ประเด็นว่าจะเปิดกาสิโนถูกกฎหมายในประเทศไทย มีการหยิบยกขึ้นมาพูดแทบทุกยุครัฐบาล

แต่มา พ.ศ.นี้ ดูเหมือนทั้งฝ่ายสภาผู้แทนราษฎร และฝ่ายรัฐบาลดูท่าจะเอาจริงเอาจัง มากกว่าทุกยุค

1. หลังจากสภาผู้แทนราษฎร มีมติรับทราบรายงานผลการพิจารณาศึกษา เรื่อง การเปิดสถานบันเทิงครบวงจร (ENTERTAINMENT COMPLEX) เพื่อแก้ปัญหาการพนันผิดกฎหมายและเพื่อประโยชน์ด้านเศรษฐกิจของประเทศ ที่นำเสนอโดย “คณะกรรมาธิการวิสามัญพิจารณาศึกษาการเปิดสถานบันเทิงครบวงจร เพื่อแก้ปัญหาการพนันผิดกฎหมายและเพื่อประโยชน์ด้านเศรษฐกิจของประเทศ สภาผู้แทนราษฎร” 

อันมีนายจุลพันธ์ อมรวิวัฒน์ รมช.คลัง จากพรรคเพื่อไทย  เป็นประธานกมธ.ฯ

ปรากฏข้อเสนอให้มีการเปิดกาสิโนอย่างถูกกฎหมายรวมอยู่ใน ENTERTAINMENT COMPLEX โดยรายงานดังกล่าว มีการนำเสนอร่างพ.ร.บ.
การประกอบธุรกิจสถานบันเทิงครบวงจรฯ ที่ให้มีเรื่องของการเปิดกาสิโนอยู่ด้วย

ในที่ประชุมสภาฯ ได้มีสส.ทั้งฝ่ายรัฐบาล-ฝ่ายค้านอภิปรายอย่างกว้างขวาง โดยมีเสียงอภิปรายสนับสนุนให้มีการเปิดกาสิโนอย่างถูกกฎหมายจำนวนมาก

ล่าสุด เมื่อวันที่ 9 เมษายน 2567 ประชุมคณะรัฐมนตรี มีมติรับทราบรายงานผลการพิจารณาศึกษา เรื่อง ศึกษาการเปิดสถานบันเทิงครบวงจร (Entertainment Complex) ดังกล่าว

เรียกว่า รับกันเป็นปี่-เป็นขลุ่ย

2. ทีมโฆษกรัฐบาลได้นำเสนอรายงานฯ ในภาพรวม เปิดเผยเนื้อหาในประเด็นสำคัญ ดังนี้

“...คณะกรรมาธิการวิสามัญ ได้พิจารณารายงานผลการพิจารณาศึกษา เรื่อง ศึกษาการเปิดสถานบันเทิงครบวงจร (Entertainment Complex) เพื่อแก้ปัญหาการพนันผิดกฎหมายและเพื่อประโยชน์ด้านเศรษฐกิจของประเทศ

เนื่องจากปัจจุบันอุตสาหกรรมในกลุ่ม Fun economy มีการเติบโตอย่างต่อเนื่อง ซึ่งรวมตั้งแต่การท่องเที่ยว กีฬา สถานบันเทิง ธุรกิจการจัดประชุมและจัดนิทรรศการ (MICE) ประกอบด้วยธุรกิจเกี่ยวเนื่องต่างๆ เช่น Meeting, Incentives, Conventions (หรือ Conferencing) และ Exhibitions  ซึ่งประเทศไทยมีศักยภาพที่สามารถต่อยอดอุตสาหกรรม Fun economy ได้ โดยผ่านการส่งเสริมให้มีสถานบันเทิงครบวงจร เพื่อเป็นการส่งเสริมการท่องเที่ยวในรูปแบบใหม่และเพิ่มเติมรายได้เข้าประเทศ

ในขณะเดียวกัน สถานบันเทิงครบวงจรจะเป็นการนำธุรกิจกาสิโนและการพนันถูกกฎหมายให้เข้ามาอยู่ในระบบอย่างมีมาตรฐาน ภายใต้การควบคุมของกฎหมาย และมีการจัดเก็บรายได้และภาษีอย่างถูกต้อง 

คณะกรรมาธิการฯ จึงได้พิจารณาศึกษาเกี่ยวกับผลกระทบในด้านต่างๆ หากรัฐจะมีนโยบายสนับสนุนและส่งเสริมให้มีการเปิดสถานบันเทิงครบวงจร ขึ้นในพื้นที่ที่มีศักยภาพ เพื่อส่งเสริมการเติบโตทางเศรษฐกิจของประเทศ โดยแบ่งการศึกษาออกเป็น 3 ด้าน ได้แก่ 

