ในฐานะพุทธบริษัทผู้ศรัทธา เราต้องเข้าใจถึงแก่นแท้แห่งการดำรงอยู่ของพระภิกษุสงฆ์อย่างลึกซึ้ง หน้าที่หลักและประการสำคัญที่สุดของพระภิกษุ คือการรักษาศีลให้บริสุทธิ์ผุดผ่อง ไม่ใช่การสะสมหรือรักษาทรัพย์สินเงินทอง รถหรู บ้านที่ดิน

นี่คือหัวใจของพระธรรมวินัยที่องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงบัญญัติไว้ เพื่อให้พระภิกษุสงฆ์ สามารถดำเนินชีวิตในเพศบรรพชิตได้อย่างถูกต้องและงดงาม การบำเพ็ญศีลให้บริบูรณ์ต่างหาก คือรากฐานที่สำคัญที่สุดที่พระภิกษุพึงกระทำก่อนที่จะพิจารณาถึงกิจอื่นใด

แน่นอนว่า การสงเคราะห์ช่วยเหลือชาวบ้านด้วยสิ่งของหรือปัจจัยเงินทองนั้น เป็นสิ่งที่ดีงามและเป็นกุศล แต่เราต้องไม่หลงประเด็นว่าสิ่งเหล่านี้เป็นเพียงเครื่องมือ ไม่ใช่จุดมุ่งหมายหลักของการเป็นนักบวช การสงเคราะห์ที่แท้จริงและทรงคุณค่ายิ่งกว่าสำหรับพระภิกษุสงฆ์ คือ การมอบปัญญาเป็นแสงสว่างนำทางชีวิตและการให้ธรรมะเป็นเครื่องขจัดทุกข์ให้แก่สรรพสัตว์

การชี้ทางแห่งความพ้นทุกข์ด้วยพระธรรมคำสอนขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าต่างหากคือการให้ที่ยิ่งใหญ่ที่สุด ที่จะนำพาผู้คนไปสู่ความสุขที่ยั่งยืน และเป็นบทบาทที่สำคัญที่สุดของนักบวชผู้มุ่งหวังการดับทุกข์

น่าเป็นห่วงอย่างยิ่งว่าในปัจจุบันนี้ พระภิกษุสงฆ์จำนวนไม่น้อยกลับให้ความสำคัญกับการสงเคราะห์ทางวัตถุและการพัฒนาสิ่งก่อสร้างมากเกินไป มุ่งมั่นแต่จะแสวงหาปัจจัยเงินทอง สร้างมาก บริจาคมาก ได้บุญกุศลมาก จนกลายเป็นความคุ้นชินและบางครั้งก็ติดกับดักของลาภสักการะเหล่านี้

เมื่อติดอยู่ในวังวนแห่งปัจจัยและลาภสักการะ ความโลภก็ย่อมเข้ามาบดบังจิตใจ ส่งผลให้พระภิกษุบางรูปเผลอไผลละเมิดและย่ำยีพระธรรมวินัยได้อย่างไม่เห็นเป็นสิ่งเสียหายอันใด ความอุดมสมบูรณ์ด้วยปัจจัยยังอาจเปิดช่องทางให้ฆราวาสผู้ไม่หวังดีเข้ามาแสวงหาผลประโยชน์จากวัดและพระสงฆ์ได้ง่ายขึ้น สิ่งเหล่านี้ล้วนเป็นอันตรายอย่างยิ่งต่อความบริสุทธิ์ของพระธรรมวินัย และส่งผลกระทบต่อความเสื่อมศรัทธาในพระศาสนา

ด้วยความเป็นห่วงในพระพุทธศาสนาและพระภิกษุสงฆ์อย่างแท้จริง จึงขอย้ำเตือนว่า พระภิกษุต้องห่วงศีลของตนก่อนที่จะห่วงสิ่งอื่นใดทั้งหมด การมีศีลที่บริสุทธิ์ผุดผ่องนั้นย่อมเกื้อกูลต่อทุกสิ่งทุกอย่างในชีวิตสมณะ และเป็นรากฐานแห่งความดีงามทั้งปวง แต่หากศีลยังบกพร่อง ไม่สมบูรณ์ ก็ไม่ควรมุ่งมั่นแต่จะพัฒนาหรือแสวงหาทรัพย์มาสงเคราะห์ผู้อื่น เพราะสุดท้ายแล้ว ผู้ที่ได้รับความลำบากและเสื่อมเสียที่สุดก็คือตัวท่านเอง

ความมั่นคงทางจิตใจและศรัทธาของพุทธศาสนิกชนนั้น ขึ้นอยู่กับความบริสุทธิ์ของพระธรรมวินัยที่พระสงฆ์เป็นผู้ธำรงรักษาไว้ หากพระสงฆ์ไม่ใส่ใจในศีลของตน ก็เท่ากับกำลังบ่อนทำลายศรัทธาของตนเองและผู้อื่น เพราะฉะนั้นการรักษาศีลจึงเป็นภารกิจอันดับแรกที่ไม่อาจละเลยได้

โปรดระลึกไว้เสมอว่า พระภิกษุสงฆ์ไม่ใช่เป็นนักการเมืองที่ต้องออกไปหาเสียง ชูนโยบายสวยหรูให้ประชาชนออกมาใช้สิทธิเลือกตั้งลงคะแนนเสียงให้ พระภิกษุสงฆ์ไม่ใช่ผู้มีอิทธิพลทางสังคมที่ต้องสะสมบารมีทางโลก

หากพระภิกษุสงฆ์ไม่รักษาพระวินัยอย่างเคร่งครัด ความดีงามทั้งปวงที่เคยสั่งสมมาก็ไม่อาจช่วยให้ท่านดำรงอยู่ในผ้าเหลืองได้อย่างสง่างามและสมบูรณ์ การรักษาศีลต่างหากคือเกราะป้องกันและหนทางเดียวที่จะทำให้เพศบรรพชิตคงอยู่ได้อย่างบริสุทธิ์และเป็นที่พึ่งของชาวโลกได้อย่างแท้จริง

ความศรัทธาของพุทธศาสนิกชนหยั่งรากลึกอยู่บนความเชื่อมั่นในพระรัตนตรัย โดยเฉพาะอย่างยิ่งพระสงฆ์ผู้ปฏิบัติดีปฏิบัติชอบ การเบี่ยงเบนจากพระธรรมวินัยเพียงน้อยนิด อาจนำมาซึ่งความเสื่อมศรัทธาอย่างใหญ่หลวง ไม่ใช่เพียงเฉพาะตัวบุคคล แต่ยังรวมถึงสถาบันสงฆ์โดยรวมด้วย

ความบริสุทธิ์ของพระธรรมวินัยจึงเป็นหัวใจสำคัญที่จะธำรงไว้ซึ่งพระพุทธศาสนาให้คงอยู่คู่โลกไปชั่วกาลนาน เพราะเมื่อใดที่พระสงฆ์ละทิ้งวินัยเมื่อนั้นผ้าเหลืองก็ไม่ต่างจากเครื่องนุ่งห่มธรรมดาที่ไร้ซึ่งคุณค่าและพลังแห่งพุทธธรรม