกุศล และระลึกชาติกาล 100 ปีให้ อ.หมอเฉก เมื่อวันเสาร์ที่ 18 ตุลาคม พ.ศ.2568 ณ แพทยสมาคม โดยมีญาติพี่น้อง เพื่อนฝูง ลูกศิษย์ลูกหาไปร่วมงานทำบุญอย่างคับคั่ง ในฐานะที่ท่านอาจารย์เป็นแพทย์ที่สนใจเรื่องการดูแลสร้างเสริมสุขภาพ ป้องกันโรค รวมทั้งการออกกำลังกาย เล่นกีฬาหลายชนิด ที่ได้ทำคุณประโยชน์ให้แก่ประเทศชาติ สังคม ประชาชน ทำให้ประชาชนรู้จักการออกกำลังกาย เล่นกีฬากันมากมาย นาวาอากาศเอกพิเศษ นพ.ไพศาล จันทรพิทักษ์ อุปนายกสมาคมกีฬาเวชศาสตร์แห่งประเทศไทย จึงได้มาปรึกษาหารือกับผมตลอดเวลาเป็นเวลานานว่า สมาคมกีฬาเวชศาสตร์น่าจะร่วมทำบุญในวันครบ 100 ปีของท่านอาจารย์ ซึ่งสมาคมฯ ก็เห็นด้วยจึงได้มีโอกาสร่วมจัดงานทำบุญดังกล่าวขึ้น โดยทางครอบครัวท่าน อ.เฉก ได้กรุณาให้เกียรติผมอย่างสูง เป็นองค์ปาฐกถาเกียรติยศในหัวข้อ “สุขภาพดี ด้วยวิถีนายแพทย์เฉก ธนะสิริ” ในฐานะที่ผมสนใจ บรรยาย เขียน เรื่องการดูแลสร้างเสริมสุขภาพ ป้องกันโรค และศิลปะในการดำรงชีวิต อย่างมีความสุขและประสบความสำเร็จ หรือ “The Art of Living” มาเกือบ 50 ปี

ก่อนอื่นผมขอเรียนให้ท่านผู้อ่านทราบเกี่ยวกับประวัติท่านอาจารย์หมอเฉกสักนิดก่อนเข้าเรื่องหัวข้อของการบรรยาย

ท่าน อ.เฉก เกิดในปี พ.ศ.2468 ปลายรัชกาลที่ 6 เมื่อตอนอายุประมาณ 2 ขวบท่านอาจารย์ป่วยหนัก คุณพ่อคุณแม่จึงพาไปรักษากับแพทย์ฝรั่งแผนปัจจุบัน แต่อาการไม่ดีขึ้น ญาติผู้ใหญ่ซึ่งเป็นแพทย์แผนโบราณจึงเจียดยาหม้อ (สมุนไพรสด) ให้พร้อมกับบอกอย่างมั่นใจว่า “หม้อเดียวหาย” ท่านจึงรอดตายมา ณ ตอนนั้น

สมเด็จกรมพระสวัสดิ์ ประทานชื่อ “เฉก” ให้ในปี พ.ศ.2470

ท่าน อ.เฉก เรียนที่ รร.วัดเทพศิรินทร์ (ประถม), สวนกุหลาบ (มัธยม), จุฬาฯ, ศิริราช คณะสาธารณสุข มหิดล, John Hopkins (USA) ราชภัฏสวนสุนันทา และมหาวิทยาลัยขอนแก่น พ.บ., ส.ม., M.P.H. แพทย์แผนไทยประยุกต์ดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ และสาธารณสุขศาสตรดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ ท่านเคยดำรงตำแหน่งอนามัยจังหวัดนครราชสีมา 2497-2503, ผอ.สำนักอนามัย กทม. 2503-2524, รองปลัด กทม. 2524-2529 สมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ 2516-2517, กรรมการสภาพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ 2517-2519, กรรมการอำนวยการสภาสังคมสงเคราะห์แห่งประเทศไทย 2515-2527, กรรมการวางแผนสาธารณสุขแห่งชาติ 2517-2520, นายกยุวสมาคมแห่งประเทศไทย 2507-2508, นายกสมาคมวางแผนครอบครัวแห่งประเทศไทยฯ 2521-2523, นายกสมาคมศิษย์เก่าแพทย์ศิริราชฯ 2523-2525, ประธานชมรม อยู่ 100 ปี – ชีวีเป็นสุข 2540 – 2545 ฯลฯ

ท่าน อ.หมอเฉก แต่งงานกับ อ.พญ.วิลิศ (วีรานุวัตติ์) มีบุตร 3 (หญิง 2 ชาย 1) มีหลาน 6 คน หลานตา 5 หลานปู่ 1 (คนเล็กสุด)

ตามที่ได้เรียนไว้ข้างต้น ท่าน อ.หมอเฉก จบแพทย์ที่ศิริราช เป็นรุ่นที่ 55 ในปี พ.ศ.2493 รุ่นนี้มีนักศึกษามากกว่า 120 คน จบแพทย์เพียง 95 คน เป็นชาย 50 หญิง 45

ท่าน อ.หมอเฉกได้ประกาศบริจาคร่างกายให้ศิริราช และดวงตาให้สภากาชาดไทยมานานแล้ว รวมทั้งได้กรุณาบริจาคโลหิตตั้ง 114 ครั้ง!?

ขอเรียนว่าในปี ค.ศ.1989 หรือ พ.ศ.2532 ได้มีการแข่งขัน World Medicine Games ที่กรุง Montreal ประเทศแคนาดา ซึ่งเป็นการแข่งขันกีฬาระหว่างบุคลากรทางการแพทย์ คุณหมอเจริญทัศน์ จินตนเสรี ซึ่งขณะนั้นเป็นนายกสมาคมกีฬาเวชศาสตร์แห่งประเทศไทย ได้จัดคณะไปร่วมประชุมและแข่งขันกีฬากัน ซึ่งท่าน อ.เฉก ก็ได้กรุณาไปร่วมด้วย ขณะนี้ท่านมีอายุ 64 ปี ผม 46 ปี ท่านได้ลงแข่งขันหลายประเภทและได้ชนะเลิศ ว่ายน้ำ 100 เมตร วิ่ง 100 เมตร ได้เหรียญเงิน และว่ายน้ำ 1,500 เมตร เหรียญทองแดงในกลุ่มอายุของท่าน ซึ่งแสดงให้เห็นว่าท่านเก่งทั้งทางด้านความเร็วและความอดทน ผมเองลงประเภทเดียว คือ เทนนิสชายเดี่ยว ก็ทั้งดีใจและเสียใจ(และเจ็บใจด้วย!?) ที่ได้เหรียญเงิน ที่ดีใจคือได้เหรียญเงินระดับโลก แต่ที่เสียใจและเจ็บใจ คือ ผมแพ้ผู้ที่มีอายุมากกว่าผม!? แต่ก็ยังดีใจที่ผู้ชนะผม คือคนไทย! เป็นแพทย์รุ่นพี่ที่มาจากราชบุรี!? และเป็นน้องของนายพลตำรวจที่ผมรู้จักดี

นพ.พินิจ กุลละวณิชย์