คนไทยและคนทุกคนที่อาศัยอยู่ในประเทศไทยต้องจ่ายค่าไฟฟ้าแพง เพราะอะไร ทำไมรัฐบาลไทยปล่อยให้คนที่อาศัยอยู่ในเมืองไทยต้องจ่ายค่าไฟฟ้าแพง แล้วทำไมคนไทยส่วนใหญ่ไม่ตั้งคำถามกับรัฐบาลว่าทำไมค่าไฟฟ้าแพง แต่ที่สำคัญคือต้องถามว่า ทำไมคนไทยจึงยอมให้รัฐบาลปล่อยให้เอกชนผู้ผลิตไฟฟ้าเอารัดเอาเปรียบประชาชนมาโดยตลอด

คนที่ติดตามปัญหาค่าไฟฟ้าแพงระบุว่าสาเหตุเกิดมาจาก รัฐบาลผิดพลาดและบกพร่องเรื่องการวางแผนการผลิตพลังงานไฟฟ้า ปล่อยให้มีโรงงานผลิตไฟฟ้ามากเกินความจำเป็น แล้วผลักภาระค่าใช้จ่ายไปให้ประชาชนแบกรับภาระ

จากแผนพัฒนากำลังการผลิตไฟฟ้า ฉบับPDP 2024 นับเป็นจุดผิดพลาดของรัฐบาลในเรื่องการวางแผนผลิตไฟฟ้า จึงเปิดโอกาสให้เอกชนประมูลโครงการผลิตไฟฟ้า แต่ไม่ได้ใช้ไฟฟ้าที่เอกชนผลิต แต่ถึงแม้ไม่ใช้ไฟฟ้าเหล่านั้น แต่ประชาชนก็ต้องแบกรับภาระโดยไม่มีทางปฏิเสธ

ปัญหาสำคัญของเรื่องนี้เกิดมาจากการคาดการณ์ผิดพลาดว่าประเทศไทยต้องการกำลังไฟฟ้าในปริมาณที่สูงมาก ทั้งๆ ที่ความเป็นจริงแล้วไม่ได้ต้องการใช้ไฟฟ้ามากดังที่ทางการคิดคำนวณไว้ ดังนั้น จึงพบว่าในความเป็นจริงแล้ว มีโรงงานผลิตไฟฟ้าที่ผลิตไฟมากเกินความต้องการจริงถึง ร้อยละ 50 

ถามว่าทำไมภาครัฐจึงอนุญาตให้เอกชนผลิตไฟฟ้ามากเกินความต้องการใช้ที่แท้จริง ทำไมปล่อยให้เอกชนได้ประโยชน์ แต่กลับปล่อยให้ประชาชนเป็นผู้สูญเสีย หากทางการคิดคำนวณการใช้ไฟฟ้าตามความต้องการจริงๆ แล้ว จะทำให้ประชาชนลดรายจ่ายจากการต้องเสียค่าไฟฟ้าลงอย่างน้อยๆ หน่วยละ 50 สตางค์ จากที่ปัจจุบันเก็บค่าไฟฟ้าประมาณหน่วยละ 4 บาทเศษๆ 

ดังนั้น ผู้ที่ติดตามปัญหาค่าไฟฟ้าแพงจึงเรียกร้องให้รัฐบาลทบทวนแผน PDP 2024 เพราะเห็นว่าจะช่วยลดค่าไฟฟ้าได้อย่างเป็นรูปธรรม และยังช่วยให้ไทยดำเนินการตามแผน net zero ได้ตามกำหนดคือปี 2065 

ขณะเดียวกันยังเรียกร้องให้รัฐบาลยุติการซื้อไฟฟ้าจากเอกชน ตามโครงการไฟฟ้าสีเขียว หมายถึงการผลิตไฟฟ้าที่ลดการสร้างมลภาวะ เพราะว่าเอกชนสามารถขายไฟฟ้าได้โดยตรงอยู่แล้ว จึงไม่จำเป็นที่รัฐบาลต้องเข้าไปซื้อไฟฟ้าดังกล่าว

กล่าวโดยสรุปคือ มูลเหตุค่าไฟฟ้าแพงมาจากไทยมีโรงงานผลิตไฟฟ้ามากเกินความจำเป็น ซึ่งเป็นต้นทุนมหาศาล แล้วต้นทุนทั้งหมดก็ถูกผลักไปยังประชาชนผู้ใช้ไฟฟ้า และยังมีความจริงที่รัฐบาลต้องทบทวนคือโรงงานผลิตไฟฟ้าเอกชนบางแห่งทำสัญญากับรัฐบาล แต่โรงไฟฟ้านั้นยังไม่ได้เดินเครื่องเพื่อผลิตไฟฟ้าแต่รัฐบาลก็ต้องจ่ายเงินให้ โดยอ้างว่าเพื่อความพร้อมให้การผลิตไฟฟ้าให้เพียงพอสำหรับการใช้ในอนาคต ซึ่งค่าใช้จ่ายทั้งหมดจะถูกผลักไปที่ประชาชนโดยที่ไม่มีทางเลี่ยงได้

แนวทางแก้ไขปัญหาคือภาครัฐต้องวางแผนเรื่องการใช้พลังงานไฟฟ้าใหม่ทั้งหมดให้สอดคล้องกับความต้องการใช้ไฟฟ้าแท้จริง และต้องยุติการสร้างโรงงานผลิตไฟฟ้าจากฟอสซิล ลดการผูกขาดการผลิตไฟฟ้า ลดอุปสรรคการผลิตไฟฟ้าจากโซลาร์เซลล์ และต้องปรับโครงสร้างราคาแก๊สธรรมชาติโดยต้องให้กลุ่มปิโตรเคมีของไทยซื้อแก๊ส LPG จากแหล่งผลิตอ่าวไทยในราคาที่สมเหตุสมผล ซึ่งจะช่วยให้ลดราคาค่าไฟฟ้าได้หน่วยละ 12-15 สตางค์