สังคมไทยเป็นสังคมที่บทจะแหลกเละโลเลก็เต็มที่ แต่บทที่จะ “เอาจริง” ขึ้นมา ก็อย่าได้ท้าทาย โดยเฉพาะการ“เหยียบหัวใจ” ด้วยการนำสถาบันที่เคารพเทิดทูนมาล้อเล่นอย่างต่ำทราม เช่น กรณี คลิปส่งเสริมการขายของ “ลาซาด้า” ที่ไม่เพียงประชาชนทั่วไป จะออกมาประกาศแบน แม้แต่กองทัพ ก็ออกมามี “ท่าที” ต่อเรื่องนี้กันอย่างพร้อมเพรียง

1) จากกรณีที่ พล.อ.ณรงค์พันธ์ จิตต์แก้วแท้ผู้บัญชาการทหารบก ได้สั่งการประชุมศูนย์ปฏิบัติการกองทัพบกประจำวัน พร้อมสั่งให้หน่วยทหารทั่วประเทศงดสั่งสินค้าจากลาซาด้า (Lazada) รวมถึงห้ามรถส่งสินค้าเข้ามาในพื้นที่หน่วยทหาร แต่ไม่ห้ามกำลังพลในการสั่งซื้อสินค้า หากมีการสั่งก็ให้ออกไปรับนอกพื้นที่หน่วยทหาร จากที่ก่อนหน้านั้นรถส่งของ Lazada สามารถเข้าพื้นที่มาส่งของประตูหลังกองบัญชาการกองทัพบก

ต่อมา พ.อ.หญิงศิริจันทร์ งาทอง รองโฆษกกองทัพบก เปิดเผยว่า การประชุมหน่วยทหารกองทัพบกทั่วประเทศผ่านระบบออนไลน์เช้าวันนี้ การที่แพลตฟอร์มขายสินค้าออนไลน์ลาซาด้าได้มีการนำเสนอโฆษณาด้านการตลาด หรือคอนเทนต์ ในลักษณะที่ก้าวล่วงสถาบัน บ่อนทำลายและกระทบต่อความรู้สึกของคนไทยอย่างร้ายแรง

ล่าสุดในส่วนของกองทัพบก ได้มีนโยบายห้ามทุกหน่วยทหารในสังกัด หรือกิจการใดๆ ของกองทัพบกใช้บริการสั่งสินค้าจากแพลตฟอร์มลาซาด้า รวมทั้งไม่อนุญาตให้มีการส่งของจากแพลตฟอร์มลาซาด้า เข้ามาในพื้นที่ของหน่วยทหารหรือพื้นที่ที่กองทัพบกให้การดูแล ทั้งนี้ เพื่อเป็นการแสดงออกถึงเจตนารมณ์ในการปกป้องสถาบัน และใช้มาตรการทางสังคมต่อองค์กรที่มีพฤติกรรมไม่เหมาะสมและสร้างความแตกแยกในสังคมไทย ทั้งนี้ตั้งแต่วันนี้เป็นต้นไป

รายงานข่าวเพิ่มเติมระบุว่า ในโลกโซเชียลฯ มีการแชร์ข้อความจากกลุ่มไลน์ที่คาดว่าน่าจะเป็นกลุ่มไลน์ของนายทหาร ระบุว่า

“เรื่องลาซาด้า ให้ทุกส่วนงานไปชี้แจงกำลังพลว่า ค่ายไม่ได้ห้ามสั่งของ แต่ค่ายไม่รับของและไม่ให้เข้าค่าย ถ้าสั่ง ต้องรับนอกค่ายเท่านั้น นโยบายลาซาด้าไม่ตรงกับกองทัพในเรื่องปกป้องชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ ดังนั้นค่ายทหารต้องแสดงออกว่าเราต้องยึดมั่นตรงนี้ แต่เราไม่ได้จำกัดสิทธิในการซื้อขาย แต่เราต้องแสดงจุดยืนบ้างว่าประชาธิปไตยมีได้ แต่ต้องไม่ลามปาม ไม่ล้อเลียน และไม่ทำให้ผู้อื่นที่จงรักภักดี ต้องขุ่นข้องหมองใจ

