เรื่องที่เกี่ยวกับ “สะพาน” ไม่ว่าจะเป็น “สะพานจริงๆ” หรือ “สะพานในจินตนาการ” ที่ออกมาในรูปแบบของเพลง หนัง วรรณกรรม และนิทาน คงจะไม่มีเรื่องไหน “ยืนยงยาวนาน” เท่ากับนิทานอีสปเรื่อง “หมาบนสะพาน”

“อีสป” เป็นทาสของอาณาจักรเอเธน (กรีกโบราณ) แต่เพราะความเป็นอัจฉริยะ สามารถคิดค้นนิทานออกมาเล่าได้นับไม่ถ้วนเรื่อง ทำให้อีสปกลายเป็นทาสที่ไม่ต้องทำงานหนัก ไม่ถูกจองจำและไม่ถูกเฆี่ยนตี แต่มีหน้าที่ต้องเล่านิทานให้นายทาสฟังทุกค่ำเช้า

นิทานที่ “อีสป” เล่าเป็นเรื่องที่เกิดจากจินตนาการสั้น กระชับ สนุกสนาน เข้าใจง่าย ได้คติสอนใจทุกเรื่อง คนทั้งโลกต่างรู้จัก “นิทานอีสป” รวมถึงคนไทยด้วย โดยมีเรื่องที่ฝังใจไม่รู้ลืมได้แก่ “เต่ากับกระต่าย ชาวนากับงูเห่า ราชสีห์กับหนู” และ “เด็กเลี้ยงแกะ” เป็นต้น

ส่วนนิทานอีสปเรื่อง “หมาบนสะพาน” คนไทยส่วนใหญ่ไม่รู้จัก เพราะยังไม่มีใครแปลเป็นภาษาไทย โดยมีเรื่องย่อๆ ดังนี้

“หมาบนสะพาน”

กาลครั้งหนึ่งนานมาแล้ว มีสะพานไม้แคบๆ ผุๆ พังๆ แห่งหนึ่ง ถูกสร้างข้ามแม่น้ำที่โชนเชี่ยว คนหรือสัตว์ถ้าตกลงไปในแม่น้ำ ย่อมจะหาชีวิตรอดได้ยาก

สะพานไม้ดังกล่าว “แคบมาก” จนคนหรือสัตว์เดินสวนทางกันไม่ได้

เช้าวันหนึ่ง “แพะสองตัว” เดินข้ามสะพานมาคนละฝั่งแล้วมาพบกันกลางสะพาน แพะสีดำไม่มีธุระเร่งร้อน 
จึงยอมถอยหลังปล่อยให้แพะสีขาวได้ข้ามสะพานมาก่อน จากนั้นตนจึงเดินข้ามสะพานไปได้อย่างปลอดภัย

ในช่วงสายวันนั้นมี “หมาสองตัว” ต่างจะข้ามสะพานแล้วมาเจอะกันที่กลางสะพานพอดี หมาดำซึ่งตัวใหญ่กว่าจึงสั่งให้หมาขาวถอยหลังไป ในขณะที่หมาขาวมีเขี้ยวคมยาวกว่าได้ขู่กลับให้หมาดำถอยไปเช่นกัน สองหมาขู่คำรามใส่กันอยู่พักใหญ่โดยไม่มีหมาตัวใดยอมหมาตัวไหน ในที่สุดทั้งสองหมาก็ตัดสินใจต่อสู้ด้วยกำลัง กระโจนเข้ากัดกันอย่างดุเดือด

ที่สุดสะพานไม้ผุๆ ดังกล่าวก็พังทลายลงจมหายไปในน้ำ ส่วนหมาดำและหมาขาวก็ตกลงไปแม่น้ำที่ไหลเชี่ยวแล้วจมหายไปโดยไม่มีตัวใดรอดชีวิต

นิทานเรื่องนี้สอนให้รู้ว่า การไม่รู้จักเสียสละหรือปรองดองต่อกัน จะนำมาซึ่งความวิบัติ

กมลศักดิ์  ตั้งธรรมนิยม