2.1 ด้านผลกระทบที่จะเกิดขึ้นจากการมีสถานบันเทิงครบวงจร 

โดยศึกษาถึงผลกระทบในภาพรวม ทั้งเชิงบวกและเชิงลบที่จะส่งผลต่อนโยบายของการพัฒนาประเทศในด้านเศรษฐกิจ การเมือง สังคม สิ่งแวดล้อม การศึกษา และด้านศาสนาและจริยธรรม จากการมีสถานบันเทิงแบบครบวงจรในประเทศไทย

ข้อสังเกต 

การมีสถานบันเทิงครบวงจรจะทำให้รัฐสามารถควบคุมหรือกำกับดูแลการประกอบธุรกิจบางประเภทที่มีผลกระทบต่อประชาชนในภาพรวมได้ดีขึ้น เช่น ธุรกิจกาสิโน หรือการเล่นพนันถูกกฎหมาย

และจะทำให้เกิดประโยชน์และผลกระทบ ดังนี้ 

1)  กระตุ้นให้เกิดการลงทุนในประเทศ ส่งผลให้ประชาชนมีรายได้เพิ่มขึ้นและมีความสามารถในการใช้จ่ายมากขึ้นทั้งในด้านการอุปโภค-บริโภค รัฐมีรายได้จากการจัดเก็บภาษีได้มากขึ้น

2) ช่วยเหลือประชาชนกลุ่มเปราะบางในพื้นที่ที่มีการจัดตั้งสถานบริการครบวงจร ตลอดจนเกิดการสร้างงานสร้างอาชีพในพื้นที่

3) อาจทำให้เกิดปัญหาด้านการขาดแคลนแรงงาน โดยอาจระบุในเงื่อนไขใบอนุญาตให้มีคนไทยทำงานในสถานที่ดังกล่าวไว้ในสัดส่วนที่เหมาะสม 

การสร้างการรับรู้และความร่วมมือกับภาคส่วนต่างๆ

1) ควรมีกระบวนการสร้างความเชื่อมั่น จัดทำเวทีประชาคมในพื้นที่ เพื่อสร้างกระบวนการมีส่วนร่วมจากประชาชน

2) ควรมีความร่วมมือกับสถาบันการศึกษาในการศึกษาผลกระทบของการเปิดสถานบันเทิงครบวงจรอย่างละเอียดรอบด้าน

3) หากมีการเปิดแอปพลิเคชั่นให้มีการรับฟังความคิดเห็น ควรเปิดให้มีการรับฟังความเห็นด้านผลกระทบทั้ง 6 ด้าน รวมทั้งแนวทางในการเยียวยากับผู้ที่ได้รับผลกระทบ

4) กรมสุขภาพจิตควรจะเป็นหน่วยงานหลักที่จะเป็นกลไกการลดผลกระทบจากการพนัน 

5) สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ ควรมีการดำเนินงานในเชิงรุกเพื่อแสวงหาวิธีการป้องกันหรือลดผลกระทบ โดยการขับเคลื่อนกิจกรรมทางศาสนา

6) ควรมีมาตรการป้องกันดูแลผลกระทบอย่างเหมาะสม 

2.2 ด้านโครงสร้างทางธุรกิจสถานบันเทิงครบวงจรและการเก็บรายได้เข้ารัฐ

การศึกษาถึงโครงสร้างทางธุรกิจเกี่ยวเนื่องกันกับสถานบันเทิงครบวงจร รวมถึงการจัดเก็บภาษี ค่าธรรมเนียม ค่าใบอนุญาตต่างๆ จากการประกอบธุรกิจสถานบันเทิงครบวงจรหรือสถานบันเทิงที่มีสถานกาสิโนรวมอยู่ด้วย เพื่อนำมาเป็นรายได้เข้ารัฐสำหรับนำไปขับเคลื่อนให้เกิดการพัฒนาในด้านต่างๆ ต่อไป 

ข้อสังเกต

รูปแบบของการตั้งสถานบันเทิงครบวงจร หากรัฐบาลจะเป็นผู้ลงทุนเองแล้ว อาจก่อให้เกิดปัญหาด้านงบประมาณที่รัฐจะต้องจัดหามาใช้ในการลงทุนดังกล่าว แนวทางที่จะช่วยลดปัญหาจึงอาจจะต้องเป็นในรูปแบบการให้ใบอนุญาตกับเอกชนตามระยะเวลาที่กำหนด

