การนำเงินรายได้จากการขายหวยของรัฐบาล มาทำเป็นทุนการศึกษาให้เยาวชน

เหมือนเอาเงินจากกิจการที่สร้างผลกระทบเชิงลบต่อสังคม นำกลับมาเยียวยา ด้วยการลงทุนสร้างทรัพยากรมนุษย์ เป็นทุนการศึกษาให้เด็กและเยาวชนที่ขาดแคลนในสังคม

รัฐบาลอุ๊งอิ๊งค์ในปัจจุบันกำลังฟื้นโครงการขึ้นมาครั้งใหญ่

โดยดำเนินการแตกต่างจากสมัยรัฐบาลทักษิณอย่างมีนัยสำคัญ

1.สมัยรัฐบาลทักษิณ ดำเนินโครงการสลากหวยเลขท้าย2 ตัว 2 ตัว หรือหวยบนดินอย่างผิดกฎหมาย

อดีตนายกฯทักษิณ สั่งให้สำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาล ดำเนินโครงการ โดยเป็นเจ้ามือหวยรับกิน-รับใช้เลขท้าย 2 ตัว 3 ตัว ไม่รอแก้ไขกฎหมายรองรับ ไม่ต้องการให้เงินจากการขายสลากถูกจัดสรรเข้าเป็นรายได้แผ่นดินตามกฎหมายสลากกินแบ่งรัฐบาล วางแผนเตรียมการถึงขนาดให้กู้เงิน 2 หมื่นล้านจาก “ธนาคารออมสิน” มาสำรองหน้าตัก เผื่องวดไหนสำนักงานสลากฯขาดทุน (ซึ่งขาดทุนจริงๆ อยู่ 7 งวด ทั้งๆ ที่ หากเป็นสลากกินแบ่งรัฐบาลถูกต้องตามกฎหมาย สำนักงานสลากฯจะไม่มีความเสี่ยง ไม่ต้องขาดทุน รัฐบาลการันตีรายได้เข้าแผ่นดินทุกงวด)

ประการสำคัญ รายได้จากการขายหวยบนดินทั้งหมดไม่ได้จัดสรรปันส่วนนำส่งเข้าเป็นเงินแผ่นดินตามกฎหมายสลากกินแบ่งรัฐบาล แต่ใช้อุบายออกระเบียบใช้จ่ายเงินเอง ส่วนหนึ่ง
ก็เอาไปเป็นทุนการศึกษา หนึ่งอำเภอหนึ่งทุนการศึกษา นำไปโฆษณาหาเสียงประชานิยม

แต่ในความเป็นจริง นั่นเป็นตัวเลขเงินส่วนน้อย เพราะตลาอดระยะเวลาดำเนินโครงการหวยบนดิน ตั้งแต่งวด 1 ส.ค. 2546 ถึงงวด 16 ก.ย. 2549 สำนักงานสลากฯได้เงินจากการขายหวยบนดินทั้งสิ้น 123,339 ล้านบาท หักเงินรางวัลจ่ายให้ผู้ถูกรางวัลทั้งหมด 69,242 ล้านบาท เหลือกำไรอยู่มากกว่า 5หมื่นล้านบาท!!!

ดังนั้น ต่อให้หักส่วนที่นำไปเป็นทุนการศึกษาเด็กออกสักหมื่นล้านบาท ก็ยังคงเหลือเงินไม่ต่ำกว่า 4 หมื่นล้านบาท เงินเหล่านี้ หายไปไหน? ยังไม่มีหลักฐานชี้แจงมาจนถึงวันนี้

ลองพิจารณาว่า เงิน 4 หมื่นล้านบาทในยุคนั้น มหาศาลขนาดไหน?

คิดเล่นๆ ปี 2546 เงินกินจากหวยบนดินก้อนดังกล่าว ถ้านำไปซื้อทองคำยุคนั้น ราคาทองคำบาทละประมาณ 8,000 บาท ก็จะได้ทองคำน้ำหนักกว่า 5 ล้านบาท(ทองคำ)

ปีปัจจุบัน หากตีราคาทองคำบาทละ 5 หมื่นบาท เท่ากับว่า เงินจากหวยบนดินที่หายไปนั้น เมื่อคิดเปรียบเทียบกับราคาทองคำในปีปัจจุบัน จะมีมูลค่ากว่า 250,0000 ล้านบาท!!!!