ในเมื่อลาซาด้าไม่ตระหนักถึงคนที่จงรักภักดี ดังนั้นในฐานะที่เราเป็นสถาบันที่ต้องปกป้องสถาบันหลักของชาติก็ต้องแสดงออกว่า การกระทำทุกอย่างย่อมต้องมีผลตอบแทน ต่อไปเราต้องเรียนรู้การอยู่ร่วมกันในสังคมที่มีความหลากหลาย เราไม่ได้ปิดกั้นสิทธิใดๆ ของใคร เราเพียงแค่เรียกร้องสิทธิของคนที่จงรักภักดีต่อสถาบันให้อยู่คู่ชาติไทยเท่านั้นเอง”

ขณะที่เฟซบุ๊ค Army Spoke Team ของทีมโฆษกกองทัพบก ทำอินโฟกราฟิกระบุว่า “กองทัพบกไม่รับ Lazada ในเขตทหาร ต้านโฆษณาไร้จิตสำนึก”

2) พลโท ธีรพงศ์ ปัทมสิงห์ ณ อยุธยา เจ้ากรมกิจการพลเรือนทหาร และโฆษกกองบัญชาการกองทัพไทยเปิดเผยว่า จากการที่แพลตฟอร์มขายสินค้าออนไลน์ ได้มีการนำเสนอโฆษณาด้านการตลาด (Content) ในลักษณะที่หมิ่นเหม่ ก้าวล่วงสถาบัน นั้น พลเอกเฉลิมพล ศรีสวัสดิ์ ผู้บัญชาการทหารสูงสุด มีความกังวลต่อเหตุการณ์ดังกล่าวเป็นอย่างมาก เนื่องจากได้สร้างผลกระทบต่อความรู้สึกของประชาชนชาวไทย ในขณะเดียวกัน กองทัพก็มีจุดยืนในด้านการพิทักษ์ ปกป้อง และเทิดทูนสถาบันพระมหากษัตริย์ และจะมิยอมให้กลุ่มบุคคลใดกระทำการล่วงเกินสถาบันสูงสุดของประเทศโดยเด็ดขาด

ทั้งนี้ กองบัญชาการกองทัพไทยได้ชี้แจงกำลังพลให้ปฏิบัติตามประมวลจริยธรรมทหาร คือ ยึดมั่นในสถาบันหลักของประเทศ อันได้แก่ ชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ ทั้งจักต้องพิทักษ์ รักษา ปกป้องสถาบันพระมหากษัตริย์และเชิดชูรักษาไว้ ซึ่งพระบรมเดชานุภาพแห่งพระมหากษัตริย์เจ้า ดำรงความสำคัญของความเป็นชาติไทย และการจงรักภักดีต่อพระมหากษัตริย์อันเป็นสถาบันที่เคารพสูงสุดของประเทศชาติ

3) พลเรือโท ปกครอง มนธาตุผลิน เจ้ากรมกิจการพลเรือนทหารเรือ ในฐานะโฆษกกองทัพเรือ เปิดเผยว่า ตามที่แพลตฟอร์มจำหน่ายสินค้าออนไลน์แห่งหนึ่ง ได้ลงโฆษณาที่มีลักษณะล้อเลียนผู้พิการ นั้น กองทัพเรือ โดย พลเรือเอก สมประสงค์ นิลสมัย ผู้บัญชาการทหารเรือมีความเป็นห่วงในการนำความบกพร่องของบุคคลอื่นมาล้อเลียน จึงขอให้ประชาชนใช้วิจารณญาณในการรับชม

ทั้งนี้ กรณีดังกล่าวนับว่าเป็นเรื่องที่สังคมไม่ควรยอมรับหรือปล่อยผ่าน โดยปกติเรื่องแบบนี้จะไม่เกิดขึ้นในประเทศที่ผู้คนมีจิตใจที่พัฒนาแล้ว จึงอยากขอให้ใช้วิจารณญาณอย่างยิ่งยวดในการนำผู้ป่วย ผู้พิการ รวมถึงผู้ที่มีความอ่อนแอในด้านต่างๆ มาใช้ เพราะจะชี้นำทำให้สังคมคนไทยของเราตกต่ำ และวอนขอประชาชน “ไม่อดทนอดกลั้น” (zero tolerance) กับการกระทำรูปแบบนี้วอนเจ้าของผลิตภัณฑ์ เจ้าของบริษัทโฆษณา เจ้าของสื่อในรูปแบบต่างๆ คัดกรองโฆษณาที่ใช้การล้อเลียน ส่อเสียด และมาช่วยกันสนับสนุนสื่อโฆษณาที่สร้างสรรค์ เห็นอกเห็นใจกัน มาช่วยกันสร้างสังคมที่มีความรักความเข้าใจ และอยู่ร่วมกันอย่างสงบสุขต่อไป