ควรพิจารณาถึงรูปแบบการลงทุนที่เปิดกว้าง โดยรัฐลงทุนร่วมกันกับเอกชน หรือการให้สัมปทานหรือให้ใบอนุญาตกับเอกชน จะต้องพิจารณาอย่างถี่ถ้วน รอบคอบ 

พื้นที่ที่มีความเหมาะสมในการจะตั้งเป็นสถานบันเทิงครบวงจร เช่น ต้องอยู่ใกล้กับสนามบินนานาชาติ มีโครงสร้างพื้นฐานที่มีมาตรฐานสามารถรองรับการเข้ามาของนักท่องเที่ยวต่างชาติจำนวนมาก 

ควรมีการตั้ง “ภาษีกาสิโน” ขึ้นมาโดยเฉพาะ และควรมีการกำหนดอัตราภาษีและค่าธรรมเนียมต่าง ๆ อย่างเหมาะสม และเป็นการเฉพาะต่างหากจากอัตราภาษีปกติทั่วไปที่มีอยู่ 

ควรจัดตั้งหน่วยงานในการกำกับดูแลการเปิดสถานบันเทิงครบวงจร และมาตรการป้องกันและแก้ไขปัญหาผลกระทบเชิงวัฒนธรรม มาตรการทางกฎหมายสำหรับสถานประกอบกิจการที่อยู่ในความรับผิดชอบ มาตรการทางสังคมในลักษณะการมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่ายทุกภาคส่วน

ควรมีการจัดตั้งกองทุนเพื่อลดผลกระทบจากการพนันและสถานบันเทิงครบวงจร โดยจัดสรรเงินรายได้จากธุรกิจสถานบันเทิงครบวงจรและการพนันเข้ากองทุน

2.3 ด้านกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับสถานบันเทิงครบวงจร

การศึกษาถึงรูปแบบ วิธีการ รวมถึงระเบียบหลักเกณฑ์ต่างๆ ของกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับสถานบันเทิง สถานประกอบการ ตลอดจนการเล่นการพนันที่ใช้บังคับในปัจจุบัน เพื่อนำมาพัฒนาหรือแก้ไขปรับปรุงให้ทันสมัย หรือยกร่างกฎหมายขึ้นมาใหม่ให้สอดคล้อง เหมาะสมกับสภาพการณ์ และบริบทของสังคมที่เปลี่ยนแปลงไปในปัจจุบัน

ข้อสังเกต

ควรมีการพัฒนาปรับปรุงกฎหมาย ระเบียบ ข้อบังคับ รวมถึงการร่างกฎหมายเฉพาะในกิจการสถานบันเทิงครบวงจร ควรปรับปรุงกฎหมาย ระเบียบ หลักเกณฑ์ต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับสถานบันเทิงครบวงจรอย่างเป็นระบบ

3. จากรายงานข้างต้น ชัดเจนว่า มีธงในการสนับสนุนตั้งสถานกาสิโนถูกกฎหมาย

พร้อมชี้นำให้รัฐลงทุนร่วมกับเอกชน หรือใช้วิธีให้สัมปทานเอกชน

และสถานที่ตั้งกาสิโนในสถานบันเทิงครบวงจรนั้น ก็ไม่ใช่ไปตั้งในถิ่นท้องที่ห่างไกลเพื่อสร้างความเจริญหรือการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานใหม่ๆ แต่เจาะจงนำเสนอให้เปิดใกล้ๆสนามบินนานาชาติ ในพื้นที่ที่มีโครงสร้างพื้นฐานสามารถรองรับนักท่องเที่ยวต่างชาติจำนวนมาก ซึ่งก็มีอยู่ไม่กี่จังหวัดในประเทศไทย

ยกตัวอย่าง สนามบินนานาชาติภูเก็ต สนามบินนานาชาติเชียงใหม่สนามบินนานาชาติสุวรรณภูมิ ดอนเมือง หรือสนามบินนานาชาติอู่ตะเภา ฯลฯ

นอกจากนี้ ในรายงานก็ยอมรับถึงผลกระทบต่อสังคม แต่กล่าวถึงมาตรการป้องกัน เยียวยาอย่างเบาบางเหลือเกิน

กล่าวได้ว่า กาสิโนถูกกฎหมาย ประเทศชาติมีได้-เสีย

แต่ทุนเอกชนที่ได้ทำกาสิโน “กินรอบวง” เพราะไม่ต้องรับผลกระทบต้นทุนที่ตกแก่ส่วนรวม

สารส้ม