คดีหวยบนดิน อดีตนายกฯ ทักษิณ ถูกศาลฎีกาฯ พิพากษาลงโทษจำคุก 2 ปี

2.ปัจจุบัน รัฐบาลอุ๊งอิ๊งค์ประกาศทำโครงการ 1 อำเภอ 1 ทุนการศึกษา ODOS หรือ โครงการทุนการศึกษาเพื่อขยายโอกาสและพัฒนาประเทศ (Outstanding Development Opportunity Scholarship : ODOS)

แฟนเพจไทยคู่ฟ้า เปิดเผยว่า โครงการ ODOS จะใช้งบประมาณราว 4,500 ล้านบาท มีระยะเวลาดำเนินโครงการตั้งแต่ปีงบประมาณ 2568 - 2576 โดยแบ่งทุนออกเป็น 3 ประเภท จำนวน 7,200 ทุน ประกอบด้วย

1) ทุนการศึกษาระดับ ม.ปลาย และปวช. ในประเทศเป็นทุนให้เปล่า 4,800 ทุน วงเงิน 990.14 ล้านบาท

2) ทุนการศึกษาระดับ ปวส. และระดับ ป.ตรี ในต่างประเทศ จำนวน 200 ทุน วงเงิน 2,609.31 ล้านบาท (ศึกษาต่อในสหรัฐอเมริกา (60 ทุน) สหราชอาณาจักร (50 ทุน) และออสเตรเลีย (90) (เป็นทุนการศึกษาต่อเนื่องจากทุนประเภทที่ 1)) ทั้งนี้ เมื่อสำเร็จการศึกษาจะต้องทำงานในไทย โดยเลือกปฏิบัติงานในหน่วยงานของรัฐหรือเอกชน เน้นให้ปฏิบัติงานในภูมิภาคเป็นลำดับแรก

3) ทุนการศึกษาระดับ ป.ตรี ในประเทศ (เป็นทุนการศึกษาต่อเนื่องจากทุนประเภทที่ 1) จำนวน 2,200 ทุน วงเงิน 1,000 ล้านบาท เมื่อสำเร็จการศึกษาจะต้องทำงานในไทย ทั้งในหน่วยงานภาครัฐและภาคเอกชนตามความประสงค์

งบประมาณที่นำมาใช้ นำมาจากโครงการสลากการกุศล (มติครม. 29 เม.ย. 2568 เห็นชอบ) โดยให้มีการออกสลากการกุศล เพื่อสนับสนุนโครงการที่ผ่านการกลั่นกรองจากคณะกรรมการพิจารณาโครงการสลากการกุศล ซึ่งรวมถึงโครงการ ODOS นี้ด้วย

ล่าสุด โครงการ ODOS Summer Camp มีผู้สมัครแล้วกว่า 100,000 ราย จะหมดเขตสมัครภายในวันที่ 16 พฤษภาคม 2568 ผ่านทางแอปพลิเคชัน “ทางรัฐ” เพื่อรับทุน “แบบให้เปล่า” แก่ผู้ผ่านการคัดเลือก รวม 928 ทุน (878 อำเภอทั่วประเทศ และ 50 เขตใน กทม.) รัฐบาลสนับสนุนค่าใช้จ่ายทั้งหมดในอัตราเดียวกันกับนักเรียนทุนรัฐบาล

กระบวนการคัดเลือกจะมีการทดสอบทักษะภาษาอังกฤษ ทักษะดิจิทัล การจับสลากเลือกประเทศ และสัมภาษณ์ โดยจะประกาศรายชื่อผู้ผ่านการคัดเลือกในเดือน สิงหาคม 2568

3. ทุนการศึกษา ODOS จากโครงการสลากการกุศล

คณะรัฐมนตรี 29 เม.ย. 2568 มีมติเห็นชอบตามที่กระทรวงการคลัง เสนอ ดังนี้

เห็นชอบให้มีการออกสลากการกุศล เพื่อสนับสนุนโครงการที่ผ่านการกลั่นกรองจากคณะกรรมการพิจารณาโครงการสลากการกุศลฯ จำนวน 7 โครงการ วงเงิน 5,308.14 ล้านบาท

มอบหมายให้สำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาลดำเนินการ เป็นผู้จัดพิมพ์ จัดจำหน่าย และจ่ายเงินรางวัลสลากฯ, ประสานงานกับหน่วยงานเจ้าของโครงการที่ได้รับการสนับสนุน เพื่อดำเนินการตามขั้นตอนการออกสลาก ฯลฯ