4) พลอากาศตรี บุญเลิศ อันดารา โฆษกกองทัพอากาศ เปิดเผยว่า ตามที่แพลตฟอร์มจำหน่ายสินค้าออนไลน์ Lazada ได้ลงโฆษณาที่มีลักษณะล้อเลียนผู้อื่นตามที่รับทราบกันโดยทั่วไปแล้วนั้น ในส่วนของกองทัพอากาศ จึงขอความร่วมมือกำลังพลของกองทัพอากาศและครอบครัว ดังนี้

“กองทัพอากาศขอให้พิจารณาไตร่ตรองการสั่งซื้อสินค้าผ่านแพลตฟอร์มจำหน่ายสินค้าออนไลน์ดังกล่าว เนื่องจากเป็นสิ่งที่กระทบต่อความรู้สึกของสังคม ไม่ให้เกียรติและลดทอนคุณค่าความเป็นมนุษย์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งต่อผู้ที่มีความบกพร่องทางร่างกายหรือเจ็บป่วย ทั้งนี้ กองทัพอากาศให้ความสำคัญและตระหนักในคุณค่าของสังคมไทยที่อยู่ร่วมกันอย่างให้เกียรติซึ่งกันและกัน”

5) พ.ต.อ. กฤษณะ พัฒนเจริญ รองโฆษกสำนักงานตำรวจแห่งชาติ กล่าวในเอกสารข่าวประชาสัมพันธ์ของตำรวจได้ขอความร่วมมือพิจารณาไตร่ตรองการเลือกใช้สินค้าหรือบริการจากการโฆษณาหรือนำเสนอสินค้าในทุกรูปแบบที่ใช้อาการป่วย ความพิการ หรือ ความบกพร่องของบุคคล มาเป็นส่วนประกอบในการนำเสนอเพื่อชักชวนให้ซื้อสินค้า เนื่องจากกระทบต่อความรู้สึกของสังคมและเป็นการกระทำที่ไม่เหมาะสม

จากกรณีที่มีแพลตฟอร์มจำหน่ายสินค้าออนไลน์แห่งหนึ่งได้ลงโฆษณาและเสนอเนื้อหาที่มีลักษณะล้อเลียนผู้ป่วย ความพิการหรือความบกพร่องของบุคคล จึงขอฝากให้ประชาชนใช้วิจารณญาณในการรับชมและใช้สื่อสังคมออนไลน์อย่างเหมาะสม ซึ่งกรณีดังกล่าวถือว่าเป็นเรื่องที่สังคมไม่ควรยอมรับหรือปล่อยผ่าน โดยปกติแล้วเรื่องลักษณะแบบนี้จะไม่เกิดขึ้นในอารยประเทศ รวมถึงขอความร่วมมือผู้ประกอบการ เจ้าของผลิตภัณฑ์ เจ้าของบริษัทโฆษณา เจ้าของสื่อในรูปแบบต่างๆ รวมถึงสื่อสังคมออนไลน์ ช่วยคัดกรองโฆษณาหรือรูปแบบการนำเสนอที่ใช้การล้อเลียนความป่วย ความพิการหรือความบกพร่องส่วนบุคคลก่อนจะนำเสนอเพื่อชักชวนให้ซื้อขายสินค้า

ทั้งนี้ โฆษก ตร. อธิบายเพิ่มเติมว่า การกระทำในลักษณะดังกล่าวเข้าข่ายการกระทำความผิดตาม พ.ร.บ.ว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ฯ และที่แก้ไขเพิ่มเติม มาตรา 14(3) มีโทษจำคุกไม่เกิน 5 ปี หรือปรับไม่เกิน 100,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ และความผิดอื่นตามกฎหมายที่เกี่ยวข้อง

