ความเสื่อมและความเจริญของประเทศชาติมีองค์ประกอบหลายอย่าง เช่น คุณภาพประชาชน ผู้นำการเมืองที่ทำงานได้มีประสิทธิภาพ ทรัพยากรธรรมชาติในประเทศ ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ เป็นต้น แต่สิ่งหนึ่งที่สำคัญมากกับการสร้างความเจริญ หรือก่อให้เกิดความเสื่อมโทรมกับประเทศคือตัวของผู้นำสูงสุดทางการเมือง

ตัวอย่างที่เห็นชัดเจนคือ สิงคโปร์ในยุค ลี กวนยู เป็นผู้นำประเทศ แม้สิงคโปร์จะเป็นประเทศเกิดใหม่ ไม่มีทรัพยากรธรรมชาติ มีขนาดประเทศเล็ก แต่ ลี กวนยู สามารถทำให้สิงคโปร์ก้าวไปเป็นประเทศพัฒนาได้ภายในระยะเวลาไม่เกิน 3 ทศวรรษ แต่เมื่อเทียบกับไทย จะพบว่าผู้นำสูงสุดทางการเมืองไทยไม่มีความสามารถนำพาไทยให้ก้าวไปเป็นประเทศพัฒนาได้

มีข้อถกเถียงกันในเชิงวิชาการด้านรัฐศาสตร์ว่าทำไมประเทศไทยไม่สามารถพัฒนาได้เหมือนสิงคโปร์ บ้างก็บอกว่าเพราะระบบการเมืองของไทย บ้างก็บอกว่าเพราะคนไทยและนักการเมือง บ้างก็บอกว่าเพราะจิตสำนึกของคนไทยในเรื่องผลประโยชน์สาธารณะยังอยู่ในระดับต่ำ บ้างก็บอกว่าเพราะรัฐประหารบ่อย บ้างก็บอกว่าเพราะนักการเมืองซื้อสิทธิ์ แล้วผู้มีสิทธิเลือกตั้งก็ขายเสียง บ้างก็อ้างวัฒนธรรมการเมืองของคนไทย ฯลฯ

อย่างไรก็ตาม แม้ประเทศไทยจะมีการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร และมีรัฐธรรมนูญ แต่ประเทศไทยก็ยังไม่สามารถก้าวไปเป็นประเทศที่พัฒนาระบบการปกครองให้เป็นไปตามแบบประเทศประชาธิปไตยต้นแบบ เช่น อังกฤษ ได้ สาเหตุที่ไทยก้าวไปไม่ถึงตามที่คาดหวังไว้ เพราะปัจจัยภายในประเทศของไทยต่างจากอังกฤษมากมายหลายประการ แต่ก็มิได้หมายความว่าผู้เขียนต้องการให้ไทยมีการปกครองแบบอังกฤษ เพราะไทยก็มีเอกลักษณ์ของตนเอง แต่ถึงกระนั้นก็ยังคาดหวังให้การเมืองปกครองของไทยได้มาตรฐานของอังกฤษ

คนไทยรู้ดีว่าบ้านเมืองของเรามีการเลือกตั้ง แต่การเลือกตั้งของบ้านเราแสนจะสกปรกโสโครกอย่างมาก ซึ่งประเด็นนี้คนที่รู้ดีที่สุดคือนักการเมือง และข้าราชการ แต่แม้เราทุกคนรู้ปัญหา แต่ก็ไม่สามารถแก้ปัญหานี้ได้ มิหนำซ้ำกลับปล่อยให้ปัญหาแพร่ระบาดหนักขึ้นเรื่อยๆ

หากอ้างหลักการการเมืองระบอบประชาธิปไตยก็ต้องเชื่อว่าอำนาจอธิปไตยเป็นของปวงชน ทุกคนมีเสรีภาพ มีความเสมอภาค แล้วยึดหลักการเสียงข้างมาก และหลักของกฎหมาย ประเทศไทยมีระบบรัฐสภา และปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข แล้วคนไทยก็รู้ดีว่าการเมืองเกี่ยวข้องกับชีวิตทุกคน คือการเมืองสัมพันธ์กับการดำรงชีวิตของเราทุกคนในทุกด้าน ทั้งเศรษฐกิจ สังคม การแบ่งสรรทรัพยากรธรรมชาติ และประเด็นของสิ่งแวดล้อม ดังนั้น การเมืองจึงสำคัญต่อการพัฒนาประเทศชาติ และพัฒนาชีวิตของประชาชน

อย่างไรก็ตาม เราคงไม่ปฏิเสธว่าปัจจุบ้นการเมืองของไทยยังมีปัญหาสารพัดชนิด ทั้งปัญหาเชิงระบบ ได้แก่ รัฐธรรมนูญ กฎหมายประกอบ สถาบันรัฐสภา พรรคการเมือง และกลุ่มผลประโยชน์ เป็นต้น แล้วยังมีปัญหาของคนกับการเมืองที่มีต้นเหตุมาจากการหล่อหลอมกล่อมเกลาทางสังคม ทำให้ความรู้ความเข้าใจ อุดมการณ์ ทัศนคติ ค่านิยมทางการเมืองผิดแผกต่างกันไป แล้วส่งผลต่อระบบการเมือง กลายเป็นวัฒนธรรมทางการเมืองของคนไทย ที่ถูกวิจารณ์ว่าไม่เอื้อกับการสร้างวัฒนธรรมประชาธิปไตยที่แท้จริงตามแนวทางสากล แล้วยังกลายเป็นอุปสรรคต่อการพัฒนาประชาธิปไตยในไทย