และมอบหมายให้คณะกรรมการพิจารณาโครงการสลากการกุศลฯ กำกับดูแลกระบวนการคัดเลือกผู้มีสิทธิรับทุน ควรดำเนินการอย่างโปร่งใส ชัดเจน รอบคอบ และรัดกุม โดยยึดหลักธรรมาภิบาล ความถูกต้อง และความเป็นธรรม เพื่อให้บรรลุตามวัตถุประสงค์ของโครงการในการลดความเหลื่อมล้ำ ตลอดจนเปิดโอกาสให้ผู้ที่มีคุณสมบัติเหมาะสมได้รับทุนอย่างเท่าเทียม

โครงการสลากการกุศล จะมีการออกสลากฯ ในวงเงิน 10,000 ล้านบาท งวดละไม่เกิน 11 ล้านฉบับ ซึ่งต้องใช้ระยะเวลาดำเนินการประมาณ 2 ปี ทำให้ปริมาณการออกสลาก
กินแบ่งรัฐบาลลดลง (แบ่งมาเป็นสลากการกุศล) และส่งผลกระทบต่อการนำส่งเงินเป็นรายได้แผ่นดินประมาณปีละ 4,857.60 ล้านบาท

โครงการทุนการศึกษา 7 โครงการที่ได้รับเงินสนับสนุน ได้แก่

โครงการพัฒนาศักยภาพ Outstanding Development Opportunity Scholarship (ODOS) เพื่อขยายโอกาสและพัฒนาประเทศ โดยจะส่งเยาวชนซึ่งเป็นตัวแทนจาก 878 อำเภอ
ทั่วประเทศ และจากกรุงเทพมหานคร 50 เขต จำนวนไม่น้อยกว่า 928 คน ไปศึกษาและฝึกอบรมเกี่ยวกับเทคโนโลยีระยะสั้นในต่างประเทศ เพื่อยกระดับทักษะดิจิทัลใหม่

โครงการสรรหาและเตรียมความพร้อมนักเรียนทุนการศึกษาเพื่อขยายโอกาสและพัฒนาประเทศ Outstanding Development Opportunity Scholarship (ODOS) สำหรับทุนการศึกษาระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง (ปวส.) และระดับปริญญาตรีในต่างประเทศ โดยขอรับการสนับสนุนเพื่อเป็นค่าใช้จ่ายในการจัดสอบเพื่อสรรหาและเลือกสรรนักเรียนทุนเพื่อศึกษาต่อต่างประเทศ และค่าใช้จ่ายในการจัด Boot Camp และการทดสอบภาษาอังกฤษ (Mock test) เพื่อให้ทุนการศึกษาระดับ ปวส. จำนวน 60 ทุน และปริญญาตรีในต่างประเทศ จำนวน
140 ทุน รวม 200 ทุน

โครงการทุนการศึกษาเพื่อขยายโอกาสและพัฒนาประเทศ Outstanding Development Opportunity Scholarship (ODOS) สำหรับทุนการศึกษาระดับปริญญาตรีในต่างประเทศ ณ สหรัฐอเมริกา โดยขอรับการสนับสนุนทุนการศึกษา จำนวน 60 ทุน ในหลักสูตรวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (STEM) โดยแบ่งเป็น 2 รุ่น รุ่นละ 30 ทุน

โครงการทุนการศึกษาเพื่อขยายโอกาสและพัฒนาประเทศ Outstanding Development Opportunity Scholarship (ODOS) สำหรับทุนการศึกษาระดับปริญญาตรีในต่างประเทศ ณ สหราชอาณาจักร โดยขอรับการสนับสนุนทุนการศึกษา จำนวน 50 ทุน ในหลักสูตรวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (STEM) โดยแบ่งเป็น 2 รุ่น รุ่นละ 25 ทุน

โครงการทุนการศึกษาเพื่อขยายโอกาสและพัฒนาประเทศ Outstanding Development Opportunity Scholarship (ODOS) สำหรับทุนการศึกษาระดับ ปวส. และระดับปริญญาตรีในต่างประเทศ ณ เครือรัฐออสเตรเลีย โดยขอรับการสนับสนุน ทุนการศึกษาระดับ ปวส. จำนวน 60 ทุน และระดับปริญญาตรี จำนวน 30 ทุน (รวม 90 ทุน) ในหลักสูตรวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (STEM) โดยแบ่งเป็น 2 รุ่น รุ่นละ 45 ทุน