พ.ต.อ.กฤษณะ กล่าวเพิ่มเติมว่า ในส่วนของความคืบหน้าการดำเนินคดีกับผู้เกี่ยวข้องการโฆษณาหรือนำเสนอที่มีลักษณะล้อเลียน ส่อเสียด ถึงอาการป่วย ความพิการหรือความบกพร่องของบุคคล ขณะนี้อยู่ระหว่างการสืบสวนสอบสวนและรวบรวมพยานหลักฐานที่เกี่ยวข้องของพนักงานสอบสวน กองบังคับการปราบปรามการกระทำผิดเกี่ยวกับอาชญากรรมทางเทคโนโลยี (บก.ปอท.) กองบัญชาการตำรวจสอบสวนกลาง (บช.ก.) ซึ่งได้ประสานกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม(MDES) ในการปิดกั้นเนื้อหาที่มีการเผยแพร่ดังกล่าวตามขั้นตอนที่เกี่ยวข้องต่อไป

6) นายวสันต์ ภัยหลีกลี้ กรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ กล่าวถึงกรณีคลิปโปรโมทของบริษัทแพลตฟอร์มการตลาดออนไลน์แห่งหนึ่งซึ่งหลายฝ่ายมีความกังวลถึงความไม่เหมาะสม ว่า คณะกรรมการสิทธิมนุษยชน (กสม.) มีความห่วงใยและเห็นว่า กรณีดังกล่าวสะท้อนให้เห็นถึงการขาดความตระหนักรู้เรื่องการเคารพในศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ของผู้อื่น โดยเฉพาะอย่างยิ่งผู้พิการหรือทุพพลภาพ ซึ่งต่างมีคุณค่าในฐานะที่เกิดเป็นมนุษย์เช่นเดียวกันกับบุคคลทั่วไป และไม่ว่าใครก็ไม่ควรปฏิบัติต่อผู้อื่นโดยที่ทำให้พวกเขามีคุณค่าที่ต่ำลง เพราะแม้ว่าเราทุกคนจะมีสิทธิและเสรีภาพในการแสดงออกอันเป็นสิทธิมนุษยชนขั้นพื้นฐาน แต่การใช้สิทธิและเสรีภาพเช่นว่านั้นจะต้องไม่ละเมิดสิทธิเสรีภาพของผู้อื่น หรือมีผลทำให้ศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ของผู้อื่นด้อยค่าลง

อย่างไรก็ดี แม้ว่ากรณีนี้ บริษัทแพลตฟอร์มการตลาดออนไลน์แห่งดังกล่าว จะได้ออกมาขออภัยในความผิดพลาดและไม่รอบคอบ รวมทั้งผู้จัดทำคลิปอ้างว่าไม่มีเจตนาในการล้อเลียนหรือพาดพิงบุคคลใดก็ตามแต่กรณีดังกล่าวถือเป็นบทเรียนของภาคธุรกิจและผู้มีอิทธิพลในสื่อออนไลน์ (Influencer) ในการจัดทำสื่อที่ต้องคำนึงถึงความรับผิดชอบต่อสังคมเพื่อสนับสนุนการสื่อสารอย่างสร้างสรรค์ รวมทั้งการดำเนินธุรกิจอย่างเคารพสิทธิมนุษยชนตามหลักการชี้แนะว่าด้วยธุรกิจกับสิทธิมนุษยชนของสหประชาชาติ (UNGPs) ด้วย

“การเคารพในศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ของกันและกัน เป็นคุณค่าพื้นฐานสำคัญที่สังคมต้องร่วมกันสร้างความตระหนักรู้และไม่ยอมรับในการกระทำอันเป็นการดูหมิ่นหรือด้อยคุณค่าของผู้อื่น” นายวสันต์ กล่าว

ทั้งหมดทั้งปวงที่รวบรวมมา ไม่ได้หวังเลยว่าผู้บริหารลาซาด้า และผู้ที่ร่วมกันก่อการเลวทราม จนเกิดแรงต้านอย่างรุนแรงจากสังคมจะสำนึกสำเหนียก เพราะหากมีสำนึก คงไม่ทำเช่นนั้นแน่

แต่สิ่งที่อยากให้เกิดคือ เอายางหัวมันออกมา ให้มันรู้ว่า สังคมไทย อะไรก็ทำลายความรักที่คนไทยมีต่อสถาบันไปไม่ได้!!