เราพบว่าการเมืองของไทยเน้นการผูกขาดอำนาจการเมืองโดยคนจำนวนน้อยหรือคนบางตระกูล เน้นเงินเป็นใหญ่ (money politics) เผด็จการรัฐสภา ความไร้เสถียรภาพการเมือง ขาดภาวะผู้นำการเมือง ทำให้คนดีมีความสามารถแท้จริงไม่ต้องการเข้าไปอยู่บนเวทีการเมือง เพราะรังเกียจความสกปรกในการเมืองไทย แล้วนำสังคมไปสู่การเผชิญหน้ากันอย่างรุนแรงของสมาชิกสังคม แล้วกลายเป็นความรุนแรง ความโกลาหล และจบลงด้วยเหตุมิคสัญญีกลียุค เลือดนองท่วมท้องช้างครั้งแล้วครั้งเล่าไม่จบไม่สิ้น

เราพบด้วยว่าการเมืองไทยมีรัฐธรรมนูญมากมายหลายสิบฉบับ เราเปลี่ยนแปลงการปกครองเมื่อปี 2475 แต่จนถึงขณะนี้เรามีรัฐธรรมนูญ 20 ฉบับ สรุปคือ 93 ปีหลังเปลี่ยนแปลงการปกครอง แต่ไทยมีรัฐธรรมนูญ 20 ฉบับ เฉลี่ยอายุรัฐธรรมนูญไทย 4 ปีกว่าๆ ต่อหนึ่งฉบับ นับว่าอายุรัฐธรรมนูญไทยสั้นกว่าอายุรองเท้าหนังคุณภาพดีเสียอีก แต่ถึงกระนั้นก็ยังคงมีเสียงเรียกร้องจากทั้งนักการเมือง นักวิชาการด้านรัฐศาสตร์ นิติศาสตร์ และกลุ่มคนไทยบางกลุ่มให้เปลี่ยนรัฐธรรมนูญใหม่อย่างไม่หยุดยั้ง

แน่นอนว่ารัฐธรรมนูญมีผลต่อการปกครองของประเทศ แต่คำถามคือประเทศไทยมีรัฐธรรมนูญมากมาย แต่ก็ไม่เห็นว่าการเมืองไทยจะดีขึ้นแต่อย่างใด คำถามคือปัญหาอยู่ที่รัฐธรรมนูญแน่หรือ หรือว่าจริงๆ แล้วปัญหาการเมืองไทยอยู่ที่ตัวของนักการเมือง

ตัวอย่างปัญหาที่เราทุกคนเห็นชัดๆ แล้วตั้งเป็นประเด็นคำถามเหมือนๆ กัน คือ นายกรัฐมนตรีของไทยมีคุณภาพจริงหรือ ทำไมไทยจึงมีนายกรัฐมนตรีที่ไร้คุณภาพ ทำไมคนไทยปล่อยให้คนไร้คุณภาพเป็นนายกรัฐมนตรี ทำไมคนไทยปล่อยให้หุ่นเชิด หุ่นกระบอกได้เป็นนายกรัฐมนตรี แล้วทำไมคนไทยปล่อยให้มีตัวเชิดตัวชักนายกรัฐมนตรีหุ่นกระบอกอยู่หลังเก้าอี้นายกฯ 

เข้าประเด็นให้ชัดเลยก็แล้วกัน มีคำถามว่าทำไมคนอย่าง แพทองธาร ชินวัตร ได้รับตำแหน่งนายกรัฐมนตรีไทย ถามว่าคนอย่าง แพทองธาร มีคุณสมบัติเป็นนายกรัฐมนตรีได้หรือ มีความรู้ความสามารถในการบริหารราชการแผ่นดินหรือ มีความรู้ความสามารถในการแก้ปัญหาระหว่างประเทศได้หรือ มีความรู้ความสามารถในการบริหารจัดการระบบเศรษฐกิจของประเทศได้หรือ มีความสามารถในการสื่อสารกับประชาชนได้หรือ มีความรู้ความเข้าใจเรื่องทางการทูตการระหว่างประเทศหรือ ฯลฯ

คนไทยตอบได้หรือไม่ว่าการที่ประเทศไทยมีแพทองธารเป็นนายกรัฐมนตรี เป็นการส่งเสริมให้ประเทศชาติมีพัฒนาการทางการเมือง เป็นการเสริมสร้างความเข้มแข็งของการปกครองระบอบประชาธิปไตยโดยแท้ แพทองธาร มีความสามารถแก้ปัญหาต่างๆ นานาของประเทศได้หรือ แต่ที่สำคัญกว่าคือ คำถามที่ว่า แพทองธาร เป็นตัวป้ญหาของการเมืองไทยใช่หรือไม่

ไม่ใช่เรื่องผิดที่แพทองธารเป็นแบบแพทองธาร แล้วก็ไม่ผิดอะไรเลยหากแพทองธารจะทำหน้าที่ผู้บริหารระดับสูงในธุรกิจของครอบครัวชินวัตร แต่มันผิดอย่างมหันต์ ผิดร้ายแรงมากจนเกินจะบรรยายได้กับการที่แพทองธารดันได้ตำแหน่งนายกรัฐมนตรีของไทย

คำถามทิ้งท้ายคือ เราทุกคนต้องการร่วมกันทำลายล้างประเทศไทยให้บรรลัยวายป่วงด้วยการปล่อยให้แพทองธารเป็นนายกรัฐมนตรีใช่หรือไม่ เราจะยังปล่อยให้ประเทศไทยวายป่วงเพราะน้ำมือของนายกรัฐมนตรีผู้ไร้สมอง ไร้ความสามารถ และไร้ประสิทธิภาพ ใช่หรือไม่