โครงการทุนการศึกษาเพื่อขยายโอกาสและพัฒนาประเทศ [Outstanding Development Opportunity Scholarship (ODOS)] สำหรับทุนการศึกษาระดับปริญญาตรีในประเทศ โดยขอรับการสนับสนุนทุนการศึกษาจำนวน 2,200 คน ในหลักสูตรวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (STEM) โดยแบ่งเป็น 6 รุ่น รุ่นละ 1,100 คน (ผู้รับทุนรัฐบาลจากโครงการสลากฯ จำนวน 700 คน และผู้รับทุนรัฐบาลจากโครงการสลากฯ และบางส่วนจากทุนสถาบันอุดมศึกษาเป็นค่าเล่าเรียนตามระเบียบของสถาบันการศึกษา จำนวน 400 คน)

โครงการทุนการศึกษาเพื่อขยายโอกาสและพัฒนาประเทศOutstanding Development Opportunity Scholarship (ODOS) สำหรับทุนการศึกษาระดับมัธยมศึกษาตอนปลายและ ปวส. ในประเทศ โดยขอรับการสนับสนุนการศึกษา จำนวน 4,800 คน ในหลักสูตรวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (STEM) โดยแบ่งเป็น 4 รุ่น รุ่นละ 1,200 คน

4.สรุปว่า ทุนการศึกษายุครัฐบาลทักษิณ มาจากหวยบนดิน (หวยเลขท้าย 2 ตัว 3 ตัว) ที่ผิดกฎหมาย

แต่ทุนการศึกษายุครัฐบาลอุ๊งอิ๊งค์ มาจากสลากการกุศล (ลอตเตอรี่) ที่ดำเนินการตามกฎหมาย

อย่างไรก็ตาม การจัดสรรเงินนอกงบประมาณมาทำโครงการเช่นนี้ ก็เหมือนซิกแซกใช้เงินรายได้จากสลากกินแบ่งรัฐบาล เพราะถ้าทำแบบตรงไปตรงมา รัฐบาลก็ให้สำนักงานสลาก
กินแบ่งรัฐบาลดำเนินการออกสลากกินแบ่งรัฐบาลไปตามปกติ รายได้ทุกงวด สำนักงานสลากฯ ก็จัดสรรเป็นรายได้นำส่งเข้าแผ่นดินในสัดส่วนตามกฎหมายอยู่แล้ว หากรัฐบาลต้องการทำโครงการทุนการศึกษาหรือโครงการอื่นใด ก็จัดทำโครงการในงบประมาณแผ่นดินประจำปี ขออนุมัติผ่านรัฐสภาตามขั้นตอนปกติ ก็อาจกระทำได้ แต่ต้องผ่านกลไกตรวจสอบกลั่นกรองตามระบบการใช้จ่ายงบประมาณแผ่นดิน

การใช้วิธีการออกสลากการกุศล แล้วนำเงินรายได้มาทำโครงการทุนการศึกษา จึงอาจถูกมองว่า ทำผิดวินัยการเงินการคลัง ซิกแซกใช้เงินนอกงบประมาณ ล้วงควักหาเงินมาใช้จ่ายตามใบสั่งการเมือง

โดยยอดรวมจำนวนสลากกินแบ่งรัฐบาล (ลอตเตอรี่) แต่ละงวด ไม่ได้เพิ่มขึ้นมากกว่าเดิม เพียงแต่ยอดเงินนำส่งเข้าแผ่นดินของสำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาล จะลดลง เพราะรายได้หายไป เป็นเงินส่งไปให้โครงการทุนการศึกษาโดยตรงนั่นเอง

5.อัฐยาย ซื้อขนมยาย

แหล่งเงินทุนของโครงการนี้ แท้จริงก็มาจากเงินรายได้จากการขายลอตเตอรี่ของสำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาลนั่นเอง ซึ่งหากไม่มีโครงการนี้ ก็จะต้องนำส่งรายได้เข้าแผ่นดินตามสัดส่วนที่กำหนดในกฎหมาย

สำหรับโครงการทุนการศึกษา จากลอตเตอรี่สลากการกุศลในยุคนี้ หากพี่น้องประชาชนสนใจ ก็สามารถยื่นใบสมัครได้ตามช่องทางที่หน่วยงานรัฐกำหนด นับเป็นโอกาสทางการศึกษาที่ดี สำหรับลูกหลานพี่น้องคนไทยทั่วประเทศ ที่ต้องช่วยกันติดตามกระบวนการคัดเลือกให้ยุติธรรม ทั่วถึง ลดความเหลื่อมล้ำตามนโยบายของรัฐต่อไป

สันติสุข มะโรงศรี